Ζωή ποδήλατο

bicycle

Το πρωί, μόλις είχα ξεκινήσει με τ’ αυτοκίνητο για τη δουλειά, όταν στο πρώτο κόκκινο φανάρι πέρασε μπροστά μου μια κοπέλλα με ποδήλατο. Κουβαλούσε μια μεγάλη τσάντα, σαν σακ βουαγιάζ, κι ήταν ντυμένη με κάσουαλ τρόπο που δεν πρόδιδε ούτε “πετάγομαι να ψωνίσω κάτι κι επιστρέφω”, ούτε “πάω στο γραφείο”, ούτε καν “θα βγω με το ποδήλατο για γυμναστική”. Μάλλον πήγαινε για κάποια δουλειά ή σε κάποια δουλειά, αλλά, επίσης μάλλον, όχι γραφείου. Κάτι που επιβεβαίωνε κι η κατεύθυνση: το φανάρι διασταυρώνεται με την παραλιακή που είναι δρόμος υψηλής κίνησης και καθόλου βόλτας.

Η συνάντηση μ’ έβαλε σε μια τροχιά σκέψης. Καιρό τώρα παρατηρώ με ένα μίγμα περιέργειας κι έκπληξης την αύξηση του αριθμού και της χρήσης των ποδηλάτων πράγμα που βρίσκω σημάδι που μπορεί να προμηνύει κάτι πολύ θετικό. Γι αυτό κι έσπευσα να δηλώσω στο twitter ότι “Η αύξηση των ποδηλατιστών στην Αθήνα, την τόσο εχθρική στο ποδήλατο, είναι η πιο ενδιαφέρουσα κοινωνική εξέλιξη των τελευταίων 50 ετών”.
Ακολούθησε μια τουϊτεροσυζήτηση με ποδηλατολάτρες και ποδηλατομάχους που με βοήθησε να ξεκαθαρίσω και τη σκέψη μου.
Οι ποδηλατομάχοι μου δήλωσαν ότι οι ποδηλάτες είναι άλλη μια αψήφηση κι απειλή για τον πεζό καθώς ιδιοποιούνται τα πεζοδρόμια. Είναι μια προέκταση της ελληναριάς. Εγώ αντέτεινα ότι η Συγγρού κι η Κηφισίας δεν έχουν πεζούς. Κι αυτό δεν ήταν σχήμα λόγου: γιατί έχω δει ποδηλάτες σ’ αυτούς τους δρόμους κι αυτοί είναι που έχω καταγράψει και χαρακτηρίσει σαν ενθαρρυντικό φαινόμενο. Γιατί η Αθήνα δεν είναι απλά εχθρική για το ποδήλατο. Είναι επικίνδυνη. Ενδιαφέρουσα μορφή αυτοχειρίας, όπως πετυχημένα μου έγραψαν.
Το ποδήλατο τελικά είναι δυο φαινόμενα που μπορεί να είχαν κάποτε κοινή αφετηρία, και μάλλον θα έχουν κοινή κατάληξη, αλλά προς το παρόν είναι σε διαφορετικές τροχιές: από τη μια έχουμε τους ποδηλάτες της μόδας.
  • Αυτούς που θα βγουν για βόλτα μετά τη δουλειά ή το Σ/Κ,  και που θα επιδιώξουν να κινηθούν με ασφάλεια, άρα πάνω στο πεζοδρόμιο, ή, με τη συσπείρωση με πολλούς άλλους ποδηλάτες, στις κύριες οδικές αρτηρίες, τα βράδια της Παρασκευής.
  • Και τους άλλους, αριθμητικά πολύ λιγότερους, που έχουν κάνει το ποδήλατο το κύριο μέσο μετακίνησης τους.
Οι πρώτοι, παρότι αποκομίζουν το όφελος της βελτίωσης της φυσικής τους κατάστασης, και, τουλάχιστον για τις ώρες που ασκούνται, αποσυμφορίζουν τους δρόμους από άλλα, λιγότερο οικολογικά, μέσα μεταφοράς, δεν συνιστούν μεγάλη αλλαγή στη ζωή της πόλης. Κι όντως μπορούν να εξελιχθούν σε μια μάστιγα για τους πεζούς.
Οι δεύτεροι (εικάζω) είναι από επιλογή παρά από ανάγκη που επιλέγουν αυτό τον τρόπο μετακίνησης. Κι εδώ είναι που στηρίζω τις ελπίδες μου για κάτι σημαντικό σαν αλλαγή νοοτροπίας. Γιατί οι αλλαγές αυτές έχουν απτά ρίσκα και προϋποθέτουν ρήξεις με συνήθειες, βολές και νοοτροπίες.
Δεν έχω την ψευδαίσθηση ότι η Αθήνα θα γίνει Βερολίνο ή Αμστερνταμ, όπου ο μισός πληθυσμός θα κινείται με ποδήλατα. Δεν έχει τέτοιες προδιαγραφές: το έδαφος έχει πολλούς λόφους, οι δρόμοι είναι πολύ στενοί κι οι αποστάσεις μεγάλες. Το ιστορικό κέντρο δε είναι ασφυκτικά μικρό και μόνο με γενική απαγόρευση κυκλοφορίας τετράτροχων θα μπορούσε να φιλοξενήσει ποδήλατα σε μεγάλη κλίμακα. Αλλά ακριβώς αυτό είναι το ενδιαφέρον: ότι οι ποδηλάτες κινούνται ν’ ανατρέψουν την πραγματικότητα, να προβάλουν σαν εφικτό ένα όραμα που μοιάζει χίμαιρα.
Το όφελος που θα μπορούσε να προκύψει από μια τέτοια ανατροπή, δεν μετρίεται μόνο στην κλίμακα των οικολογικών αξιών. Μπορεί να επιφέρει μια ανατροπή οικονομικών συσχετισμών: στην αγορά αυτοκινήτων (που ναι μεν τώρα είναι στο ναδίρ, αλλά γνώρισε μια από τις ‘λαμπρότερες’ διαδρομές της Ευρώπης την τελευταία δεκαετία, μ’ αντίστοιχο αντίκτυπο στο ισοζύγιο) και κυρίως στην κατανάλωση καυσίμων. Αυτοκίνητα και καύσιμα είναι δυο οικονομικές αιμοραγίες που δύσκολα μπορούν να κλείσουν. Δεν υπάρχει περίπτωση ν΄αρχίσουμε να παράγουμε αυτοκίνητα και μάλλον δε θα γίνουμε και Σαουδική Αραβία ποτέ. (Βιοτεχνίες ποδηλάτων ή ποδηλατικών ειδών θα μπορούσαμε να δούμε, αλλά ας μην κάνω όνειρα). Μια αύξηση της ποδηλατικής μετακίνησης μπορεί να προσγειώσει σε καλύτερα για τη χώρα επίπεδα τις δυό αιμοραγίες.
Ίσως όμως σημαντικώτερο είναι αυτό το νέο πνεύμα αψήφισης της πεπατημένης, αυτή η νέα chutzpah που ξετυλίγει η με κίνδυνο επιλογή μιας άλλης χάραξης προσωπικών διαδρομών. Είναι μια διεκδίκηση όχι από τις τσαμπαμάγκικες συνήθεις. Μια διεκδίκηση ζωής. Και γι αυτό μπορεί κι εύχομαι να ρολάρει.

One thought on “Ζωή ποδήλατο

  1. Mike

    xeraitismous apo Amsterdam. Edo pera yparxoun peripou 850.000 podilata eno o episimos plythismos tis polis anerxetai stous 780.000, alla mazi me ton paranomo plythismo prepei na ksepernaei tous 800.000. Ara diladi i analogia podilaton-katoikon einai sxedon ena pros ena. Ostoso o logos pou to podlato einai toso dimofilis stin ollandia den einai oikologikos alla ergonomikos. Katarxin i rymotomia sto kentro tou amsterdam den voithaei stin anthisi tis aftokinitokratias, kai ektos aftou den yparxoun oute fardioi dromoi sto esoteriko ton poleon, alla oute kai tosos xoros gia parkarisma. Kai pano safto oi ollandoi san ethnos einai poly prosektikoi sto pou ependyoun ta lefta tous, kai sxedon panta anazitoun tin ftinoteri dynati lysi, ektos apo otan tha pane se tavernes i estiatoria opou den koitane times toso poly. Entometaksy to podilato stin ollandia einai to noumero ena antikeimeno klopis. Skefteite oti se 2 xronia exo allaksei 7 podilata, ek ton opoion ta 6 eklapisan.

Comments are closed.