Αναζητώντας ένα οικονομικά βιώσιμο μοντέλο για ανεξάρτητη ειδησεογραφία

Είχαμε πριν λίγες ώρες μια συζήτηση με φίλο blogger σχετικά με τη δυνατότητα δημιουργίας ενός πραγματικά ανεξάρτητου ιντερνετικού μέσου ενημέρωσης, που να μπορεί να ζει τους ανθρώπους που το τροφοδοτούν και να τους επιτρέπει να εξασκούν ερευνητική δημοσιογραφία, ένα σπορ που έχουν βασικά εγκαταλείψει τα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης. Προς αποφυγήν παρεξηγήσεων δεν εννοώ just another blog. Περισσότερο κάτι σαν το ΟhmyNews.

Αιτία της κουβέντας δεν ήταν δικές μας επιχειρηματικές φιλοδοξίες αλλά πραγματικός προβληματισμός για την δυνατότητα ελεύθερης εξάσκησης της δημοσιογραφίας, καθώς προηγουμένως  μου είχε αναφέρει κάποιες εξωφρενικές περιπτώσεις λογοκρισίας δημοσιογράφων σε έντυπα που πλασάρονται ως ανεξάρτητα και φιλελεύθερα.

Η συλλογή ειδήσεων (μιλάμε για ειδήσεις διασταυρωμένες,  με αναφορές σε πηγές κτλ, κι όχι το χάλι που βλέπουμε κι έχουμε συνηθίσει σε βαθμό αφασίας)  και, κυρίως, η ερευνητική δημοσιογραφία είναι πολυδάπανα σπορ. Κανένα παραδοσιακό μέσο, ακόμα και στις καλύτερες μέρες του, δεν κατάφερε να τα κάνει δε κερδοφόρα σε βάθος χρόνου.

Όποιος αναλάβει ένα τέτοιο εγχείρημα πρέπει να αμοίψει  ικανοποιητικά δημοσιογράφους έτσι ώστε που να μπορούν να ασκούν αυτό το επάγγελμα-λειτούργημα, και, ακόμα και στην περίπτωση που δουλεύουν από το σπίτι τους και δεν απαιτούνται μεγάλες εγκαταστάσεις, γραφεία κτλ, πρέπει να μπορέσει να καλύψει το κόστος συνδρομής σε ειδησεογραφικά πρακτορεία, αλλά και το κόστος  δημιουργίας, φιλοξενίας και συντήρησης της ιστοσελίδας του, που, για ένα μεγάλης επισκεψιμότητας μέσο, δεν είναι ευκαταφρόνητο.

Θα μπορούσε να αντιπροτείνει κανείς τη δημοσιογραφία των πολιτών και μέσα σαν το Indymedia αντί για τη δημιουργία μιας επιχείρησης. Εξαρτάται από το ζητούμενο. Το ζητούμενο στην συγκεκριμένη περίπτωση είναι η συλλογή και προσφορά ειδήσεων για όλα τα θέματα της γενικής ειδησεογραφίας, όσο αυτό είναι εφικτό. Η δημοσιογραφία των πολιτών είναι πηγή ειδήσεων, δεν είναι συλλέκτης. Δεν μπορεί κανείς να ισχυριστεί σοβαρά ότι διαβάζοντας μπλογκ ή δεν ξέρω γω τι μπορεί εύκολα και γρήγορα να πάρει μια γενική εικόνα της τρέχουσας ειδησεογραφίας σε καθημερινή βάση. Το ίδιο ισχύει και για τα indymedia.

Αν υπάρχει τρόπος συλλογής, ξεκαθαρίσματος και έγκαιρης παρουσίασης των ειδήσεων μέσα από τα μπλογκ ή παρεμφερή μέσα, μου διαφεύγει εντελώς.

Το OhmyNews που ανέφερα παραπάνω είναι μια κορεάτικη online εφημερίδα (δείτε εδώ την Αγγλική έκδοση) που έχει προσπαθήσει με επιτυχία να συνδιάσει την παραδοσιακή δημοσιογραφία με την δημοσιογραφία των πολιτών. Μόνο το 20% της ειδησεογραφίας του προέρχεται από μόνιμους επαγγελματίες δημοσιογράφους, ενώ το υπόλοιπο δημιουργείται από ένα μεγάλο δίκτυο πολιτών-δημοσιογράφων.  Το δίκτο αυτό, αν θυμάμαι καλά απ’ όσα είχα διαβάσει στο We, the media, έχει μια ημιεπαγγελματική σχέση με το OhmyNews. Δηλαδή οι πολίτες δημοσιογράφοι, μπορεί να αμοιφθούν για τη συνεισφορά τους, μπορεί όχι.

Σε κάθε περίπτωση το OhmhNews είναι μια επιχείρηση. Και σαν τέτοια έχει ανάγκη εσόδων. Και μια απλή επίσκεψη στην ιστοσελίδα τους μας φανερώνει ότι αυτή δεν είναι άλλη από τη διαφήμιση, τη βασική πηγή εσόδων όλων των μέσων. Δεν ξέρω πως κι αν έχει λύσει τα προβλήματα εξάρτησης που δημιουργεί η δημιουργία εσόδων μέσω της διαφήμισης, αλλά θα είχα μεγάλη περιέργεια να το μάθω.

Τα αναφέρω αυτά σαν ένα ανοιχτό προβληματισμό (δεν έχω λύσεις να προτείνω) με την ελπίδα να ξεκινήσει μια συζήτηση γύρω από το θέμα που να μπορέσει να υποδείξει ή αναδείξει πιθανές λύσεις. Αν μπορέσουμε να ξεκαθαρίσουμε καταρχήν στη σκέψη, ένα οικονομικό μοντέλο για την δημιουργία ανεξάρτητης ειδησεογραφίας, τότε είμαι σίγουρος ότι θα βρεθούν οι άνθρωποι που θα το κάνουν πράξη.

59 thoughts on “Αναζητώντας ένα οικονομικά βιώσιμο μοντέλο για ανεξάρτητη ειδησεογραφία

  1. Rodia

    Πρακτικος σημερα εννοειται εκεινος που βολευεται, ο… βολεψιματιας! 😉 Τουλαχιστον σε ελληνικες σειρες της ΤιΒι… Δεν ετυχε να ακουσεις τη φραση “α, εγω ειμαι πρακτικος ανθρωπος”; και στη συνεχεια να βλεπεις το πως νοειται αυτη η πρακτικοτητα, με ενα σωρο λοβιτουρες, ψιλοκομπινες, κυνηγητο για βολεμα, εστω και προσωρινο. Ενα-δυο ειδα και καταλαβα γιατι τα νεα παιδια αντιδρουν σε αυτο το χαρακτηρισμο. Δεν θελουν να ειναι “πρακτικα” αλλα δημιουργικα.

    Το θεμα αυτο παντως και ο τροπος που το θετεις “Αναζητώντας ένα οικονομικά βιώσιμο μοντέλο για ανεξάρτητη ειδησεογραφία” με εχει βαλει σε σκεψεις, το βλεπω ακομα και… στον υπνο μου! Μπορει να ανεβασω κατι τι σχετικο.
    Απο τη διατυπωση του τιτλου ακομα, διακρινεται μια αδυναμια. Γιατι βιωσιμο; Βιωσιμο σημαινει “τσιμα τσιμα”; να “βγαζει τα εξοδα του”;
    Αν ξεκινησω ο,τιδηποτε με αυτο το σκεπτικο, σιγουρα θα πατωσω -για μενα λεω, που εχω ξεκινησει ενα σωρο πραγματα ως τωρα. Τα βλεπω να ανθιζουν, να προχωρουν, και χαιρομαι ανεξαρτητα απο το οτι δεν μετεχω -σχεδον πουθενα- πλεον. Το οτι δεν συνεχισα -αποσυρομαι διακριτικα, βαριεμαι- σημαινει μαλλον πως δεν ειμαι πρακτικος ανθρωπος!
    Απεχθανομαι τα (πολλα) χρηματα 🙂 αλλα ποτε δεν ξεκινω κατι με στοχο τη σκετη επιβιωση.

    –>> αυτοβιογραφικο εν μερει το σχολιο και δισταζω να πατησω submit comment, αλλα τελικα θα το κανω: μα… δεν ντρεπομαι καθολου πια!
    submit λοιπον
    (δεν εχεις και προεπισκοπηση)

  2. Dimitris

    Δε ξέρω αν αναφέρθηκε αλλά το buzzmachine του jeff jarvis εχει πολύ σχετικό υλικο για αυτή την κουβέντα

  3. Lykos

    την Φάρμα των Ζώων την έχετε διαβάσει;
    Διαβάστε την…
    Δεν έχει σημασία που λέει για την πολιτική, είναι ένα μοντέλο με πολλές εφαρμογές… Πολιτικές, κοινωνικές, δημοσιογραφικές… όλων των ειδών…

    Lykos

  4. Lykos

    την Φάρμα των Ζώων την έχετε διαβάσει;
    Διαβάστε την…
    Δεν έχει σημασία που λέει για την πολιτική, είναι ένα μοντέλο με πολλές εφαρμογές… Πολιτικές, κοινωνικές, δημοσιογραφικές… όλων των ειδών…

    Lykos

  5. Lykos

    την Φάρμα των Ζώων την έχετε διαβάσει;
    Διαβάστε την…
    Δεν έχει σημασία που λέει για την πολιτική, είναι ένα μοντέλο με πολλές εφαρμογές… Πολιτικές, κοινωνικές, δημοσιογραφικές… όλων των ειδών…

    Lykos

  6. Pingback: Ενάντια στη μελαγχολία « Μετά την εφημερίδα

  7. inlovewithlife

    Η ιδέα σου δεν έχει σαφή στόχο, δηλαδή το τι ακριβώς θέλουμε.

    Πιστεύουμε ότι τα κυρίαρχα μμε δεν προσφέρουν την ενημέρωση που θα έπρεπε και θέλουμε να το αλλάξουμε αυτό? Τότε λύση θα μπορούσε να είναι ένα καλύτερο ιντυμίντια.

    Ή πιστεύουμε ότι τα κυρίαρχα μμε κάνουν καλά τη δουλειά τους αλλά δεν υπάρχει το αμφίδρομο? Οπότε κάνουμε κάτι στα πλαίσια της λογικής open source, το οποίο όμως δε θα απομακρύνεται από τη λογική του κέρδους.

    Για το πρώτο δεν έχω ενστάσεις. Το δεύτερο θεωρώ πως είναι κάτι που δε θέλω να διαθέσω χρόνο. Μπορεί να φέρει πρόσκαιρα καλύτερη ενημέρωση, να πολεμήσει τη λογική της παθητικότητας, να δημιουργήσει εστίες ελευθερίας και διαλόγου κτλ αλλά γρήγορα, λόγω των λογικών του κέρδους, θα αφομοιωθεί ως άλλο ένα εξουσιαστικό φαινόμενο. Σαν προσπάθεια όμως θα είναι καλό να στηριχθεί.

  8. nikan

    @inlovewithlife Καταρχήν ελπίζω να έχεις αντιληφθεί ότι αυτό είναι ένα παλιό ποστ. Κατά δεύτερο, δεν έχω σίγουρα σαφή στόχο. Πρόθεση ήταν να προκληθεί προβληματισμός και να κατατεθούν απόψεις. Δεν πρόκειται για πρόσκληση για δημιουργία του … οτιδήποτε.

    Δεν θεωρώ λύση το οποιοδήποτε indymedia. Δεν μπορεί να υπάρχει ενημέρωση χωρίς μια αντίστοιχη επαγγελματική τάξη ταγμένη σ’ αυτό το σκοπό. Είναι άλλο θέμα η συλλογή της είδησης, κι άλλο η επιλογή, η παρουσίασή της ή όχι.
    Τα social media της μιας ή της άλλης μορφής (κι αναφέρομαι στα μη επαγγελματικά social media) δεν είναι αυτόνομα media. Είτε κρίνουν τα παραδοσιακά είτε τα συνεπικουρούν.

    Το όλο θέμα συνεπώς του ποστ είναι: με βάση το αναπόφευκτο της ανάγκης για επαγγελματική τάξη που ασχολείται με την ενημέρωση, πως αποφεύγεις τις σχέσεις εξάρτησης.

Comments are closed.