Ο αριθμός Ντάνμπαρ κι η διαδικτυακή μας συμπεριφορά

An example of a social network diagram.
Image via Wikipedia

Η πρώτη φορά που συνάντησα αναφορά στον αριθμό Ντάνμπαρ ήταν το περασμένο καλοκαίρι διαβάζοντας το μπεστ σέλλερ του Μάλκομ Γκλάντγουελ, “The tipping point“. Νομίζω ήταν και το βιβλίο που έκανε γνωστό το συγκεκριμένο αριθμό σε ένα ευρύτερο κοινό.

Τι είναι ο αριθμός Ντάνμπαρ όμως; Είναι ένα αριθμός που έχει προσδιοριστεί κατά προσέγγιση και που αφορά το μέγιστο αριθμό των δυνατών σχέσεων που μπορεί να έχει μια ανθρώπινη μονάδα. Εξήγηση: έχουμε πολύ περισσότερες σχέσεις με άλλους ανθρώπους και στην πορεία της ζωής μας δημιουργούμε συνεχώς νέες και χάνουμε παλιές. Ο αριθμός δεν αναφέρεται σε όλες τις σχέσεις που έχουν ένα χαρακτήρα εφήμερου, αλλά σε πλήρεις σχέσεις, που γνωρίζουμε ποιός είναι ο άλλος και ποιές  είναι οι κύριες σχέσεις του. Σχέσεις δηλαδή που είναι κάτι παραπάνω από τη γνωριμία του περιπτερά της γειτονιάς μας (περισσότερα εδώ).

Ο Ρόμπιν Ντάνμπαρ που πρώτος πρότεινε τον εν λόγω αριθμό,  είναι ένας Βρεττανός ανθρωπολόγος και εξελικτικός βιολόγος  που ασχολήθηκε με την μελέτη των πρωτευόντων θηλαστικών, από την οποία συνήγαγε και τα συμπεράσματά του.

Ο κατά προσέγγιση αριθμός Ντάνμπαρ είναι το 150.

150 λοιπόν είναι ο μεγίστος αριθμός σχέσεων με άλλους ανθρώπους που μπορεί να συγκρατήσει και να επεξεργαστεί ο εγκέφαλος μας.

Συγκρίνετε αυτό το νούμερο, με τα γελοία νούμερα των 100αδων, χιλιάδων, δεκάδων χιλιάδων και πρόσφατα 100αδων χιλιάδων “φίλων” που εμφανίζονται στα κοινωνικά δίκτυα.

Είναι προφανές ότι σε τέτοια νούμερα η μόνη σχέση που υφίσταται είναι αυτή του performer με ένα κοινό. Δεν είναι μια διαπροσωπική σχέση.

Κι ακόμα κι αν βάλουμε νερό στο κρασί μας λέγοντας ότι το όριο Ντάνμπαρ δεν αφορά τέτοιες ‘επιπόλαιες’ σχέσεις όπως οι φιλίες της κοινωνικής δικτύωσης, μπορούμε να κάνουμε μια βάσιμη υπόθεση ότι κι ο αριθμός αυτών των σχέσεων δεν μπορεί να είναι πολύ μεγάλος, αν τίθεται θέμα επεξεργαστικής ισχύος του ανθρώπινου εγκεφάλου.

Δυστυχώς οι άνθρωποι του marketing που θέλουν να παρουσιάζονται και ειδικοί στα social media, οδηγούν τα νέα μέσα (και τους πελάτες τους) σ’ αυτή την γραμμή του παραλογισμού: τη συλλογή διαδικτυακών σχέσεων, σαν να πρόκειται για συλλογή από πεταλούδες. (Κάτι  το ανάλογο  έγραφα πρόσφατα και στο αγγλικό μου μπλογκ: The twitter follower fallacy).

Υπάρχει νόημα στην καλλιέργεια διαδικτυακών σχέσεων αλλά δεν είναι αυτή. Δεν είναι η έννοια του κοινού, των ακροατών, των υποψήφιων πελατών.

Αν μπορούμε μέσα στις 150 πλήρεις σχέσεις που μπορούμε να συνάψουμε κάποιες είναι ΚΑΙ διαδικτυακές, αλλά πλήρεις, δηλαδή σχέσεις σε βάθος και σχέσεις εμπιστοσύνης, τότε έχουμε  μπροστά μας μια διπλή ευκαιρία:  να χρησιμοποιήσουμε αυτές τις σχέσεις σαν το άριστο φίλτρο και σαν τον φυσικό μηχανισμό μετάδοσης του μηνύματος, του όποιου μηνύματος, έχουμε, αν έχουμε, να εκπέμψουμε.

Για τη χρήση του φίλτρου, η δικαιολόγηση είναι μάλλον προφανής: με σχετικά καλή διασπορά ανθρώπινων τύπων, έχουμε γύρω μας ένα πλέγμα ανθρώπων που εμπιστευόμαστε και παίρνουμε απ’ αυτούς πληροφορία που εμπιστευόμαστε.

Για τον μηχανισμό μετάδοσης, δεν είναι τόσο προφανές. Κι ούτε βέβαια ότι ισχυρίζομαι εδώ είναι επιστημονικά αποδεδειγμένο. Μια υπόθεση είναι που βασίζεται στη δική μου εμπειρία.  Κι η  δική μου εμπειρία μου λέει ότι όταν κάποιος  τον οποίο γνωρίζω κι εμπιστεύομαι, προσπαθεί (ή και δεν προσπαθεί) να περάσει ένα μήνυμα, αυθόρμητα γίνομαι αρωγός του κι αυτό λειτουργεί έπειτα στον δικό μου κύκλο προς κάποιο τρίτο, τέταρτο κτλ ώσπου το μήνυμα προωθείται και διαχέεται χωρίς απαραίτητα ο πομπός του να βλέπει όλη τη διαδρομή.

Στο twitter αυτό παίρνει μια αρκετά σαφή μορφή με τα retweets. Δεν εννοώ βέβαια ότι κάθε retweet προέρχεται από κάποιον στενά γνωστό μας. Το αντίθετο. Σε βάθος χρόνου όμως εμφανίζεται ένα pattern: είναι ένας μικρός κύκλος ανθρώπων αυτοί που επαναληπτικά κάνουν retweets σε κάτι δικό μας.

Το να φτάσουμε να σχηματίσουμε και να αναγνωρίζουμε ένα τέτοιο κύκλο ανθρώπων είναι περιουσία. Κυριολεκτικά και μεταφορικά.

16 thoughts on “Ο αριθμός Ντάνμπαρ κι η διαδικτυακή μας συμπεριφορά

  1. YourMan

    κλασικό παράδειγμα εφαρμογής του dunbar number είναι η goretex η οποία όταν χρειάζεται μεγαλύτερη παραγωγή προσλαμβάνει άτομα μόνο μέχρι το κάθε εργοστάσιο να φτάσει τα 150 άτομα. αν θέλει παραπάνω, ανοίγει άλλο εργοστάσιο.

  2. YourMan

    κλασικό παράδειγμα εφαρμογής του dunbar number είναι η goretex η οποία όταν χρειάζεται μεγαλύτερη παραγωγή προσλαμβάνει άτομα μόνο μέχρι το κάθε εργοστάσιο να φτάσει τα 150 άτομα. αν θέλει παραπάνω, ανοίγει άλλο εργοστάσιο.

  3. YourMan

    κλασικό παράδειγμα εφαρμογής του dunbar number είναι η goretex η οποία όταν χρειάζεται μεγαλύτερη παραγωγή προσλαμβάνει άτομα μόνο μέχρι το κάθε εργοστάσιο να φτάσει τα 150 άτομα. αν θέλει παραπάνω, ανοίγει άλλο εργοστάσιο.

  4. YourMan

    κλασικό παράδειγμα εφαρμογής του dunbar number είναι η goretex η οποία όταν χρειάζεται μεγαλύτερη παραγωγή προσλαμβάνει άτομα μόνο μέχρι το κάθε εργοστάσιο να φτάσει τα 150 άτομα. αν θέλει παραπάνω, ανοίγει άλλο εργοστάσιο.

  5. YourMan

    κλασικό παράδειγμα εφαρμογής του dunbar number είναι η goretex η οποία όταν χρειάζεται μεγαλύτερη παραγωγή προσλαμβάνει άτομα μόνο μέχρι το κάθε εργοστάσιο να φτάσει τα 150 άτομα. αν θέλει παραπάνω, ανοίγει άλλο εργοστάσιο.

  6. coolplatanos

    Ο δικός μου εγκέφαλος έχει δυσκολία και το ένα τρίτο του αριθμού Ντάνμπαρ να επεξεργαστεί… όχι 150! Δεν προλαβαίνω! Είναι δυνατόν να προλαβαίνεις να επικοινωνείς ουσιαστικά με τόσους ανθρώπους;

  7. coolplatanos

    Ο δικός μου εγκέφαλος έχει δυσκολία και το ένα τρίτο του αριθμού Ντάνμπαρ να επεξεργαστεί… όχι 150! Δεν προλαβαίνω! Είναι δυνατόν να προλαβαίνεις να επικοινωνείς ουσιαστικά με τόσους ανθρώπους;

  8. coolplatanos

    Ο δικός μου εγκέφαλος έχει δυσκολία και το ένα τρίτο του αριθμού Ντάνμπαρ να επεξεργαστεί… όχι 150! Δεν προλαβαίνω! Είναι δυνατόν να προλαβαίνεις να επικοινωνείς ουσιαστικά με τόσους ανθρώπους;

  9. coolplatanos

    Ο δικός μου εγκέφαλος έχει δυσκολία και το ένα τρίτο του αριθμού Ντάνμπαρ να επεξεργαστεί… όχι 150! Δεν προλαβαίνω! Είναι δυνατόν να προλαβαίνεις να επικοινωνείς ουσιαστικά με τόσους ανθρώπους;

  10. coolplatanos

    Ο δικός μου εγκέφαλος έχει δυσκολία και το ένα τρίτο του αριθμού Ντάνμπαρ να επεξεργαστεί… όχι 150! Δεν προλαβαίνω! Είναι δυνατόν να προλαβαίνεις να επικοινωνείς ουσιαστικά με τόσους ανθρώπους;

  11. fuentedance

    Σε κάποιο forum είδα πριν μία εβδομάδα την εξής ερώτηση (μετάφραση από Αγγλικά). Έχω λογαριασμό στο ……. με 15.000 φίλους, πόσο περίπου να ζητήσω για πώληση? Και μία δειγματοληπτική απάντηση: 100$ είναι λογική τιμή. Φθηνοί οι φίλοι! ούτε 10 cent το κομμάτι!

  12. fuentedance

    Σε κάποιο forum είδα πριν μία εβδομάδα την εξής ερώτηση (μετάφραση από Αγγλικά). Έχω λογαριασμό στο ……. με 15.000 φίλους, πόσο περίπου να ζητήσω για πώληση? Και μία δειγματοληπτική απάντηση: 100$ είναι λογική τιμή. Φθηνοί οι φίλοι! ούτε 10 cent το κομμάτι!

  13. fuentedance

    Σε κάποιο forum είδα πριν μία εβδομάδα την εξής ερώτηση (μετάφραση από Αγγλικά). Έχω λογαριασμό στο ……. με 15.000 φίλους, πόσο περίπου να ζητήσω για πώληση? Και μία δειγματοληπτική απάντηση: 100$ είναι λογική τιμή. Φθηνοί οι φίλοι! ούτε 10 cent το κομμάτι!

  14. fuentedance

    Σε κάποιο forum είδα πριν μία εβδομάδα την εξής ερώτηση (μετάφραση από Αγγλικά). Έχω λογαριασμό στο ……. με 15.000 φίλους, πόσο περίπου να ζητήσω για πώληση? Και μία δειγματοληπτική απάντηση: 100$ είναι λογική τιμή. Φθηνοί οι φίλοι! ούτε 10 cent το κομμάτι!

  15. fuentedance

    Σε κάποιο forum είδα πριν μία εβδομάδα την εξής ερώτηση (μετάφραση από Αγγλικά). Έχω λογαριασμό στο ……. με 15.000 φίλους, πόσο περίπου να ζητήσω για πώληση? Και μία δειγματοληπτική απάντηση: 100$ είναι λογική τιμή. Φθηνοί οι φίλοι! ούτε 10 cent το κομμάτι!

  16. Σχολή Χορού

    Σε κάποιο forum είδα πριν μία εβδομάδα την εξής ερώτηση (μετάφραση από Αγγλικά). Έχω λογαριασμό στο ……. με 15.000 φίλους, πόσο περίπου να ζητήσω για πώληση? Και μία δειγματοληπτική απάντηση: 100$ είναι λογική τιμή. Φθηνοί οι φίλοι! ούτε 10 cent το κομμάτι!

Comments are closed.