Σκέψεις για την εκτέλεση του προϋπολογισμού

Από τότε που ξέσπασε η κρίση (Οκτ ’09)  ψάχνω να βρω τα κατάλληλα στατιστικά στοιχεία για την παρακολούθηση της εξέλιξης των οικονομικών μεγεθών της χώρας.

Αλλα ότι βρίσκω είναι τόσο πενιχρό που δεν μπορώ ν’ αντλήσω κανένα σοβαρό συμπέρασμα.
Θέλω να υποθέτω ότι ο λόγος που δεν βρίσκω τα δεδομένα είναι γιατί δεν γίνονται διαθέσιμα για λόγους δυσκαμψίας του δημοσίου κι όχι γιατί πραγματικά υπάρχει μια σκοπιμότητα πίσω απ’ αυτό.
Τέλος πάντων, αν είχα διαθέσιμα τα δεδομένα, τι θα ήθελα να βλέπω;
Ας ξεκινήσουμε με τις απλές συγκρίσεις:
α. Απολογιστικά δεδομένα έναντι προϋπολογισμού (Actuals versus budget) Εδώ έχουμε κι ένα παραπάνω θέμα: ποιός είναι ο προϋπολογισμός; Γιατί έχει αλλάξει τρεις φορές με τα μέτρα που αποφασίζονταν μέχρι να φτάσουμε στην στήριξη της Τρόϊκας. Αυτή τη στιγμή ο μόνος προϋπολογισμός που ενδιαφέρει είναι αυτός που περιλαμβάνει τα συμφωνημένα με την τρόικα.
β. Απολογιστικά δεδομένα έναντι ιστορικών δεδομένων (Actuals versus Last year)
γ. Ανάλυση εσόδων σε δεύτερο επίπεδο κατά είδος (κι εδώ θέλουμε Actuals versus budget, Actuals versus Last year) Δηλαδή τι προέρχεται από φόρο εισοδήματος, ΦΠΑ κτλ
δ. Ανάλυση εσόδων σε δεύτερο επίπεδο κατά πηγή συλλογής (κι εδώ θέλουμε Actuals versus budget, Actuals versus Last year) Δηλαδή ποιός το μαζεύει; Εφορίες και Δημόσια Ταμεία πως συμπεριφέρονται σε σχέση με το γενικό στόχο; Τι καλύτερο από τη δημοσιοποίηση των low performers και την ενστάλλαξη ενός μικρού πνεύματος άμιλλας ανάμεσα στις εφορίες;
ε. Ανάλυση εξόδων σε δεύτερο επίπεδο κατά είδος (κι εδώ θέλουμε Actuals versus budget, Actuals versus Last year). Δηλαδή τι είναι μισθοί,επιδόματα,  τι γενικά έξοδα, τι πάει στα ασφαλιστικά κτλ
στ. Ανάλυση εξόδων σε δεύτερο επίπεδο κατά φορέα (κι εδώ θέλουμε Actuals versus budget, Actuals versus Last year). Δηλαδή πως συμπεριφέρεται κάθε υπουργείο; Ποιοί είναι εντός ή εκτός στόχων.  Εδώ βέβαια υπάρχει το όριο του 8%  της μηνιαίας διάθεσης πιστώσεων, αλλά δεν ξέρω πως τηρείται αυτό ή πως παρακολουθείται.
Έχω κι άλλα κατά νου αλλά μάλλον είναι προχωρημένα για το στάδιο που βρισκόμαστε.
Με τα παραπάνω, που παρεπιπτόντως είναι το ψωμοτύρι ενός finance manager του ιδιωτικού τομέα, θα μπορούσε ο καθένας να παρακολουθήσει πως πάει η πορεία της κυβέρνησης και της χώρας και που χωλαίνει, αν χωλαίνει.
Και παρά τις προσπάθειες να οπτικοποιηθούν αυτά τα δεδομένα, η έκταση κι η αναλυτική τους χρησιμότητα είναι μικρή.
Δεν μπορούμε ας πούμε να δούμε από που προέκυψε η υστέρηση στα έσοδα, ούτε γιατί υπάρχει τόσο σημαντική βελτίωση στις δαπάνες στο πρώτο πεντάμηνο, τόσο που να υπερκαλύπτουν την υστέρηση των εσόδων και να μιλάμε για έλλειμα μικρότερο κατά 38,8% σε σχέση με πέρσι αντί για 35,1% που προέβλεπε ο αναθεωμημένος το Μάρτιο στόχος με βάση το Πρόγραμμα Σταθερότητας κι Ανάπτυξης.
Με τέτοια στοιχεία όμως, σαν κι αυτά που δημοσιεύονται, διαιωνίζεται η καχυποψία. Τι είναι, ας πούμε, το περιβόητο κρυφό μαξιλάρι που αναφέρεται σε δημοσιεύματα;

Ενθαρρυντικό είναι ότι οι δαπάνες κινούνται σε επίπεδα υπερδιπλάσια του ετήσιου στόχου και μειώνονται με ρυθμό 10,6% με ετήσιο στόχο 4,8%. Το «κρυφό μαξιλάρι» των 2 δισ. ευρώ, που έχει ήδη προβλεφθεί από το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους, αναμένεται να σώσει την κατάσταση στην περίπτωση τυχόν υστέρησης των εσόδων και υπέρβασης των δαπανών από Ταμεία και φορείς.

Συνηθίζεται σ’ ένα προϋπολογισμό να μπαίνουν μαξιλάρια για να απορροφούν τις εκπλήξεις αλλά το να μην είναι γνωστό που έχει ενταχθεί (σε ποιο ή ποιά κονδύλια), διαστρεβλώνει την πληροφόρηση για τα έξοδα.
H ύπαρξη του μαξιλαριού σημαίνει ότι το οικονομικό επιτελείο συμφωνεί  με την άποψη που είχα διατυπώσει παλιότερα ότι τα έξοδα είναι βέβαια, ενώ τα έσοδα αβέβαια. Και συνεπώς η ασφαλής προσέγγιση στο θέμα ήταν ο περιορισμός των δαπανών, κι όχι η αμφίβολη (αλλά αναγκαία) πάταξη της φοροδιαφυγής.
Πριν πάμε σε δύσκολα και δυσεπίλυτα προβλήματα διαφάνειας, ας αρχίσουμε από τα απλά. Η δημοσίευση των στοιχείων της εκτέλεσης του προϋπολογισμού, είναι ένα απ’ αυτά. Κι όσο γρηγορότερα αρχίσει, τόσο γρηγορότερα θα καρποφορήσει.

Posted via email from Στο δίχτυ