Κώδικας Δεοντολογίας στα μπλογκ

Με αφορμή ένα ποστ του Tim O’Reilly ξεκίνησε τις προηγούμενες μέρες μια συζήτηση και στην ελληνική μπλογκόσφαιρα για το ίδιο θέμα, με κατά πλειοψηφία αρνητικές τοποθετήσεις (Δείτε τα σχετικά link στο del.icio.us όπου περιέχεται και μια μετάφραση της πρότασης ).

Το θέμα είχε θέσει και προ μηνός ο e-lawyer και είχε κάνει την δική του πρόταση .

Κατά την γνώμη μου, υπάρχει μια διάχυτη, κι όχι εντελώς αδικαιολόγητη, φοβία για τέτοιες προσπάθειες. Ο βασικός άξονας της φοβίας είναι ότι η διατύπωση ενός όποιου κώδικα κι η υιοθέτησή του θα οδηγήσει σε αντίστοιχη νομοθέτηση, πράγμα που τελικά θα περιορίσει την ελευθερία της έκφρασης.

Νομίζω όμως (χωρίς να είναι νομικός) ότι, τελικά, η φοβία δεν είναι βάσιμη. Γιατί:

α. Υπάρχει νομοθεσία ήδη για το τι θεωρείται αποδεκτή συμπεριφορά, προσβολή, συκοφάντηση κτλ.

β. Αν υπάρξει ένα κοινωνικό φαινόμενο κάποιων διαστάσεων που να προκαλεί εντάσεις, σίγουρα θα επέμβει ο όποιος νομοθέτης να ρυθμίσει ή επαναρρυθμίσει.

Έχοντας παρακολουθήσει κατά καιρούς αχρείες επιθέσεις σε μπλόγκερς, επιθέσεις που μετέρχονται όλων των μεθόδων (ύβρεις, συκοφάντηση, παρενόχληση, ακόμα κι εκτός διαδικτύου κτλ) κρίνω ότι υπάρχει ένα θέμα που επιζητά λύσεις. Και ναι μεν οι λύσεις μπορούν να επαφίωνται στον ίδιο τον ιστολόγο (moderation, απαγόρευση ή διαγραφή ανωνύμων σχολίων, περιορισμοί σχολιασμού γενικά κτλ) αλλά οι περισσότεροι ιστολόγοι (τουλάχιστον στην Ελλάδα) δεν είναι αρκετά καταρτισμένοι για να έχουν αυτές τις λύσεις στο τσεπάκι όταν ανακύψει το πρόβλημα. Μαθαίνουν, αφού πάθουν. Και το θέμα είναι η πρόληψη.

Χωρίς να μπω στην ουσία των προτάσεων του O’ Reilly ή του elawyer, πιστεύω ότι η αποτελεσματικότερη ρύθμιση είναι η κοινωνική. Τι εννοώ. Η πλειονότητα από μας, στις περισσότερες εκδηλώσεις της, υπακούει σε κάποιους άγραφους κανόνες συμπεριφοράς (π.χ. δεν βγαίνουμε ντυμένοι με πλαστικές σακκούλες, δεν αφοδεύουμε όπου και όταν μας έρθει κτλ). Τους κανόνες αυτούς τους εσωτερικεύουμε από την διαδικασία κοινωνικοποίησης, την διαδικασία δηλαδή της ένταξής μας σε μια κοινωνική ομάδα, είτε μικρή είναι αυτή, είτε το σύνολο της ανθρώπινης κοινωνίας. Στην διαδικασία της εσωτερίκευσης παίζει ρόλο η μίμηση των οικογειακών προτύπων καταρχήν κι ύστερα όλων των προτύπων της εκάστοτε ομάδας που επιδιώκουμε να ενταχθούμε ή που θέλουμε δεν θέλουμε, έχουμε κληθεί να ενταχθούμε (π.χ. εργασιακό περιβάλλον).

Ο εξαναγκαστικός παράγων σ’ αυτή τη ρυθμιστική διαδικασία, (κυρίως όταν δεν υπάρχει κάποια μορφή εξουσίας που να παίζει και το ρόλο του ρυθμιστικού παράγοντα, όπως στο εργασιακό περιβάλλον που προανέφερα) είναι η αποδοχή της ομάδας. Αν η συμπεριφορά μας δεν συνάδει με τα πρότυπα της ομάδας, η ομάδα μας περιθωριοποιεί, κυρίως, με ψυχολογικά μέσα.

Το πρόβλημα με την μπλογκόσφαιρα είναι ότι δεν είναι μια κοινωνική ομάδα -μόνο οιωνεί ομάδα-, δεν έχει φυσική υπόσταση, κι αυτή η έλλειψη φυσικής υπόστασης στερεί τη δυνατότητα του ψυχολογικού ελέγχου, και βέβαια δεν υπάρχει εξουσία που να ελέγχει το σύνολο του διαδικτύου, τουλάχιστον ορατά και άμεσα.

Είναι βέβαιο ότι γράφουμε πολύ περισσότερα απ’ όσα θα λέγαμε πρόσωπο με πρόσωπο, ακριβώς επειδή δεν υπάρχει το φυσικό πρόσωπο του άλλου απέναντί μας. Παρολαυτά, υπάρχει μια συμπεριφορά την οποία εκδηλώνουμε κι η οποία γίνεται αντιληπτή από τους τρίτους σε μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα (:το να γράψεις κάτι δεν το καθιστά άμεσα ορατό σε μια ομάδα ανθρώπων, γιατί δεν είναι όλοι και συνεχώς online).

Αυτή η συμπεριφορά μπορεί να απορριφθεί από την ομάδα με ενέργειες όπως μη επίσκεψη στο σχετικό μπλογκ αν πρόκειται για ποστ, μη συμπερίληψη στο blogroll, διαγραφές σχολίων κτλ.

Η παγίωση μιας τέτοιας αντιμετώπισης από την πλειονότητα των ιστολόγων, θα δημιουργήσει τον αιτούμενο κοινωνικό έλεγχο.

Οι κώδικες δεοντολογίας συνεπώς, μόνο κατ’ αυτό μπορούν να είναι χρήσιμοι: να προάγουν την συζήτηση περί του τι είναι κοινωνικά αποδεκτό στη μπλογκόσφαιρα, και να προτείνουν τα μέτρα αντιμετώπισης του μη αποδεκτού. Η κοινή πράξη θα παγιώσει κάποια απ’ αυτά τα μέτρα κι αυτά θα οδηγήσουν στην αυτορύθμιση.

8 thoughts on “Κώδικας Δεοντολογίας στα μπλογκ

  1. JustAnotherGoneOff

    Για το σχετικό ποστ του elawyer, permalink είναι η ημερομηνία που εμφανίζεται στο κάτω μέρος του.

  2. Pingback: Χέστηκα! « Λαπουτα

  3. Rodia

    Υπάρχουν και επώνυμα trolls και αυτά είναι τα πιο εξοργιστικά, επειδή προβάλλουν την επωνυμία τους (που κανείς δεν τη ζήτησε) για να κάνουν χαλάστρα σε συζητήσεις, σε φόρουμς αλλά και αλλού.
    Παράδειγμα το troll Plataros που τίναξε στον αέρα το παλιό φόρουμ του Παθφάιντερ. Ακόμα έχω φυλαγμένα μερικά από τα μέηλ που μου έστελνε με την απαίτηση να με γνωρίσει για να πάψει να με βρίζει! Ακου απαιτήσεις…
    Ενα σχετικά ανώδυνο αλλά ενοχλητικό επώνυμο (?? δεν ορκίζομαι, ανοίγει πάντως το μπλογκ επώνυμου χρήστη αν πατηθεί το νικνέημ) troll μπορείτε να δείτε στη σελίδα του Παναγιώτη πρόσφατα..

  4. Rodia

    Γενικά πάντως, νομίζω ότι μια διαδικτυακή εκπαίδευση είναι ό,τι πρέπει! Να μάθουμε δλδ πώς να αντιμετωπίζουμε τους ενοχλητικούς, και η γνώμη μου είναι πως η αδιαφορία είναι το καλύτερο όπλο. Επειδή ο στόχος τους είναι να δημιουργούν θόρυβο, ας… ΜΗ ΜΑΣΑΜΕ!!!

  5. Χαρτοπόντικας

    @Rodia Αυτό για τα ‘επώνυμα’ τρολ θα το ήθελα πιο λιανά. Λες δηλαδή ότι είναι γνωστό το αληθινό όνομά τους;

  6. ροΐδης

    δεν χρειάζονται κώδικες ούτε κανόνες, δεν πιστεύω σε αυτούς γιατί πρόκειται για κάλπικες και υποκριτικές λίρες λιράτες…

    τα ιστολόγια, και ότι άλλο υπάρχει στο διαδίκτυο είναι καθρέφτης της κοινωνίας, είναι μέρος της κοινωνικής πραγματικότητας. Είναι πραγματικότητα. Είναι η κοινωνία.

    Τα υπόλοιπα είναι εκ του πονηρούς και εγώ συνεχίζω το ιστολογείν.

    όλα αυτά είναι λόγια για τα λόγια.

    Ciao.

    (το κάνω copy-paste για να το ποστάρω στο vrypan)

  7. Rodia

    Παλιά ιστορία, αλλά συνεχίζεται με νέα ‘πρόσωπα’ όπως διαπιστώνω σε μερικούς τόπους -και στη μπλογκόσφαιρα, όπου όμως υπάρχουν τρόποι να ελέγχονται.
    Πριν αρκετά χρόνια (5, 6 ή 7, δεν θυμάμαι καλά) το πόρταλ Pathfinder, εξαιρετικά δημοφιλές τότε και πρωτοπόρο με τις υπηρεσίες (clubs, κλπ) που προσέφερε (και συνεχίζει να προσφέρει) στους χρήστες/μελη του, είχε ένα από τα πιο ζωντανά και ενδιαφέροντα φόρουμς -το πιο ενδιαφέρον από όσα γνώριζα και επισκεπτόμουν τότε. Ωραίες συζητήσεις, ανάπτυξη ιδεών, λεκτικές κονταρομαχίες με επιχειρήματα, άφθονο χιούμορ, κλπ κλπ…
    παρένθεση:(Μερικά μέλη έχω συναντήσει και στη μπλογκόσφαιρα και εξακολουθούν να είναι εξίσου ενδιαφέροντα τα μπλογκ τους)

    Μεταξύ των μελών, υπήρχε ένα μέλος το οποίο είχε δηλώσει όλα του τα πραγματικά στοιχεία (όνομα, επώνυμο, τόπο κατοικίας, επάγγελμα, τηλέφωνο, οικογενειακή κατάσταση, κλπ κλπ, ΟΛΑ) και κάτω από αυτή την “ιδιότητα”, του επώνυμου δλδ, θεωρούσε ότι όλοι πρέπει να δηλώσουμε επίσης τα στοιχεία μας (ή έστω να μας γνωρίσει από κοντά) ώστε να μην είμαστε ανύπαρκτοι γι αυτόν. Ετσι πίστευε, ότι όποιος χρησιμοποιεί νικνέημ είναι ανύπαρκτος, ή δειλός, ή κάτι σαν κουκλάκι για να παίζει μαζί του. Δημιουργούσε διάφορες εικόνες για τα μέλη, όπως π.χ. εμένα με είχε προσωποποιήσει ως την “στριμμένη” που είχε εισηγηθεί την απόλυσή του! Ημαρτον!!!
    Οπωσδήποτε, θα πρέπει να ήταν διαταραγμένη προσωπικότητα, επειδή -αν και καθηγητής, όπως δήλωνε και είχε διασταυρωθεί από όσους τον γνώρισαν- αδυνατούσε να αντιληφθεί τι σημαίνει αναλογικός/ψηφιακός χώρος και ήθελε να μεταφέρει το διαδίκτυο σε πραγματικό τόπο.

    Ο τρόπος του να αναγκάσει να γίνει η “αποκάλυψη” των μελών, ήταν να μπαίνει σε κάθε συζήτηση και να βρίζει φρικτά όλο τον κόσμο με αισχρότατο τρόπο. Η διαχείριση του πόρταλ του έκανε μπαν επανειλημμένως, εκείνος ξανάμπαινε με νέο νικ ελαφρά παραλλαγμένο (με έναν αριθμό δίπλα). Να σκεφτείς ότι είχε φτάσει στον αριθμό 100 και πλέον!

    Τελικά, μετά από τόση πίεση και βαβούρα και αδυναμία αντιμετώπισης του τρολλ αυτού, έκλεισε το φόρουμ(!!!) το οποίο ξανάνοιξε μετά από 1-2 χρόνια και δεν είναι πλέον το ίδιο -δυστυχώς. Τόσοι αξιόλογοι άνθρωποι, τόσα ενδιαφέροντα μυαλά, στερήθηκαν μια γωνιά ανταλλαγής και ζύμωσης σκέψεων και σκόρπισαν, εξαιτίας ενός τύπου που δεν μπορούσε να ελέγξει τη συμπεριφορά του.

    Δίνω δυο συνδέσμους, όπου θα δεις τις πρώτες μου εντυπώσεις από το φόρουμ, σε σκίτσα:
    http://rodiat.blogspot.com/2006/09/bmp-01.html
    http://rodiat.blogspot.com/2006/12/bmp-02.html

Comments are closed.