Η εξωστρέφεια δεν χρειάζεται να είναι εντυπωσιακή – μέρος 2ο

Το καλοκαίρι που μας πέρασε είχα γράψει το ομώνυμο με το παρόν ποστ, με μόνη διαφορά ότι τότε αναφερόμουνα στην τεχνολογία.

Θέλω να επανέλθω στο θέμα αλλά πέραν της τεχνολογίας αυτή τη φορά.

Πριν λίγες μέρες η γυναίκα μου πήρε απροσδόκητα για  δωράκι ένα momiji. Και λέω απροσδόκητα, γιατί ούτε κάποιου είδους γιορτή ήταν, ούτε επέτειος ή κάτι άλλο. Κι ούτε είναι ένα τυπικά ‘αντρικό’ δώρο. Επειδή έχω αδυναμία στη γιαπωνέζικη τέχνη και στα manga όμως, υπέθεσε ότι θα μ’ αρέσει κι είχε δίκιο.

Τα momiji είναι γιαπωνέζικα κουκλάκια που έχουν στη βάση τους μια τρύπα όπου όποιος τα δωρίζει κρύβει ένα χαρτάκι μ’ ένα μήνυμα (ευχή, ραβασάκι, αστείο κτλ). Στην ουσία οι κούκλες λειτουργούν τρόπον τινά σα φάκελλος για το μήνυμα.

Τα τελευταία 5 χρόνια τα momiji  έχουν γνωρίσει μεγάλη διάδοση στη Δύση. Δεν έχω βρει όλη την ιστορία αλλά απ’ ότι φαίνεται είναι ένα ρεύμα που ξεκίνησε στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Συνεπικουρούμενα από την διάδοση των manga και των γιαπωνέζικης αισθητικής κινουμένων σχεδίων, βρίσκουν εύκολα απήχηση στο νεανικό κοινό. Απλές χειροτεχνικές κατασκευές, οι εταιρείες που τα πουλάνε έχουν δει τα είδη τους να γνωρίζουν παγκόσμια επιτυχία και διάδοση. Και με μερικές έξυπνες κινήσεις είδαν αυτή την επιτυχία να διευρύνεται και ν’ αποκτάει συνέχεια. Η σημαντικότερη από αυτές τις κινήσεις ήταν και είναι η πρόσκληση σε γνωστούς designers  να σχεδιάσουν νέες σειρές.

Έτσι η προϊοντική γραμμή αυξάνεται συνεχώς κι οι περιστασιακοί πελάτες μετατρέπονται σε συλλέκτες που θέλουν ν’ αποκτήσουν όλη τη σειρά ή τις σειρές.

Γιατί τα λέω όλ’ αυτά; Γιατί αυτή η επιτυχία είναι ένα παράδειγμα μιας άλλου τύπου δραστηριότητας που μπορούμε να επωφεληθούμε σα χώρα στην παρούσα φάση: είναι η δραστηριότητα παραγωγής προϊόντων που βασικά ενσωματώνουν design και ελάχιστες άλλες ποιότητες.

Το design είναι μια άλλη μορφή πνευματικού προϊόντος. Κι ενώ στο μεν βιομηχανικό design για να παράξεις κάτι πρέπει να έχεις και μια αντίστοιχη βιομηχανία που θα υποδεχτεί τα σχέδια σου, στο design που έχει σχέση με lifestyle, με διακόσμηση κι όλα τα σχετικά, δεν υπάρχει τέτοια προϋπόθεση.

Είναι εύκολο; Κάθε άλλο. Αν δει κανείς πόσα πολλά και καλά ανάλογα προϊόντα κυκλοφορούν διεθνώς, καταλαβαίνει ότι δεν είναι δρόμος στρωμένος με πέταλα.

Είναι όμως κάποια στοιχεία που το κάνουν να μας ταιριάζει:

  1. Διαθέτουμε αξιόλογους designers, αυτό είναι σίγουρο. Το βλέπω κι από το  χώρο του web design   που τον ζω από πιο κοντά, αλλά κι από τα δείγματα δουλειάς από το χώρο της διαφήμισης κι αλλού.
  2. Δεν απαιτούνται μεγάλα κεφάλαια για να ξεκινήσει κανείς μια τέτοια δραστηριότητα. Και δεν μιλάω σκέτα για το design αλλά και την παραγωγή αντικειμένων που θα το ενσωματώνουν.
  3. Οι διεθνείς τάσεις ευνοούν την ethnic διάσταση. (Αλήθεια υπάρχει ελληνικό στυλ;) Κι οι μεγάλες αγορές είναι πρόθυμες να υποδεχτούν το καινούργιο, σταθερά και πάντα. Χωρίς να υπονοώ ότι πρέπει να εξαντληθεί στην ethnic διάσταση το ελληνικό design,  μπορεί όμως να την αξιοποιήσει.
  4. Τα κανάλια προώθησης και πώλησης υπάρχουν κι είναι διεθνοποιημένα, φτηνά και προσβάσιμα: Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τα  μεγάλα eshop κτλ., τα online marketplaces, τα fan sites κτλ

Τα παραδοσιακά εμπόδια της εξωστρέφειας απουσιάζουν απ’ αυτό το χώρο (ή τουλάχιστον δεν τον αδρανοποιούν πλήρως). Κι η δομή της ελληνικής παραγωγής (μικρές μονάδες, μεγάλη διασπορά) δεν είναι ανασταλτικός παράγοντας γιατί μιλάμε για ένα χώρο που δεν κυριαρχείται από μεγάλα συγκροτήματα.

Είναι εντυπωσιακό ότι με τα νέα μέσα μπορεί να αποκτήσει εμπορική διάσταση κι αξία η πνευματική πλευρά ακόμα και μια εντελώς παραδοσιακής και χειροτεχνικής δραστηριότητα, όπως το πλέξιμο!  Αφορά  μια άλλη  κατηγορία με (πάλι) γιαπωνέζικα κουκλάκια που λέγονται amigurumi.

Μια γρήγορη αναζήτηση στο etsy θα σας φέρει μια πλειάδα από μικρομάγαζα που εμπορεύονται αυτά τα είδη. Ποιά είδη; Τα σχέδια για το πως να πλέξεις μια τέτοια κούκλα! Πουλάνε σε μορφή  PDF  τις οδηγίες, ενώ στην εικόνα βλέπεις το τελειωμένο ‘προϊόν’. Πουλάνε PDF! Για λίγα δολάρια είναι η αλήθεια (2-4). Αλλά για σκεφτείτε το! Αντί μια κυρία να ξενυχτάει μέρες και νύχτες για να φτιάξει και να πουλήσει τις ίδιες τις κούκλες (που για μικρές ποσότητες και για το, συνήθως, μικρό μέγεθος τα μεταφορικά είναι αναλογικά τεράστια επιβάρυνση στο κόστος), φτιάχνει μία, τη φωτογραφίζει, την παρουσιάζει στο etsy και πουλάει τη γνώση της κατασκευής της!

Τέλος, μια ακόμα παρατήρηση: δεν είναι τυχαίο το ότι αναφέρθηκα σε δυό μορφές λαϊκής (:pop) τέχνης με γιαπωνέζικη προέλευση. Υπάρχει ένα χαρακτηριστικό της γιαπωνέζικης κουλτούρας, που το έμαθα συμπτωματικά από τη ξεναγό μας στο Γκουγκενχάιμ στο  Μπιλμπάο πριν 2 χρόνια, που εξηγεί την επιτυχία στην διάδοση τους διεθνώς : οι γιαπωνέζοι δεν κάνουν διάκριση ανάμεσα σε ‘υψηλή’ και ‘χαμηλή’ τέχνη. Κάτι που σχεδιάζει ένας μεγάλος σχεδιαστής και αναπαράγεται σε χιλιάδες αντίτυπα, έχει γι αυτούς την ίδια αξία με το αν ήταν ένα και μοναδικό αντίτυπο (άρα υποκείμενο στους νόμους της αγοράς που χαρακτηρίζονται από τη σπάνη). Αυτό που θα διαφοροποιήσει την αξία είναι το κόστος των υλικών δηλ. το ποια, τι ποιότητας και ποσότητας υλικά θα απαιτηθούν για την κατασκευή.

Ανεξάρτητα από το αν αυτή η θέση είναι σωστή, έχει μια σημαντική συνέπεια: το ότι οδηγεί τους Ιάπωνες να προσεγγίζουν τα αντικείμενα τέχνης αλλά και  τα μικροαντικείμενα που χρησιμοποιούμε για ομορφιά κυρίως (τα λένε zakka), με την ίδια σοβαρότητα στην πρόθεση. Τοποθετούνται αλλιώς. Πράγμα που φαίνεται στο αποτέλεσμα.

Κι αυτό ακριβώς τελικά είναι το συμπέρασμα. Η εξωστρέφεια είναι πάνω απ’ όλα μια τοποθέτηση. Αλλιώς.

5 thoughts on “Η εξωστρέφεια δεν χρειάζεται να είναι εντυπωσιακή – μέρος 2ο

  1. Rodia

    Εξαιρετικο ποστ. Ανοιγει οριζοντες. Συζητιεται ήδη :)

  2. Rodia

    Σε ενα συλλογο γυναικων στη Θεσσαλονικη, μετα την ενημερωση που εκανα.

  3. Rodia

    Θα σου γραψω λεπτομερειες μολις μαθω περισσοτερα :)

  4. vaios.maniotis

    Πολύ σωστή τοποθέτηση.

    Εφόσον δεν μπορούμε πλέον ως χώρα να κάνουμε σημαντική παραγωγή (βιομηχανική)
    και δεν είμαστε σε θέση να κάνουμε innovation (πέραν του ιντερνετικού) σε σημαντικό για την οικονομία βαθμό,
    το καλύτερο είναι να ρίξουμε το βάρος μας στο design, όπου και οι άνθρωποι υπάρχουν και ενα σημαντικό στύλ θα μπορούσε να δημιουργηθεί.
    (greek style)

Comments are closed.