Tag Archives: εξαγωγές

Τι σημαίνει η αύξηση των εξαγωγών;

Διαβάζω αυτές τις μέρες ανακοινώσεις και κόντρα ανακοινώσεις για την αύξηση που σημείωσαν οι ελληνικές εξαγωγές το 2010. Η πιο ιδεολογικά φορτισμένη δε μορφή τους, είναι αυτή που συσχετίζει την αύξηση με τα σημάδια επιτυχίας της ‘εσωτερικής υποτίμησης’ που επέφερε (;) το μνημόνιο.

Καταρχήν υπάρχει σίγουρα κάτι θετικό στην είδηση: με δεδομένο ότι το ΑΕΠ έπεσε κατά 4,5% το 2010, μια αύξηση των εξαγωγών κατά 10,7% το ίδιο διάστημα συνιστά τρόπον τινά μια αναδιάταξη της παραγωγική δραστηριότητας.

Το ερώτημα είναι ποιοί παράγοντες οδήγησαν σ’ αυτήν την αύξηση και κατά πόσο είναι δομικοί ή συγκυριακοί.

Διαβάζοντας προσεκτικά την ανακοίνωση του ΟΠΕ παρατηρούμε ότι οι εξαγωγές (χωρίς πετρελαιοδή) ακόμα υπολείπονται από τα επίπεδα του 2008: συγκεκρινένα από περίπου 16δις το 2008, έπεσαν στα 13,4δις το 2009 για ν’ ανακάμψουν στα 14,5 δις το 2010. Πράγμα που σημαίνει ότι η αύξηση δεν έχει φέρει ένα νέο ιστορικό υψηλό στις εξαγωγές αλλά απλά ανάκτηση χαμένου εδάφους.  Και μάλιστα με 1,5 δις δρόμο μπροστά  για να καλυφθεί για να έρθρουμε στα επίπεδα του 2008.

Μια πρόχειρη εξήγηση για την αύξηση λοιπών είναι ότι βασικά είναι εξωγενής: είναι pull από τις εξωτερικές αγορές κι όχι push από ένταση κάποιας δικής μας προσπάθειας.

Αυτό το συμπέρασμα ενισχύεται από το γεγονός ότι μεγαλύτερο μέρος τους (~63%)  κατευθύνεται σε παραδοσιακούς εταίρους της Ευρωπαϊκής ένωσης κι η αύξηση είναι λίγο μικρότερη με τη συνολική (9,4% έναντι 10,8%). Από τις τρίτες χώρες ενδιαφέρον παρουσιάζει η  αύξηση των εξαγωγων προς Τουρκία κατά 41,3% που την ανεβάζει στην 5η θέση σαν εμπορικό εταίρο.

Επίσης, ο γεωγραρικός προσανατολισμός των ελληνικών εξαγωγών, με τον κύριο όγκο να κατευθύνεται προς την Ευρώπη, σημαίνει συναλλαγές βασικά σε ευρώ κι άρα δεν αφήνει περιθώρια σε κάποια επίδραση μιας νομισματικής διαφοράς (π.χ. ευρώ έναντι δολαρίου που στις αρχές του 2010 βρισκόταν σε χαμηλά επίπεδα).

Τελικά; Ελλείψει λεπτομερών στοιχείων που θα επέτρεπαν μια καλύτερη κατανόηση της δυναμικής των εξαγωγών, από τα γενικά μόνο στοιχεία δεν διαφαίνεται σχέση μεταξύ ακολουθούμενης οικονομικής πολιτικής κι ανάκαμψης των εξαγωγών. Η δε εσωτερική υποτίμηση μάλλον είναι αόρατη ακόμα εδώ.

Γιατί τώρα χρειαζόμαστε startups περισσότερο από ποτέ


Στις συζητήσεις στις διάφορες συναναστροφές μου τελευταία, έρχεται κι επανέρχεται το ερώτημα: “Και τι σημαίνει ‘υπάρχει κίνδυνος να χρεωκοπήσουμε’, τι σημαίνει αυτή η χρεωκοπία“. Κι εδώ ακούω συνήθως εικασίες και παρανοήσεις όπως ‘θα πάψουμε να παίρνουμε μισθό’, ‘θα μας δεσμεύσουν τα χρήματα στις τράπεζες’ κτλ. Χωρίς αυτά να είναι το πρωταρχικό νόημα της χρεωκοπίας, είναι πράγματα που δεν μπορούν ν΄αποκλειστούν αν συμβεί το χειρότερο. Γιατί τα πράγματα στην οικονομία είναι κύκλοι και το ένα επηρεάζει το άλλο.

Έτσι, ενώ η χρεωκοπία αφορά βασικά το κράτος και σημαίνει την αδυναμία του να μπορεί να ανταπεξέλθει στις υποχρεώσεις του (δηλαδή να πληρώσει μισθούς δημοσίων υπαλλήλων, συντάξεις μέσα από τις εισφορές του στα ταμεία και τους διάφορους μικρούς ή μεγάλους προμηθευτές του), οι επιπτώσεις για την λοιπή οικονομία είναι βαθειές: αν οι πολυάριθμοι δημόσιοι υπάλληλοι/συνταξιούχοι δουν το εισόδημα τους ξαφνικά να μειώνεται ή να εξαφανίζεται ολότελα αυτομάτως θα περιορίσουν τις δαπάνες τους στα όρια των νέων δυνατοτήτων τους.
Που σημαίνει ότι οι επιχειρήσεις που τους τροφοδοτούν με υπηρεσίες κι αγαθά θα δουν το δικό τους τζίρο να καταβαραθρώνεται και συνεπώς θα προβούν σε μείωση παραγωγής κι αναγκαστικά παραγωγικών συντελεστών – ήτοι απολύσεις. Κι οι απολυμένοι είναι η δεύτερη μεγάλη ομάδα που θα μειώσει τις δαπάνες της, οδηγώντας έτσι την οικονομία ακόμα βαθύτερα. Κι αυτός ο κύκλος συρρίκνωσης θα συνεχιστεί μέχρι όλο το σύστημα να ισορροπήσει -ποιος ξέρει πότε – σε χαμηλώτερο επίπεδο.

Καθώς σκέφτομαι αυτή τη μαύρη προοπτική, κι επειδή δεν είμαι από τους τύπους που αισθάνονται αισιόδοξοι κι ελπίζουν ανεξαρτήτως αντικειμενικών συνθηκών, το μυαλό μου αναζητάει συνεχώς την πιθανή διέξοδο, τόσο στο προσωπικό όσο και στο συλλογικό επίπεδο. Και το μόνο που μπορώ να δω, πέρα από σενάρια διεθνούς επαιτείας κι εξάρτησης, είναι η προοπτική να μπει πλούτος στη χώρα απ’ έξω. Όχι, με τη μορφή στην οποία έχουμε εθιστεί τα τελευταία τριάντα χρόνια, σαν εισροή κοινοτικών πόρων που θα κατασπαταληθούν σε αμφιλεγόμενα πανάκριβα έργα ή θα γίνουν απλώς 1-2 χρόνων μισθοί (και μετά τι;). Αλλά με την μορφή εσόδων καθαρά εξωστρεφούς οικονομικής δραστηριότητας.

Ναι για κείνο το παραμύθι καραμέλα που λέγεται εξαγωγές μιλάω. Και που από τον καιρό της χούντας πιπιλάμε σαν έθνος και ποτέ σοβαρά δεν έχουμε πιστέψει.

Είμαστε μια μικρή χώρα, αρκετά μικρή, ούτως ώστε, αν είχαμε δημιουρήσει μια εξωστρεφή οικονομία, να μπορούσαμε να επιβιώνουμε σχετικά ανώδυνα και στις μεγαλύτερες διεθνείς κρίσεις.

Αλλά τι είδους προϊόντα κι υπηρεσίες μπορούμε να προσφέρουμε που να έχουν διεθνή ζήτηση κι απήχηση;
Πολύ δύσκολο ερώτημα αλλά σίγουρα η απάντηση δεν βρίσκεται στη βιομηχανία. Αυτό το παιχνίδι έχει χαθεί από χρόνια.

Στο στενό ορίζοντα των δικών μου ενδιαφερόντων, που αφορά την τεχνολογία, τα startups και τα social media, πιστεύω ότι έχουμε περιθώρια. Περιθώρια όχι στο να δημιουργήσουμε το νέο facebook ή το νέο iphone ή το νέο tablet pc. Αλλά στο να προσφέρουμε πράγματα σε niche αγορές, ακόμα κι αν είναι αγορές απλώς περιεχομένου ή παραδοσιακών προϊόντων που πωλούνται ηλεκτρονικά (δείτε το παράδειγμα του etsy και φανταστείτε πόσες ελληνικές βιοτεχνίες θα μπορούσαν να χωρέσουν εκεί).

Αλλά, πάλι, maybe I am just a dreamer…

Η φωτογραφία είναι από τον uncene