Ο νόμος του Say κι ο νόμος του λέγε λέγε

Στα οικονομικά είναι γνωστός ο λεγόμενος νόμος του Say, που πήρε τ’ όνομα του από τον γάλλο οικονομολόγο Jean – Baptiste Say. Τι λέει αυτός ο νόμος; Πως η κατανάλωση ισούται αναγκαστικά με την παραγωγή.

Η διατύπωση αυτή έχει θεωρητική αξία γιατι σε ανοιχτές οικονομίες μέρος της παραγωγής ‘διαρρέει’ προς τρίτες χώρες και εισρέει από τρίτες χώρες με μορφή εξαγωγών κι εισαγωγών αντίστοιχα.

Η κατανόηση αυτού του νόμου έχει μια ιδιαίτερη αξία και σημασία για μας τους Έλληνες. Γιατί μπορεί να μας οδηγήσει ν’ αντιληφθούμε την πηγή του προβλήματος της χώρας.

Ας κάνουμε ένα νοητικό πείραμα.

Ας υποθέσουμε ότι από αύριο σταματάνε αυτόματα όλες οι εξαγωγές κι όλες οι εισαγωγές, παύει ο τουρισμός, παύουν τα δάνεια, μηδενίζονται οι καταθέσεις κι η χώρα πρέπει να ζήσει με τη δουλειά της: μεροδούλι, μεροφάϊ.

Τι έχουμε; Έχουμε 11,5 εκατ. κόσμο που πρέπει να τραφούν, να ντυθούν, να ζεσταθούν ή δροσιστούν, να μετακινηθούν, να διασκεδάσουν, να σπουδάσουν, να τύχουν μέριμνας και περίθαλψης κτλ.

Μπορεί να φανταστεί κανείς την ελληνική παραγωγή ν’ ανταπεξέρχεται σ’ αυτή την υποχρέωση; Και σε πόσο χρονικό διάστημα;

Αν, όπως είναι το πιθανώτερο, δεν φαντάζεστε ότι αυτό μπορεί να γίνει (τουλάχιστον σε εύλογο χρόνο) ότι δηλαδή η Ελλάδα δεν μπορεί να θρέψει τα παιδιά της ως έχει τώρα, τίθεται το ερώτημα (κι εδώ φεύγουμε από το νοητικό πείραμα), πως πραγματικά τα καταφέρνουμε και ζούμε;

Πολύ συνοπτικά:

Με εισαγωγές (στην πραγματικότητα με τη διαφορά εισαγωγών εξαγωγών που είναι πάντα εις βάρος μας: σταθερά περισσότερες εισαγωγές).

Ναι, αλλά με τι εισόδημα πληρώνουμε γι αυτές τις εισαγωγές;

  1. Με ναυτιλιακό
  2. Με τουριστικό
  3. Με δανεικά (κι αγύριστα, αν κρίνουμε από την τρέχουσα κρίση).

Το ναυτιλιακό και το τουριστικό εισόδημα αντιστοιχούν σε πλούτο που έχει παραχθεί και δημιουργηθεί εκτός Ελλάδος και, οκ, μαγκιά μας να μπορούμε να τον προσελκύουμε και να τον καρπωνόμαστε. Αλλά δε φτάνει. Γι αυτό συμπληρώναμε τόσα χρόνια με δανεικά.

Κι αφού για δανεικά πια χτυπήσαμε τοίχο και δύσκολα θα δούμε τους πακτωλούς του παρελθόντος από δω και μπρος, η εξίσωση μπορεί να ισοσκελιστεί με ένα και μόνο τρόπο: ν’ αυξήσουμε την ελληνική παραγωγή.

Αυτό είναι θεμελιώδες ζήτημα κατανόησης της δυναμικής της παρούσας κρίσης που διαστρεβλώνεται συνέχεια από τις διανεμητικές διεκδικήσεις όλων των κοινωνικών ομάδων: των κλεπτοκρατών καταρχήν, των φοροφυγάδων, των ραντιέρηδών (που λέει κι ο Αρίστος Δοξιάδης), των κάθε λογής εισοδηματιών και βέβαια των πολλών κι ισχυρών επαγγελματικών κλικών και συνδικάτων.

Η δημόσια συζήτηση κυριαρχείται από το λόγο όλων αυτών που βασικά είναι λόγος περί της διανομής της πίτας. Και προφανώς υπάρχουν ευνοημένοι και ριγμένοι έως μονίμα ριγμένοι σ’ αυτή τη μοιρασιά: Αλλά για να διευθετηθεί το ζήτημα της μοιρασιάς πρέπει πρώτα να διευθετηθεί το ζήτημα της παραγωγής του νέου, περισσότερου, επαρκούς πλούτου.

Αλλιώς θα περιοριστούμε στη διαφωνία για τη διαχείριση της φτώχιας μας κι αυτό μόνο τεράστιες αδικίες προοιωνίζει.

5 thoughts on “Ο νόμος του Say κι ο νόμος του λέγε λέγε

  1. Ιωσήφ Κανακάρης

    Βέβαια αυτό σημαίνει ότι πρέπει να καταργηθούν οι εγκληματικές επιδοτήσεις που οδηγούν στο να είναι πιο συμφέρον να ξεριζώσεις τις ροδακινιές σου, από το να παράγεις ροδάκινα, να παταχθεί η αισχροκέρδεια που οδηγεί στο να πωλείται το φρέσκο γάλα στο 300%-400% της τιμής παραγωγού (και να εισάγουμε τελικά το Γερμανικό γάλα στη μισή τιμή), να απαγορευτεί η καλλιέργεια υβριδίων που ΚΑΙ στείρα είναι, ΚΑΙ φυτοφάρμακα και λιπάσματα ζητούν, να να να…
    Νομίζεις ότι όλα αυτά τα να θα τα κάνουν οι υπηρέτες συγκεκριμένων αφεντικών;

    1. Nikos Anagnostou Post author

      Δε λέω ότι δεν έχεις δίκιο αλλά έχεις πάει σε πολύ επιμέρους θέματα. Το ποστ έχει σκοπό καταρχάς να συμφωνήσουμε στο πρόβλημα γιατί η λύση είναι ΠΟΛΥ δύσκολη και χωρίς μια ευρεία συμφωνία ότι πρέπει να το αντιμετωπίσουμε απλά θα γυρνάμε γύρω από την ουρά μας/

  2. dealsend

    Στις μέρες μας η συζήτηση περιστρέφεται σε δύο θεματικούς άξονες.

    1. Η μετανάστευση
    2. Η εγχώρια παραγωγή

    Και τα δύο κρύβουν μύθους και πραγματικότητες. Για το 2ο που αναφέρεται το άρθρο νομίζω οτι θα συμφωνήσουμε οτι η παραγωγή στην Ελλάδα ήταν/είναι λιγότερο προσοδοφόρα απο την εμπορία(εισαγωγή).

    Σε αυτό το κομμάτι είναι που χρειαζόταν πολιτική βούληση. Δεν υπηρξε και τώρα θεωρώ οτι είναι πολύ, πολύ αργά.

    Διάβασα σε πολυ(twittαρισμενο) άρθρο για την φυγή των επιστημόνων, για τα πτυχία που εγκαταλείπουν την χώρα!

    Ποιά πτυχία; Αυτά που με την ‘οκά’ πήραν όλοι οι Ελληνες; Είτε απο εγχώρια είτε απο αλλοδαπά ιδρύματα;

    Η Ελλάδα μας, απαξίωσε ένα σωρό εργασίες και ανέπτυξε μόνο δευτερογενής υπηρεσίες για 2 λόγους:
    – Ηταν πιο ευκολο! (είναι πιο διασκεδαστικό να είσαι Manager, παρά αγρότης)
    – Ηταν πιο προσοδοφόρο.

    Μπορώ να αναφέρω απειρα παραδείγματα παραγωγικών προσπαθειών και πως αυτές εγκαταλείφθηκαν, είτε απο την φορολογική ασυδοσία, είτε απο συνδικαλιστικές πρακτικές, είτε τελος απο την αδυναμία να ειναι ανταγωνιστικές.

  3. Nikos Anagnostou Post author

    Η μετανάστευση κι η παραγωγή δεν είναι δύο ξεχωριστά θέματα: αν η Ελλάδα δεν μπορεί να θρέψει τα παιδιά της, τότε μια (κακή) λύση είναι να μειώσει τα παιδιά (κοινώς να φύγουν μερικά για να έχουμε να ταϊζουμε λιγότερα στόματα). Όπως είπα και στον Ιωσήφ πιο πάνω, υπάρχουν χίλια επιμέρους ζητήματα για τα οποία είμαστε ορθά οργισμένοι και για τα οποία μπορεί ν’ απελπιζόμαστε. Αλλά αυτή τη στιγμή το επιταχτικό είναι να στρέψουμε τις διάχυτες και χαοτικές συζητήσεις γύρω από την καρδιά της κρίσης, να την καταλάβουμε, να πιστέψουμε ότι είναι αυτό κι όχι κάτι άλλο και μετά να ψάξουμε να βρούμε λύσεις (αν είναι δυνατό όπως λες και συ). Κι εγώ δεν είμαι ιδιαίτερα αισιόδοξος αλλά δεν έχω παραδώσει τα όπλα ακόμα. Στο μέτρο που μου αναλογεί τόσο στη σκέψη όσο και στην πράξη το παλεύω.

  4. Pingback: buzz

Comments are closed.