Οι προϋποθέσεις για μια πετυχημένη κοινότητα startup

Αγόρασα τις προάλλες το βιβλίο του Brad Feld Startup Communities κι έχω ξεκινήσει να το διαβάζω χωρίς να έχω έρθει ακόμα στο ‘ζουμί’. Σήμερα όμως είδα αυτό το ποστ του Mark Suster που καταπιάνεται με το ίδιο θέμα (και συστήνει και το ίδιο βιβλίο) αλλά δίνει τις δικές του απαντήσεις. Πριν λοιπόν διαβάσω το βιβλίο κι εμβαθύνω (αν μπορέσω) κι εγώ, είπα να κάνω μια άσκηση: να χρησιμοποιήσω τα κριτήρια που παραθέτει ο Suster και να δω τι απ’ αυτά πληρεί η Αθήνα. Θα είχε ενδιαφέρον να επαναλάμβαναν την άσκηση όσοι διαβάσουν το ποστ και είναι από άλλες πόλεις που έχουν μια κάποια δραστηριότητα σχετική με startup (Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Γιάννενα, Βόλος, Χανιά/Ηράκλειο).

Ακολουθουν τα  κριτήρια του Suster (με έντονα) κι η δική μου απάντηση/σχόλιο για την Αθήνα:

1. A Strong Pool of Tech Founders

Στην ουσία μιλάει για ύπαρξη ‘ταλέντων’. Χωρίς μεγάλη ιστορία πίσω είναι δύσκολο να πεις κάτι με βεβαιότητα αλλά θα κάνω την υπόθεση ότι διαθέτουμε τέτοια ταλέντα, κυρίως γιατί έχει φανεί από τους Έλληνες που δραστηριοποιούνται εκτός Ελλάδος. Και βέβαια μεγάλο μέρος τους προέρχεται από την Αθήνα.

2. Local Capital

Ο MS λέει ότι αν δεν υπάρχει τοπικό κεφάλαιο δύσκολα ξεκινάει κάτι. Είναι ενδιαφέρον να διερευνήσουμε τι σημαίνει ‘τοπικό’. Ευρωπαϊκά κεφάλαια που προέρχονται από κάποια κοινοτική χρηματοδότηση δεν είναι ‘τοπικά’, IMHO. Τοπικό είναι το κεφάλαιο που έχει δημιουργηθεί στο συγκεκριμένο τόπο σαν πλεόνασμα από επιχειρηματική δραστηριότητα. Και τέτοιο στον τομέα της τεχνολογίας διαθέτουμε αρκετό. Αλλά αν αφαιρέσουμε τη συνιστώσα ‘κοινοτικοί πόροι’ κι από την συγκεκριμένη επιχειρηματική δραστηριότητα που το γέννησε, τότε δεν μένει πολύ. Υπάρχει όμως κάποιο, διάσπαρτο. Κι η συμβουλή του MS είναι οι τοπικοί  angels να συνασπιστούν σ’ ένα μικρό VC βάζοντας μπροστά κάποιους έμπειρους διαχειριστές. Θεωρώ πιθανό να δούμε κάτι τέτοιο σύντομα.

3. Killer Events

Αυτό είναι κάτι που συμπτωματικά συζητούσαμε τις προάλλες στο Colab. Ναι, δεν διαθέτουμε κάποιο μεγάλο διεθνές event ακόμα αλλά τα διάφορα TED έδειξαν ότι υπάρχει πλέον δυναμική και τεχνογνωσία για να δημιουργηθεί κάποιο τέτοιo. Το γεγονός ότι η Ελλάδα είναι τουριστικός προορισμός κάνει εύκολη την προσέλκυση προσωπικοτήτων αλλά και συνέδρων από άλλες χώρες γιατί μπορούν να συνδιάσουν δυο σε ένα: και το συνέδριο και λίγες μέρες στην  θάλασσα..

4. Access to Great Universities

“Great” Πανεπιστήμια δεν διαθέτουμε. Δεν είμαι σίγουρος αν διαθέτουμε καν Πανεπιστήμια πια αλλά αν είναι δύο ιδρύματα που μπορούν να διεκδικήσουν στο μέλλον το ρόλο του φυτώριου της startup επιχειρηματικότητας αυτά μάλλον θα είναι το Μετσόβειο και το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών που έχουν ήδη δώσει τέτοια δείγματα.

5. Motivated “Champions”

Μιλάμε για πρεσβευτές του τόπου με διεθνή ακτινοβολία. Κάποιους που θα υποδέχονται τους επισκέπτες και που οι επισκέπτες θα θεωρούν τιμή τους ότι τους συνάντησαν. Εδώ είμαστε μακρυά ακόμα.

6. Local Press / Websites / Organizational Tools

Παρότι το οικοσύστημα του τύπου στην Αθήνα είναι μεγάλο και θεωρητικά θα μπορούσε να παίξει ρόλο προωθητή, δεν έχω μεγάλες ελπίδες. Μεγαλύτερες ελπίδες έχω από τα τοπικά blog που τουλάχιστον όταν γράφουν για το θέμα ξέρουν πάνω κάτω και για τι μιλάνε.

7. Alumni Outreach

Αυτό το κριτήριο μάλλον δεν έχει νόημα: οι Έλληνες όταν πετυχαίνουν δεν φεύγουν από τον τόπο τους. Μάλλον το αντίθετο συμβαίνει. Γυρνάνε σ’ αυτόν αν πετύχουν αλλού.

8. Wins

Το μεγαλύτερο και σημαντικώτερο όλων: χωρίς τοπικές επιτυχίες που θα γίνουν φάρος κι έμπνευση δεν μπορεί να γίνει τίποτα. Εδώ απλά νομίζω ότι έχει αρχίσει να χαράζει κάποιο φως αλλά μας λείπουν έντονα.

9. Recycled Capital

Πολύ νωρίς για κάτι τέτοιο. Ανακυκλωμένο κεφάλαιο είναι το κεφάλαιο από κάποιο  exit που επανεπενδύεται σ’ άλλο startup. Ελλείψει exit δεν έχουμε ιδιαίτερη ανακύκλωση.

10. Second-Time Entrepreneurs

Μιλάμε κυρίως για στελέχη (όχι επιχειρηματίες) κάποιου startup που πέτυχε και που με τη σειρά τους αποφασίζουν να ακολουθήσουν τον επιχειρηματικό δρόμο. Και πάλι είναι νωρίς για να διαθέτουμε κάτι τέτοιο μ’ εξαίρεση ίσως την κινητικότητα που δείχνει κάποιος κόσμος προερχόμενος από τη Velti και την Upstream που έχει αυτά τα χαρακτηριστικά.

11. Ability To Attract a Pool of Engineers

Προφανώς πέραν των ντόπιων η Αθήνα αυτή τη στιγμή δυσκολεύεται πολύ να προσελκύσει ταλέντα για τους γνωστούς λόγους. Δεν ξέρω τι μπορεί ν’ αλλάξει σύντομα. Το χαρτί του καλού κλίματος πάντως δεν το έχουμε παίξει.

12. Tent-pole Local Tech Companies

Εδώ μιλάμε για μεγάλες εταιρείες, κατά τεκμήριο επιτυχημένες, ικανές να στεγάσουν πολύ κόσμο και συνεπώς να γίνουν ο μαγνήτης που θα ωθήσει άλλες μικρότερες να δημιουργηθούν σαν προμηθευτές τους. Υπάρχει μια αντίστοιχη δυναμική αλλά όχι στη σωστή κατεύθυνση: εταιρείες τεχνολογίας ή μεγάλες διαφημιστικές που δίνουν υπεργολαβίες σε μικρότερες επιχειρήσεις. Αυτό διασφαλίζει την επιβίωση σε κάποιους αλλά δεν δημιουργεί brands και δεν αναδεικνύει καινοτομίες καθώς τα έργα των μεγάλων είναι συνήθως συντηρητικά και τεχνολογικά κάποια βήματα πίσω από το σήμερα.

 

Εν κατακλείδι, στα περισσότερα κριτήρια έχουμε ελλείψεις. Αναμενόμενο. Αλλά δεν είναι όλα ισοβαρή. Το θέμα του κεφαλαίου, παρότι φαίνεται σοβαρό, δεν το θεωρώ τόσο κρίσιμο, αφενός γιατί πιστεύω ότι υπάρχουν κεφάλαια αφετέρου γιατί πιστεύω αρκετά στο bootstrapping και στη δύναμη του B2B.

Επίσης δεν με φοβίζει τόσο η έλλειψη ακόμα μεγάλων επιτυχιών και προσώπων. Νομίζω θα τα έχουμε σε λίγο καιρό.

Κι ένα μεγάλο event νομίζω είναι ζήτημα χρόνου για να το οργανώσουμε. Μόνο και μόνο συμμαζεύοντας τα δεκάδες (πλέον) μικρά σ’ ένα μεγάλο.

Αλλά Πανεπιστήμια, νομοθεσία της προκοπής  και κλίμα κοινωνικής ηρεμίας δεν μπορούμε να φτιάξουμε εκ των κάτω. Χρειάζεται να κερδηθεί μια πολύ μεγαλύτερη μάχη. Η μάχη της χώρας στην ουσία.

Enhanced by Zemanta

6 thoughts on “Οι προϋποθέσεις για μια πετυχημένη κοινότητα startup

  1. Nikos Moraitakis

    Πολύ καλή και νηφάλια ανάλυση. Δεν συμφωνώ ακριβώς σε όλα τα σημεία – π.χ. νομίζω πως τοπικό κεφάλαιο μπορεί να υπάρξει σε μία μικρή κλίμακα, τα organization tools αρχίζουν να δημιουργούνται (και δεν είναι κρίσιμα) ενώ τα killer events μάλλον είναι υπερτιμημένα. Τα tentpole companies είναι λίγα (θα ήθελα να πιστεύω ότι για τον χώρο της τεχνολογίας η upstream έχει λειτουργήσει σαν καλό breeding ground) αλλά πιστεύω θα αναπτυχθούν γιατί το ταλέντο υπάρχει και απλά περιμένει εταιρίες να το καλλιεργήσουν.

    Συμφωνώ πολύ με το συμπέρασμά σου. Η έλλειψη πανεπιστημίων που γεννούν μάχιμους startup employees και το δυσχερές επενδυτικό περιβάλλον (όχι η έλλειψη χρημάτων, αλλά το κακό θεσμικό πλάισιο) είναι πράγματα που λείπουν και δεν θα φτιαχτούν grassroots.

    Για μένα το θέμα πλέον είναι περισσότερο θέμα προσανατολισμού. Τα χαρακτηρστικά που χρειάζεται για να φτιάξει κανείς τις τυπικές σούπερ-εταιρίες της Αμερικής μπορεί να μην τα έχουμε έτοιμα, μπορούμε όμως να φτιάξουμε πολλές b2b εταιρίες που είναι πιο προσιτές και θα καλλιεργήσουν τα όσα αναφέρεις για τη δεύτερη γενιά επιχειρηματιών.

    Και το Ισραήλ, αν το σκεφτείς, που πέτυχε μία δική του επιχειρηματική αναγέννηση, το έκανε με έναν πολύ συγκεκριμένο προσανατολισμό – μικρές εταιρίες που έφτιαχναν ακατέργαστη τεχνολογία ως επί το πλείστον και έκανα γρήγορα exits σε εταιρίες μεσαίου μεγέθους που απορροφούσαν την τεχνολογία τους. Λιγότερο φιλόδοξο από την μεγάλη τεχνολογική εταιρία που έχει βρεί και ένα παγκόσμιας εφαρμογής εμπορικό μοντέλο, όμως έδωσε γερή βάση, ξύπνησε τα πανεπιστήμιά τους, απασχόλησε κόσμο και τώρα έχει δημιουργήσει μία κοινότητα επιχειρηματιών που αρχίζει να στοχεύει πιο ψηλά με αξιώσεις.

  2. Vassilis Nikolopoulos

    Nick, ωραίο mapping ενός θεωρητικού μοντέλου σε μία πρακτική κοινωνία το οποίο μπορεί να είναι και αρχη μιας βάσης, το οποίο βέβαια πάντα δεν δουλεύει, αλλά είναι μία αρχή. Κάποια σχόλια σε αριθμούς των παραγράφων:

    1. Εδώ θέλουμε ΠΟΛΥ δουλειά. Όντας μέσα στο σύνολο των ΜΟΚΕ και της Πανεπιστημιακής καινοτομίας και μεντοράροντας πολλά νέα start-ups, υπάρχει μεγάλο θέμα φιλοσοφίας και προσέγγισης…πρέπει να δουλευεί πολύ η ομάδα και το focus σε τετοιες ηλικίες και να μάθουν ο νέοι να συνεργάζονται ομαδικά, κάτι που αντιβαίνει το Ελληνικό DNA…

    2. Angels, μπορεί να υπάρχουν, αλλά η πλειοψηφία τους δεν γνωρίζει βασικές αρχές και διαδικασίες του Angel και Seed investment (pre-money evaluations, non-revenue assessments, etc). Καλό είναι σε ένα υπό-διαμόρφωση οικοσύστημα να μην υπάρχει μεγάλη συγγέντρωση κεφαλαίου σε VCs αλλά να δρουν διεσπαρμένα Angels για να ξεκλειδώσουν τα αρχικά στάδια γρήγορα και να κινηθεί κάποιο κεφάλαιο…συγκέντρωση σε VCs σημαίνει ικανοί fund managers (δεν έχουμε και πολλούς…) και δυσκολία αξιολόγησης και funding λόγω μεγάλου αριθμού αιτήσεων…Οι επόμενοι Angel investors και fund managers θα είναι η πρώτη γενιά νέων επιχειρηματιών που θα επιτύχουν/αποτύχουν αλλά θα έχουν περάσει όλο το full cycle ενός start-up…

    4. Το AUEB είναι πολύ μπροστά και μπορεί να αποτελέσει οδηγό, λόγω Δουκίδη και πολλών άλλων που κάνουν πραγματικά απίστευτη δουλειά. Το ΕΜΠ από το οποίο προέρχομαι θέλει ακόμα δουλειά…

    9. Develop local, expand global, exit global, invest local…θα υπάρξει μέλλον εδώ, το 2013 και είναι πολύ καλό το μοντέλο που θα εφαρμοστεί…

    Η μόχλευση των νέων και ειδικά από τα Πανεπστήμια από όπου θα προέρχεται η πλειοψηφία των νέων ιδεών είναι το πιο σημαντικό αυτη την στιγμή…από events, κλπ πάμε καλά και είναι το εύκολο step, το δύσκολο step είναι να υπάρξει ολοκληρωμένη διαδικασία που θα ξεκινά από ένα net event και θα καταλήγει σε ένα επιτυχημένο start-up με μεικτή οργανική ανάπτυξη (funded + bootstrapped)

  3. Tolis Aivalis

    Πολύ καλό άρθρο. Συμφωνώ σε όλα. Λείπει ένας απίστευτα σημαντικός παράγοντας βέβαια. Το corporate governance. Δεν το αναφέρει ο συγγραφέας γιατι το θεωρεί προφανώς αυτονόητο. Εταιρική, φορολογική διακυβέρνηση εύκολη και βολική για start-ups. Αλλα ας πουμε οτι αυτό λυνεται καθώς δεν χρειάζεται να έχεις καθόλου έδρα στην Ελλάδα και άρα board, cap tables, taxation, γραφειοκρατία, ηλίθιους νόμους που σε περιορίζουν. Όσο αφορά τις υπηρεσιές όμως. Σε φυσικά προϊόντα εξαρτάσαι τοπικά άρα κολλάμε.. Αρα σε αυτόν τον τομέα δεν θα αλλάξουμε ποτέ αν δεν γίνει αναθεώρηση νομοθεσίας (και κάπου) ακόμη και του συντάγματος.

  4. Vassilis trapezanoglou

    Νίκο, Ενδιαφέρον το άρθρο / αξιολόγηση των προϋποθέσεων. Θα φροντίσω να βρω το βιβλίο. Χρειαζόμαστε πολύ δουλειά ακόμη για να γίνει η Ελλάδα αποτελεσματικό εκκολαπτήριο επιχειρηματικότητας. Αρκετοί σχολιασμοί σου, όπως και του Β. Νικολόπουλου, με εκφράζουν. Ξέρω ότι το παλεύετε και οι δύο και η συνεισφορά σας στην κατανόηση των όρων υγιούς επιχειρηματικότητας είναι σημαντική. Δυστυχώς οι διάφορες ηγεσίες (πολιτική, επιχειρηματική, πνευματική και ειδικότερα πανεπιστημιακή, συνδικαλιστική) δεν έχουν ακόμη αποβάλλει τις κλασικές αντιλήψεις τους για την (κρατικοδίαιτη, διαπλεκόμενη) επιχειρηματικότητα, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει ο Amplifier των διάσπαρτων προσπαθειών, οι οποίες κινούνται σε σημαντικό βαθμό αυτονομημένες και ασυντόνιστες. Δύσκολη η ομαδικότητα στο ελληνικό περιβάλλον, όπως λέει και ο Β.Ν., όχι, όμως, λόγω DNA των Ελλήνων. Απόδειξη ότι σε άλλους τόπους συνεργάζονται. Είναι που στην Ελλάδα αντί για φυσιολογική εκκόλαψη κάνουμε … τεχνική ωρίμανση (όπως τις μπανάνες …) σε υπόγειες θερμοκοιτίδες, στις οποίες οδηγείται κανείς μαθαίνοντας τους διαδρόμους με διάφορες όχι αθώες διασυνδέσεις. Από την άλλη οι κινήσεις αυτές δειχνουν ότι υπάρχει πρωτογενές ενδιαφέρον και ιδέες, που.σημαίνει ότι Υπάρχει Ελπίς !

  5. Vassilis trapezanoglou

    Εννοώ φυσικά “πολλή” δουλειά και όχι “πολύ” (ουδείς τέλειος).

  6. Theo Moulos

    Εξαιρετική ανάλυση. Διάβασα και το αρχικό κείμενο. Νομίζω παρόλα αυτά ότι λείπει ένα σημείο. Αυτό που λέμε “repeated Entrepreneurs” δηλαδή επιχειρηματιες των οποίων τα startups δεν πέτυχαν αλλα έχουν την διάθεση, όρεξη και πλάτες για να ξανά-ξεκινήσουν. Στο Ισραήλ ξέρω ανθρώπους που βρίσκονται στην Τρίτη η Τετάρτη προσπάθεια ενώ η κυβέρνηση συνεχίζει να τους στηρίζει. Φαντάζεστε αν αυτό συνέβαινε στην Ελλάδα. Ούτε φορολογική ενημερότητα δεν θα έπαιρνε.

Comments are closed.