Tag Archives: δημόσια συζήτηση

Επιχειρηματικότητα: η διαστρωμάτωση της συζήτησης

Πέρασα σήμερα νωρίτερα από την εκδήλωση του Ινστιτούτου Νεολαίας στο  TheHub και παρακολούθησα ολόκληρο το τρίτο μέρος που ήταν βασικά παρουσιάσεις επιχειρήσεων κι επιχειρηματιών που έχουν ένα τεκμήριο επιτυχίας κι ενδιαφέροντος. Οι ομιλίες κυμάνθηκαν περισσότερο στην παρουσίαση εμπειριών και συμβουλών και λιγότερο στο τι ακριβώς έχει κάνει και πετύχει η κάθε εταιρεία ή επιχειρηματίας.

Σκεφτόμενος πάνω στο τι θα ήθελα να ακούσω εγώ από τους τελευταίους αυτούς ομιλητές, άρχισε να ταξιδεύει η σκέψη μου γενικώτερα προς τη διεξαγόμενη πια εκτεταμένα συζήτηση περί επιχειρηματικότητας (παρεπιπτόντως, αν δεν το γνωρίζετε, διανύουμε την 3η Παγκόσμια Εβδομάδα Επιχειρηματικότητας, whatever this means. Επίσης, παρεπιπτόντως, σήμερα διεξαγόταν και μια άλλη ημερίδα με θέμα την επιχειρηματικότητα στον αγροτοβιομηχανικό τομέα).

Η συζήτηση περί επιχειρηματικότητας, όπως φαίνεται κι απ’ αυτές τις εκδηλώσεις, έχει αρχίσει να παίρνει κάποια έκταση και σ΄αυτό έχει συνηγορήσει η οικονομική κρίση: ελλείψει άλλων διεξόδων, ρητά ή άρρητα, η πολιτεία προσφεύγει / προσβλέπει στην επιχειρηματικότητα για δημιουργία θέσεων εργασίας, ανάπτυξης και ανάκτησης κάποιου μέρους από το απωλεσθέν διεθνές κύρος μας. Αυτό όμως σημαίνει, ανεξαρτήτως προθέσεων, ότι πια αυτή η συζήτηση έχει διάφορους συνομιλητές και διαφορετικά ‘κοινά’, τα οποία είναι διαστρωματωμένα, με διαφορετικές ανάγκες και ιδιαιτερότητες το καθένα.

Οι νέοι κι οι όχι τόσο νέοι

Το πρώτο επίπεδο αυτής της συζήτησης αφορά την υποκίνηση τους ενδιαφέροντος για την επιχειρηματικότητα. Λογικά εδώ το κοινό είναι οι νέοι  κι αυτούς στοχεύουν πολλές από τις μέχρι τώρα προσπάθειες. Υπάρχει όμως ένα κοινό που παραμελείται συστηματικά: οι όχι τόσο νέοι αλλά έμπειροι εργασιακά και κορεσμένοι από την υπαλληλική ζωή, που θέλουν να ξεκινήσουν κάτι δικό τους ή θ’ αναγκαστούν να στραφούν προς μια τέτοια διέξοδο γιατί οι παραδοσιακές θέσεις εργασίας στον ιδιωτικό τομέα μειώνονται (= απολύσεις).

Η συζήτηση περί επιχειρηματικότητας  νομίζω δεν αγγίζει σωστά αυτό το κοινό. Δεν έχουν ανάγκη (ακόμα) να μάθουν για χρηματοδοτικά προγράμματα, για πως να καταρτίζεις   business plan  κτλ. Δεν έχουν επίσης ανάγκη από θεωρητικές αναλύσεις περί καινοτομίας, αειφορίας, startup κτλ. Αυτό που χρειάζονται είναι έμπνευση. Κάτι  να το ζηλέψουν, να το δουν σαν πρότυπο και να προσπαθήσουν να το μιμηθούν. Κι αυτό μπορούν να το δώσουν μόνο τα παραδείγματα, τόσο ανθρώπων, όσο κι επιχειρήσεων.

Σκέφτομαι την  Upstream καθώς το γράφω, και συγκεκριμένα δύο από τα στοιχεία που παρουσίασε ο Νίκος Μωραϊτάκης στην εκδήλωση:

  1. 4% μόνο από τα περίπου 50 εκατ. € έσοδα της προέρχονται από την Ελλάδα, ενώ τα υπόλοιπα 96% από 40 χώρες. Αλλά πληρώνει φόρους στην Ελλάδα!
  2. Το 2008 πήρε 11εκ. χρηματοδότηση, νούμερο που θυμίζει Silicon  Valley!

Τα παραδείγματα θέτουν το ερώτημα: “μπορώ κι εγώ;” ή πιο ‘τσαμπουκαλίδικα’ “Γιατί αυτοί κι όχι εγώ;”.  Ο στόχος γι αυτό το κοινό και γι αυτούς που προορίζονται να γίνουν επιχειρηματίες (γιατί δεν μπορούν όλοι ν’ ακολουθήσουν αυτό το δρόμο) είναι η καταρχήν θετική απάντηση.

Οι  wannabe

Οι wannabe επιχειρηματίες είναι αυτοί που έχουν δώσει την καταφατική απάντηση στο παραπάνω ερώτημα και παρότι εξακολουθούν να χρειάζονται να βλέπουν θετικά παραδείγματα για ενίσχυση της θέλησης και της αντοχής τους, η ανάγκη τους είναι άλλη: χρειάζονται εκπαίδευση για το πως να υλοποιήσουν το σκοπό τους.  Χρειάζονται συζητήσεις για το πως θα ελέγξουν τις ιδέες τους, πως θα βελτιώσουν τις ικανότητες τους, πως θα βρουν το δρόμο στο δαίδαλο της γραφειοκρατίας, πως να επιλέξουν συνεργάτες, πως να  παρουσιάσουν τις ιδέες τους, πως να τις αναπτύξουν, πως να τις πουλήσουν και, ναι, πως να φτάσουν να τις χρηματοδοτήσουν. Χρειάζονται να χαράξουν γρήγορα ένα νοητικό χάρτη της διαδρομής που έχουν να διανύσουν για να επαναβεβαιώσουν την απόφασή τους (ή να την εγκαταλείψουν).

Οι startupers

Όσοι σήκωσαν τα μανίκια και προσπαθούν να υλοποιήσουν μια ιδέα, έχουν την προσοχή τους στραμμένη στην υλοποίηση γι αυτό εδώ η συζήτηση πρέπει να διεξάγεται γύρω από τα μέσα, απλά και απτά. Αυτό το κοινό ενδιαφέρεται ν’ ακούσει για ευκαιρίες, ν’ αξιοποιήσει καλές πρακτικές τρίτων, να συνεργαστεί, να συνασπιστεί, να δοκιμάσει και να πειραματιστεί. Οτιδήποτε άλλο είναι διάσπαση.

Οι επενδυτές

Το τελευταίο ‘κοινό’ έχει δύο συνιστώσες:

  • είναι οι επενδυτές με την παραδοσιακή έννοια (ιδιώτες, επιχειρήσεις ή θεσμικοί επενδυτές) που θα διοχετεύσουν το κεφάλαιο που θα ενδυναμώσει την επιχειρηματικότητα,
  • κι είναι κι ο επενδυτής κράτος που δεν επενδύει στις επιχειρήσεις στενά, αλλά στην επιχειρηματικότητα και στην προσπάθεια αυτή ζητάει συχνά πυκνά την αρωγή της ακαδημαϊκης κοινότητας για χάραξη πολιτικής ή αξιολόγηση ευκαιριών.

Αυτό το κοινό έχει βασικά ένα ενδιαφέρον: την βέλτιση απόδοση της επένδυσης του. Και οι δύο συνιστώσες του είναι συναρτώμενες: οι ιδιώτες επενδυτές θέλουν να βλέπουν το κράτος να μην μπαίνει στα πόδια τους αλλά να τους δίνει κίνητρα αν μπορεί (βλέπε το co-investing που ανακοίνωσε ο Ειδικός Γραμματέας Ψηφιακής Σύγκλισης  Α. Μαρκόπουλος) και το κράτος θέλει να βλέπει την ‘επένδυση’ ν’ αποδίδει σε ανάπτυξη, ευημέρια, φορολογικά έσοδα κτλ. Σ’ αυτό το επίπεδο η συζήτηση μπορεί να λάβει πολύ αφηρημένο χαρακτήρα [ειδικά η ανάγκη της κατανόησης των φαινομένων αυτών που είναι από τη φύση τους ρευστά κι ασαφή, δημιουργεί την ανάγκη της θεωρητικής κατανόησης τους πράγμα που επιφέρει την ακαδημαϊκή ανάμιξη]  που, παρότι αναγκαία, όταν δεν είναι μια συζήτηση συγκεκριμένων μέτρων και πολιτικών, δεν αφορά άμεσα τις άλλες κατηγορίες κοινών. Αντιθέτως τις μπερδεύει κι ίσως να τις αποθαρρύνει.
Νομίζω πρέπει ν’ αρχίσουμε να εξειδικεύουμε τη συζήτηση περί επιχειρηματικότητας στους παραπάνω άξονες και να σχεδιάζουμε τις ενέργειες προώθησης και τις εκδηλώσεις με γνώμονα του να μην μπερδεύουμε τα κοινά κι άρα τα μηνύματα. Ήτοι, συνοψίζοντας:

  • Νέοι  <–> Έμπνευση
  • Wannabe <–> Έκπαίδευση
  • Startupers <–> Μέσα
  • Επενδυτές <–> Απόδοση