No money No debt, ή no money, no honey;

Μου υπέδειξαν αυτή την ομιλία του Λαπαβίτσα. Δυο τρεις πρόχειρες σκέψεις κριτικής.
Καταρχήν τα θετικά:
α. Είναι προς τιμή του ότι ο Λαπαβίτσας ξεκινάει με την αναφορά στον ταξιτζή που νόμιζε ότι στάση πληρωμών σημαίνει ότι θα πάψουμε να πληρώνουμε τα προσωπικά χρωστούμενά μας ο καθένας, γιατί αυτή η άποψη (: στάση πληρωμών) οφείλει ένα μεγάλο μέρος της δημοφηλίας της ακριβώς σ’ αυτή την παρερμηνεία. 

β. Είναι επίσης θετικό ότι στο τέλος ο Λαπαβίτσας ξεκαθαρίζει ότι βασικά η πρόταση του συνεπάγεται αλλαγή του πολιτικού συστήματος (προς ένα σοσιαλιστικό, κουμουνιστικό, πέστε το όπως θέλετε) σε αντίθεση με μεγάλη μερίδα υποστηρικτών της άποψης που περίπου θεωρούν ότι παύση πληρωμών είναι να μην πληρώσουμε τους κουτόφραγκους και μετά business as usual.

Στ’ αρνητικά τώρα:
α. Δεν θέτει καθόλου θέμα της αντιμετώπισης των πρωτογενών ελλειμάτων του δημοσίου. Το προσπερνάει σα να μην υφίσταται ή σα να μην έχει καμιά σχέση με την κρίση και βέβαια δεν λέει ούτε πως θα αντιμετωπιστεί με την αλλαγή του πολιτικού συστήματος.
β. Προτείνει το Δημόσιο έλεγχο των τραπεζών γιατί, πολύ σωστά, αντιλαμβάνεται ότι παύση πληρωμών σημαίνει καταστροφή για τις Τράπεζες. Τι σημαίνει όμως αυτό; Δεν είμαι καλός γνώστης του Τραπεζικού συστήματος, αλλά υποθέτω σημαίνει ότι ο Δημόσιος έλεγχος θ’ απαλύνει το βάρος των τραπεζών απλά τυπώνοντας χρήμα, μιας κι η έξοδος από το ευρώ αίρει αυτό τον περιορισμό. Τι σημαίνει όμως ‘τυπωνοντας χρήμα’; Μήπως το έχουμε ξαναδεί το έργο επί μακρόν με τα θλιβερά του αποτελέσματα;
γ. Μιλάει, ξανά ορθά, για το πρόβλημα ανταγωνιστικότητας της χώρας, για το οποίο περίπου θεωρεί ότι η λύση θα έρθει αυτόματα με την υποτίμηση που θ’ ακολουθήσει την έκδοση της νέας δραχμής. Πέραν του ότι κι αυτό το έργο το έχουμε ξαναδεί επί μακρόν και μόνο ασήμαντες βελτιώσεις στην παραγωγικότητα επέφερε η εκάστοτε υποτίμηση, δεν μας λέει τι θα σημάνει για το κόστος ζωής μια  αύξηση της τιμής τάξης του 50% με 70% για όλα τα εισαγώμενα. Να υποκατασταθούν τα εισαγώμενα από εγχώρια παραγωγή;  Μπορεί, αλλά σ’ ένα χρονικό ορίζοντα μεγαλύτερο της δεκαετίας. Μπορεί ν’ αντέξει αυτή τη λιτότητα ο Ελληνικός Λαός; Αμφιβάλλω.

Τέλος, να πω το εξής: η στάση πληρωμών/έξοδος από το ευρώ είναι μια ΓΕΝΝΑΙΑ απόφαση. Δεν είμαι αφοριστικός ότι δεν μπορεί να αλλάξει πράγματα. Μπορεί υπό όρους. Εκείνο για το οποίο έχω τεράστιες αμφιβολίες είναι για το κατά πόσο οι οπαδοί της είναι διατεθειμένοι να δεχτούν τις θυσίες που συνεπάγεται σε βάθος χρόνου.