Ήρωες κι evidence based marketing στην ελληνική κρίση

Theodoros Kolokotronis

Ο Seth Godin δημοσίευσε τις προ άλλες ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο για το evidence based marketing και ειδικά για τα όρια του.

Τι είναι το evidence based marketing; Η προσπάθεια να πείσεις για κάτι παραθέτοντας μια σειρά από αδιάσειστα στοιχεία (μετρήσεις αγοράς, ικανοποίηση πελατών, πωλήσεις κτλ).

Μ’ αυτό τον ορισμό το evidence based marketing δεν είναι ακριβώς μάρκετιν παρά μόνο κατά την πρόθεση. Γιατί η διαδικασία της παράθεσης στοιχείων και μετρήσεων είναι ίδια με την επιστημονική λειτουργία: μια επιστημονική υπόθεση (αυτό για το οποίο θέλουμε ο άλλος να πειστεί στο μάρκετιν) ελέγχεται με αντιπαραβολή προς την πραγματικότητα είτε μέσω μιας πειραματικής διαδικασίας είτε μέσω συλλογής παρατηρήσεων και δεδομένων είτε εκ παραλλήλου).

Η επιστημονική μέθοδος έβγαλε τον άνθρωπο από το τέλμα της δεισιδαιμονίας, της προσφυγής στην αυθεντία, της σοφιστείας και τόσων άλλων δεινών του πνεύματος, κι επέτρεψε να αρχίσει να οικοδομείται ένα σχετικά σταθερό οικοδόμημα γνώσης που αυτοδιορθώνεται και αυξάνεται στην πορεία του χρόνου. Κι ακριβώς γι αυτό θα περίμενε κανείς ο επιστημονικός τρόπος σκέψης  να έχει κυριαρχήσει. Αλλά  ενώ αναμφισβήτητα έχει πάρει την πρωτοκαθεδρία στην Πανεπιστημιακή εκδοχή της ζωής, ο μέσος ανθρώπινος νους εξακολουθεί να λειτουργεί με όρους … Μεσαίωνα.

Κι αυτό δεν συνιστά απαξία αλλά παρατήρηση.

Αν ισχύει αυτό όμως, τότε,  για να έρθουμε στο θέμα μας, η παρουσίαση ‘αδιάσειστων’ στοιχείων για τα αίτια της ελληνικής κρίσης και τις αδυναμίες της γενικώτερης κοινωνικής μας οργάνωσης (όχι μόνο της οικονομικής), λίγο θα πείσει αυτούς που εκ των προτέρων έχουν επιλέξει να πιστέψουν κάτι αντίθετο: ότι φταίνει οι πολιτικοί μας μόνο, ή οι ξένοι,  ο καπιταλισμός γενικά κι αόριστα, οι Νεφελίμ, οι εξωγήινοι κοκ.

Τι προτείνει ο Seth γι αυτή την περίπτωση;

evidence isn’t the only marketing tactic that is effective. In fact, it’s often not the best tactic. What would … change the mind of many people resistant to evidence is a series of eager testimonials from other tribe members who have changed their minds.

Δηλαδή; Αυτός που μπορεί να μας συμπαρασύρει στο ν’ αλλάξουμε στάση πρέπει ν’ ανήκει στη ‘φυλή’ (όπου ‘φυλή’ ίσον η κοινωνική ομάδα με τα χαρακτηριστικά που μας ταιριάζουν και μας προσδιορίζουν) στην οποία ανήκουμε κι εμείς, και να έχει το χαρακτηριστικό ότι άλλαξε πρώτος στάση κι άποψη.

Υπάρχει ένα φημισμένο ιστορικό προηγούμενο σ’ αυτό που προτείνει ο Godin: ο Απόστολος Παύλος. Ο Παύλος είναι ο βασικός συντελεστής της διάδοσης του χριστιανικού μηνύματος ενώ αρχικά ήταν διώκτης του.  Μετά το λεγόμενο θαύμα στο δρόμο προς τη Δαμασκό, γίνεται ο πιο ενεργός απόστολος, αυτός που κυριολεκτικά θα πάρει στις πλάτες του το έργο της διάδοσης της νέας θρησκείας.

Η μεταστροφή έχει τεράστια ψυχολογική αξία. Προσδίδει αξιοπιστία και κύρος σε μια νέα ιδέα, τοποθέτηση μήνυμα. Ο μεταστραφείς λειτουργεί σαν roll model και με το παράδειγμα του πείθει να τον ακολουθήσουν. Όχι χωρίς αντιστάσεις. Πολλοί από τους όμοιους του θα τον χαρακτηρίσουν προδότη. Αλλά η μεταστροφή του κλονίζει την εσωτερική βεβαιότητα των μελών της φυλής για την αλήθεια τους. Και κάποιους τους τελικά τους  μεταστρέφει.

Προς επίρρωσιν της συμβουλής του Godin έρχεται κι από τελείως διαφορετική μεριά μια ανάλογη τοποθέτηση: Η ελληνικής καταγωγής Vanessa Andris, σύμβουλος Change Management & Leadership Development της World Bank, σε πρόσφατο άρθρο στο Huffington post, προτείνει τη δική της συνταγή: “What Greece needs now is a new Hero“.

Στο άρθρο της αναλύει δυό τύπους που έχουν κυριαρχήσει στη νεολληνική συνείδηση και που τον ρόλο του ήρωα κατέχει ο δεύτερος: τον ‘μαλάκα’ και τον ‘μάγκα’, όπου ο πρώτος είναι ο εργατικός, ο τίμιος, αυτός που, όπως λέει ο δεύτερος, ‘πάει με την αγιαστούρα’.

Ενώ ο δεύτερος είναι ο γνωστός καταφερτζής, που δουλεύουν οι άλλοι για πάρτη του, που με μια εξυπνάδα καθαρίζει (οικογενειακό, δημόσιο ή άλλο ταμείο) κλπ.

Το άρθρο δεν είναι επιστημονικό, είναι άρθο γνώμης. Κι έτσι δεν στηρίζεται σε κάποια έρευνα που εντόπισε και ν’ ανέδειξε αυτούς τους τύπους.  Όμως δεν νομίζω να υπάρχει έλληνας που να μην τους αναγνωρίζει στη συνείδηση του και στην πραγματικότητα που την προβάλει. Κι αυτό που προτείνει η Andris είναι να εκθρονίσουμε από το ρόλο του ήρωα το μάγκα και ν’ ανεβάσουμε έναν άλλον. Τον άλλον.

Ακούγεται αμερικανιά αλλά υπάρχει πολύ θεωρητικό υπόβαθρο σ’ αυτό που προτείνει. Και παρότι η ανάλυση-της της ελληνικής πραγματικότητας είναι σχηματική κι αρκετά επιφανειακή, στην αναγνώριση αυτών των τύπων, ίσως και λόγω εμπειρίας, χτυπάει φλέβα.

Ο ήρωας στον οποίο αναφέρεται  η Andris είναι αυτός που κωδικοποιεί κι ενσωματώνει τα κύρια χαρακτηριστικά μιας κουλτούρας ή ενός πολιτισμού. Οι μελετητές του  culture (που στα ελληνικά έχει και τις δύο αποδόσεις, πολιτισμός και κουλτούρα) συμφωνούν ότι στον πυρήνα ενός culture βρίσκεται ένα σύστημα αξιών. Κι αυτό παίρνει μορφή και μεταδίδεται και διαδίδεται μέσω μύθων, ηρώων και συμβόλων. Κι ενώ οι τρεις αυτοί όροι φαίνονται ν’ αναφέρονται σε αρχαίες θρησκείες (και σίγουρα πηγάζουν απ’ αυτές), αφορούν στην πράξη κάθε σύστημα αξιών που παίρνει τη μορφή μιας κουλτούρας, όσο σύγχρονο κι αν είναι.

Ο μάγκας λοιπόν, σαν τύπος νταή αρχικά, με τις οθωμανικές καταβολές του, με τη βοήθεια του καραγκιόζη, του ρεμπέτικου, της επιθεώρησης, του ελληνικού κινηματογράφου και τέλος της τηλεόρασης, μέσα από μια σειρά μεταμορφώσεων και συσχετίσεων, γίνεται και είναι ο ήρωας του σύγχρονου έλληνα στο σύστημα αξιών του. Σύστημα  του οποίου η νομιμότητα, όπως πολύ εύστοχα διατείνεται ο Στέλιος Ράμφος στη συζήτηση συζήτηση που ακολουθεί τη σειρά 1821 του Skai,  δεν είναι η νομιμότητα των νόμων, αλλά η νομιμότητα της οικογένειας και της κλίκας. Που μεγενθύνεται στην νομιμότητα του είμαστε-του-ίδιου-κόμματος με τις γνωστές συνέπειες.

Παντρεύοντας τις δυο αυτές θεωρήσεις (Godin + Andris) θα έλεγα ότι χρειαζόμαστε ένα νέο τύπο ήρωα που θα έχει περάσει μέσα από το παλιό και θα το έχει απορρίψει, και θα πορεύεται (πως;) μια νέα πορεία μακρυά και πέρα απ’ αυτό. Γιατί δεν αρκεί να πεισθεί κανείς μόνο για τα αίτια της ελληνικής κρίσης. Πρέπει να εμπνευστεί και για το προς τα που θα πρέπει να βαδίσει.

3 thoughts on “Ήρωες κι evidence based marketing στην ελληνική κρίση

  1. Pingback: buzz

  2. Argos

    Πού ωραία τα λες, μόνο που δεν βλέπω τον “Απόστολο Παύλο”. Βλέπεις αυτός είχε μια μεταστροφή που δεν ήταν στα λόγια. Ήταν στα έργα. Επίσης οι τύπος του Έλληνα “Μαλάκα” συνεχίζει και υπάρχει μόνο που έχουμε πια “νεό-μαγκες” που έχουν όλα τα χαρακτηριστικά των κλασικών μόνο που δεν πηγάζουν από την οθωμανική αυτοκρατορία αλλά από μια πιο κοντινή προς εμάς εποχή.
    Το αστείο είναι ότι αυτοί οι νεό μαγκες μας ζητάνε να αλλάξουμε αλλά οι ίδιοι κάνουν τις γνωστές μπίζνες πίσω από την πλάτη μας.
    Ο Neo διάλεξε το μπλε χάπι

    1. Nikos Anagnostou Post author

      να σου πω ότι τον βλέπω εγώ κάπου συγκεκριμένα, ψεύτης θα ‘μαι. Είναι λίγο Bonnie Tyler το ποστ: I need a hero 😉

Comments are closed.