Tag Archives: πολιτική

Ο ηθικός χάρτης της Ελλάδας

Στο βιβλίο “The Righteous Mind” (hat tip στον Nikolaos Papachristou) ο εβραϊκής καταγωγής Αμερικάνος καθηγητής ψυχολογίας Jonathan Haidt επιχειρεί να χτίσει μια θεωρία που να εξηγεί την ηθικότητα (morality) γενικά, κι ειδικά το ρόλο της στις πολιτικές διαφορές κι αντιπαραθέσεις.

Το βιβλίο είναι πολύ ενδιαφέρον κι ο Haidt, στην πορεία της αιτιολόγησης των θέσεων του, διατρέχει την Δυτική φιλοσοφία, χρησιμοποιεί συμπεράσματα της ανθρωπολογίας, της εξελικτικής βιολογίας, της γενετικής και των νευροεπιστημών, και, βέβαια, της ψυχολογίας, χωρίς να γίνεται δυσνόητος κι ακατάληπτος.

Η πεμπτουσία του βιβλίου είναι η εξής:

Ο ελέφαντας κι ο αναβάτης του

Η διαμόρφωση της ηθικής συμπεριφοράς είναι κάτι οφείλεται στην εξελικτική μας ιστορία, τόσο βιολογικά, όσο και πολιτιστικά, και, ίσως το σημαντικότερο, ειδικά όταν αυτά τα δύο συμβαδίζουν κι αλληλοεπηρεάζονται.

Την πρωτοκαθεδρία στην ηθική συμπεριφορά την έχει η ενόραση, το ένστικτο και το συναίσθημα, σε αντίθεση με ότι ισχυρίζονται κι επιθυμούν οι ρατιοναλιστές από τον Πλάτωνα μέχρι τον Κάντ και τον Στούαρτ Μίλ.

Ο Heidt χρησιμοποιεί την εικόνα ενός ελέφαντα κι ενός αναβάτη του κι ισχυρίζεται πως ο ελέφαντας (το ορμέμφυτο, η ενόραση, το συναίσθημα) καθορίζει την πορεία, ενώ ο αναβάτης (ο λόγος) στην καλύτερη περίπτωση απλά την επηρεάζει.

Οι ηθικοί γευστικοί κάλυκες

Οι βάσεις των ηθικών νορμών μπορεί να διαφέρουν στις λεπτομέρειες τους από χώρα σε χώρα και πολιτισμό σε πολιτισμό αλλά κατά βάση εδράζονται σε γεννετικά προκαθορισμένους 6 πυλώνες:

  • Care (Φροντίδα)
  • Justice (Δικαιοσύνη)
  • Freedom (Ελευθερία)
  • Loyalty (Αφοσίωση)
  • Authority (Εξουσία)
  • Sanctity (Ιερότητα)

Αυτοί οι πυλώνες είναι γεννετικά καθορισμένοι και προδιαγράφουν αλλά δεν προκαθορίζουν. Προδιαγράφουν με την έννοια ότι θέτουν τα πλαίσια της συμπεριφοράς πριν ο άνθρωπος αρχίσει να σκέφτεται και να εξετάζει τις πράξεις του, αλλά μπορούν να μεταβληθούν από το περιβάλλον και το λόγο.

Ο Heidt τους παρομοιάζει με τους γευστικούς κάλυκες. Η ευαισθησία του κάθε κάλυκα κι ο βαθμός της συνειδητής επιλογής και καλλιέργειας του από το άτομο, καθορίζουν την ηθική προσωπικότητα.

Η ηθική είναι κάτι σαν κουζίνα που μπορεί να επαφίεται σε απλές μόνο γεύσεις ή να ξεδιπλώνει πολύπλοκους λεπτούς συνδιασμούς.

Η ηθική ενώνει και τυφλώνει

Η εξελικτική προέλευση της ηθικής θέτει σαν πεδίο της την ομάδα, τη φυλή, το “εμείς” κι εξηγεί διχοτομίες συμπεριφορών προς τους ομόφυλους, ομοεθνείς, ομόθρησκους σε αντίθεση με τους αλλόφυλους, αλλοεθνείς κι αλλόθρησκους. Έτσι η ηθική ενώνει μια ομάδα, αλλά τυφλώνει ως προς όλες τις άλλες.

Κατά τη γνώμη του Heidt, το ηθικό σύμπαν των liberals (προοδευτικών) βασίζεται στα τρία πρώτα συστατικά της ηθικής (care, liberty, justice) ενώ των συντηρητικών στον πλήρη κατάλογο.

Η ηθική της αφοσίωσης (loyalty), του σεβασμού στην εξουσία (authority) και της ιερότητας (sanctity) στ’ αυτιά των liberals ακούγονται σαν παρωχημένοι κώδικες που η ανθρωπότητα καλά θα κάνει να ξεχάσει.

Αυτή η θέση είναι που στερεί από τους προοδευτικούς τη δυνατότητα ν’ απευθυνθούν στις ομάδες που έχουν βαθειά μέσα τους αυτά τα τρία στοιχεία ηθικής κι έτσι τις αφήνουν βορά κι έρμαιο στις απολυταρχικές ιδεολογίες και στους κάθε λογής καιροσκόπους και λαϊκιστές.

Σταματάω εδώ την ηθελημένα μη πλήρη και στεγνή παρουσίαση του βιβλίου για ν’ αφήσω στον αναγνώστη τη χαρά να το ανακαλύψει μόνος του.

Γι αυτούς που βαριούνται ή δεν διαβάζουν, να ένα βίντεο με τον ίδιο το Heidt που συνοψίζει τις ιδέες του.


Θέλω τώρα να χρησιμοποιήσω την ανάλυση της ηθικότητας του Heidt για να επιχειρήσω μερικές παρατηρήσεις για την ελληνική πραγματικότητα.

Στον εδώ αυτοπροσδιοριζόμενο προοδευτικό χώρο παρατηρούμε μια διχοτομία μ’ αυτήν που κάνει ο Heidt μεταξύ conservatives και liberals. Η ηθική της αριστεράς και μέρους του κέντρου είναι αυτή των αμερικάνων liberals. Τα κύρια αιτήματα είναι για ίσες ευκαιρίες (justice), για προστασία των αδυνάτων (care), για δικαιώματα μειονοτήτων (care και liberty), η αλληλεγγύη των λαών (care και justice) κι η εξάλειψη της φτώχιας (care και justice).

Έχουμε όμως και την ελληνική ιδιομορφία, όπου μεγάλο κομμάτι της σοσιαλδημοκρατίας και του κέντρου δεν αντιτίθεται στην εκκλησία και δίνει μεγάλη σημασία στην ελληνικότητα, ότι κι αν σημαίνει αυτό.

Για τις πιο δύσκολες διαστάσεις της ηθικότητας (loyalty, authorigy, sanctity), τα πράγματα δεν μπορούν να γίνουν κατανοητά αν τα σκεφτόμαστε σε macro επίπεδο. Θα δώσω μερικά παραδείγματα για να διευκρινήσω τι εννοώ:

1.Εξουσία (ή κύρος) 

Η εξουσία σαν ηθική διάσταση δεν αναφέρεται σώνει και καλά στην πολιτική εξουσία αλλά στην έννοια μιας ιεραρχίας που τα μέλη μιας κοινότητας αναγνωρίζουν και σέβονται. Πχ ο σεβασμός απέναντι στους ηλικιωμένους. Λογικά, δεν υπάρχει κανένας λόγος να αποδίδουμε σεβασμό σε κάποιους οι οποίοι κουβαλάνε μερικά χρόνια παραπάνω από μας, κι όμως η κοινή μας ηθική μας κάνει να υπακούουμε σ’ αυτή την αρχή.

Η προσωπική μου εμπειρία συνάδει: από τότε που απέκτησα γκρίζα μαλλιά (κι έχασα τα υπόλοιπα) οι νεότεροι με τους οποίους γνωρίζομαι και συνεργάζομαι μου απευθύνουν το λόγο στον πληθυντικό και πολλές φορές δυσκολεύονται να τον εγκαταλείψουν παρά την επιμονή μου. Όταν ρωτάω γιατί μου μιλάνε στον πληθυντικό, η απάντηση πάντα είναι μία: από σεβασμό.

Αντίθετα, στις διεθνείς επαφές μου οι αντίστοιχες ηλικίες δεν χρειάζονται καν προτροπή για να χρησιμοποιήσουν ενικό και μικρό όνομα. Το θεωρούν αυτονόητο.

Γιατί επιδεικνύουμε αυτό τον έστω επιφανειακό σεβασμό στους μεγαλύτερους; Είναι συμπεριφορά που εξηγείται μονάχα εν μέρει από τη οικογενειακή και σχολική αγωγή, ειδικά σε μια χώρα που η αγένεια είναι μάλλον κανόνας.

Το ελληνικό ηθικό σύμπαν μέσα στο οποίο ζούμε κι αναπνέουμε το επιβάλλει. Αναγνωρίζει άτυπες ιεραρχίες και τις σέβεται.

2. Αφοσίωση

Στην χώρα μας έχουμε πολύ λίγα επεισόδια καψίματος της εθνικής σημαίας, κυρίως από αναρχικούς. Τα κόμματα, ακόμα κι αυτά της άκρας αριστεράς που είναι τουλάχιστον κατ’ όνομα διεθνιστικά, δεν έχουν προβεί σε τέτοιες ενέργειες. Η σημαία έχει μείνει εντυπωσιακά σεβαστή, ο αυθόρμητος δε σημαιοστολισμός των σπιτιών στις εθνικές επετείους έχει μεν μειωθεί, παραμένει όμως σε υψηλά ποσοστά.

Η σημαία είναι ένα σύμβολο. Μ’ αυτό δηλώνουμε την συμμετοχή μας στη μεγάλη ομάδα που λέγεται ελληνικό έθνος. Ο σεβασμός προς τη σημαία είναι σεβασμός προς το έθνος που ανήκουμε. Είναι σεβασμός προς την ομάδα.

Η πίστη στη χώρα, το έθνος ή τη φυλή κρατεί καλά. Κι αυτό εξηγεί και τις αντιδράσεις στα εθνικά θέματα. Πχ γιατί η συντρηπτική πλειοψηρία των Ελλήνων δεν επιθυμεί συμβιβασμό στο Μακεδονικό.

Από την έρευνα “Τι πιστεύουν οι Έλληνες”

Για να καταλάβετε την εσωτερική σας προδιάθεση, κάντε το εξής νοητικό πείραμα. Έχετε μια σημαία στο σπίτι, που έχει φθαρεί και πρέπει να την αντικαταστήσετε; Πόσο εύκολα θα πετάγατε την παλιά στα σκουπίδια ή θα την κάνατε σφουγγαρόπανο; Αν αυτές οι προοπτικές σας δημιουργούν ένα σφίξιμο και μια αποστροφή, είναι γιατί έχει δράση το ηθικό συναίστημα της αφοσίωσης, το οποίο νοιώθεται πριν καν το σκεφτείτε να το παραβιάζετε.

3. Ιερότητα

Η έννοια του ιερού δεν είναι απαραίτητα θρησκευτική με τη στενή έννοια. Είναι αυτό που νοιώθουμε ότι μερικά πράγματα βεβηλώνονται από τη συμπεριφορά μας, παρότι λογικά δεν υπάρχει καμιά δικαιολόγηση για κάτι τέτοιο.

Παράδειγμα, όταν η Gucci ζήτησε τον Παρθενώνα για επίδειξη μόδας, η μεγάλη μερίδα του κόσμου ήταν αντίθετη. Πίσω από τις λογικές της αντίδρασης σε πολλές περιπτώσεις κρυβόταν η αίσθηση της βεβήλωσης. Απ’ όσο ξέρω η πλειονότητα των νεοελλήνων, εκτός από κάτι γραφικούς, δεν πιστεύει στο δωδεκάθεο. Από που προκύπτει αυτή η αίσθηση λοιπόν;

Η ελληνική κοινωνία μπορεί να μην είναι μια έντονα θρησκευόμενη κοινωνία είναι όμως μια κοινωνία που δεν απομακρύνεται από τη θρησκευτική μεταφυσική. Κι αυτό προκύπτει από την αντιδιαστολή της πίστης στο Θεό με την υπαγωγή στους θρησκευτικούς κανόνες.

Από την έρευνα “Τι πιστεύουν οι Έλληνες”

Από την έρευνα “Τι πιστεύουν οι Έλληνες”

Το ηθικό σύμπαν του Έλληνα ταιρίαζει περισσότερο με πιο παραδοσιακών κοινωνιών, κι αυτό πρέπει να λαμβάνεται υπόψιν από τον λεγόμενο προοδευτικό χώρο τόσο στην χάραξη πολιτικής όσο και στην επικοινωνία.

Ανάλογες παρατηρήσεις ισχύουν και για τα εργασιακά περιβάλλοντα, όπου παρά τους περί του αντιθέτου ισχυρισμούς, οι Έλληνες φαίνεται ν’ αναμένουν και να προσαρμόζονται καλύτερα σε πιο ιεραρχικές δομές και παραδοσιακούς ρόλους.

Οι θέσεις του Heidt στο δικό μου νοητικό σύμπαν συμπληρώνουν την ανάλυση της ελληνικής κουλτούρας από τον Hofstede.

Συμπτωματικά, κι οι διαστάσεις της κουλτούρας είναι έξη. Μπορεί να υπάρχει σχέση; Σε κάποιους άξονες η σχέση φαίνεται προφανής. Πχ το Power distance αντιστοιχεί στο Authority του Heidt κι εκφράζεται πολύ καλά με το παράδειγμα του πληθυντικού προς τους μεγαλύτερους και για τις δύο διαστάσεις, κουλτούρας κι ηθικής.

 Και το masculinity/femininity μπορεί ν’ αντιστοιχεί στο care αφού η φροντίδα είναι κάτι κατεξοχήν μητρικό και θηλυκό κι από κει πηγάζει κι η αντίστοιχη ηθική διάσταση.


Τι σημασία έχουν όλ’ αυτά θα σκέφτεστε, αν έχετε διαβάσει μέχρις αυτό το σημείο. Η αλήθεια είναι ότι κανείς δεν ξέρει. Αποτελούν προσπάθειες αποκρυπτογράφησης αυτού του ομιχλώδους τοπίου που διαμορφώθηκε τα τελευταία χρόνια με τις εθνικιστικές επιλογές, τους απομονωτισμούς και το φλερτάρτισμα με την απολυταρχία.

Μπορούν να προσφέρουν λύση; Δεν ξέρω. Φωτίζουν πάντως πλευρές του προβλήματος, κι αυτό είναι μια αρχή.

Αναζητώντας την πολιτική του μέλλοντος

Από μια συζήτηση στο facebook με τον Σπύρο Δοξιάδη, πήρα αφορμή κι ενέργεια να γράψω μερικές σκέψεις για το ποιά μπορεί ή πρέπει να είναι η Πολιτική του μέλλοντος, τόσο σε παγκόσμια κλίμακα όσο και στα στενά εθνικά μας πλαίσια.

Προφανώς το θέμα είναι δυσανάλογα μεγάλο για τις δυνάμεις μου κι ούτε ισχυρίζομαι ότι το κατέχω, ούτε ότι νοιώθω βεβαιότητα για τις όποιες απαντήσεις θα επιχειρήσω να δώσω.

Περισσότερο θα πρέπει να ειδωθεί σαν μια αφορμή για διάλογο που στην καλύτερη περίπτωση θα αποκαλύψει και θα διαμορφώσει νέες χρήσιμες ιδέες, και στη χειρότερη θα διορθώσει και θα ξεκαθαρίσει τη σκέψη του γράφοντος.

Χωρίς άλλες περιστροφές λοιπόν  θέτω τα προς εξέταση ζητήματα τα οποία θα τα διατυπώσω με μορφή κάπως αξιωματική, αν και στην εκδίπλωση τους, σε μετέπειτα άρθρα,  θα επιχειρήσω να τα δικαιολογήσω σε κάποιο βαθμό.

  1. Η φάση της ανάπτυξης της επιστήμης και της τεχνολογίας που διανύουμε, η διαμόρφωση της παραγωγικής διαδικασίας κάτω από την επιρροή τους και  οι συνθήκες που έχουν ήδη επιβάλει αλλά, κυρίως, που θα επιφέρουν αύριο, θέτουν υπαρξιακούς κινδύνους για την ανθρώπινη κοινωνία και ζωή όπως την ξέρουμε. Ενδεικτικά αναφέρω τον κίνδυνο της υποκατάστασης της ανθώπινης εργασίας από την εργασία μηχανών, είτε σε white collar jobs (υποκατάσταση από Τεχνητή Νοημοσύνη), είτε σε blue collar jobs (υποκατάσταση από ρομπότ). Οι επιπτώσεις αυτής της τεχνολογικής αλλαγής θα είναι πολλαπλάσιες αυτού που παρατηρούμε σήμερα και που έχει ήδη συνεγείρει αντιδρούσες δυνάμεις: την μετατόπιση δηλαδή της παραγωγής προς την Άπω Ανατολή, την σμίκρυνση της μεσαίας τάξης, την διασύνδεση των χρηματοοικονομικών συστημάτων με ότι κινδύνουν ελλοχεύουν σ’ αυτό και την μετακίνηση πληθυσμών λόγω πολέμων ή ανέχειας, από τις φτωχότερες  προς τις πλούσιες χώρες.
  2. Δεν έχουν αναφανεί ακόμα οι δυνάμεις που θα προτείνουν ικανοποιητικές απαντήσεις γι τις νέες συνθήκες.
  3. Αντίθετα, με τη μορφή του λαϊκισμού, που φαίνεται να φουσκώνει σαν κύμα και διαπερνά οριζόντια όλο το πολιτικό φάσμα, κυρίως στις δυτικές χώρες, επιχειρείται μια αναδίπλωση και μια στροφή προς το παρελθόν, σε σχήματα που υπόσχονται μια απάντηση στα τρέχοντα προβλήματα, αλλά που αδυνατούν όμως να συλλάβουν τα επερχόμενα στο μέγεθος και σ’ όλη τους την κρισιμότητα. Η αναδίπλωση αυτή οδηγεί στην νέα πολιτική αντίθεση μεταξύ του εθνικισμού και της παγκοσμιοποίησης. Η λογική του λαϊκισμού είναι απλή: είναι οι παγκόσμιες διασυνδέσεις που μας έφεραν στην παρούσα κατάσταση, άρα, αν τις περιορίσουμε ή τις κόψουμε και τελείως, θα γυρίσουμε στην καλή εποχή που όλα δούλευαν ρολόι. Αυτά, επαναλαμβάνω, για τη Δύση. Γιατί για άλλες χώρες η παγκοσμιοποίηση έχει σημάνει αύξηση του πλούτου τους, του βιοτικού τους επιπέδου και του γεωπολιτικού εκτοπίσματος (βλέπε Κίνα).
  4. Η αναδίπλωση αυτή είναι κυρίως ενστικτώδης, εδράζεται σε αντανακλαστικά που έχουν συνοδεύσει το ανθρώπινο είδος από την αρχή της ιστορίας του και που αξιοποιούν  το συνεκτικό στοιχείο των μεγάλων κοινωνικών ομάδων: τους συλλογικούς μύθους. Ασπάζομαι εδώ την ανάλυση του Χαράρι για το θέμα, που βλέπει τις συλλογικές ιστορίες, τις αφηρημένες αυτές οντότητες, είτε πρόκειται για θρησκείες, είτε  πρόκειται για έθνη, εταιρείες, θεσμούς κλπ σαν το βασικό συνεκτικό στοιχείο που επιτρέπει να οργανώνονται και να συνεργάζονται οι άνθρωποι σε μεγάλους αριθμούς.
  5. Σ’ αυτό το πλαίσιο τα λαϊκιστικά κινήματα έχουν ένα πλεονέκτημα: χρησιμοποιούν καλά τις συλλογικές αφηγήσεις, κυρίως ανακαλώντας και στρατολογώντας σχήματα που έχουν δουλέψει αποτελεσματικά στο παρελθόν (= έθνος, πολιτιστική ομάδα κτλ).
  6. Αντίθετα, πολιτικές θεωρίες πιο αφηρημένες, όπως ο κλασσικός φιλελευθερισμός ή ο παραδοσιακός αριστερός διεθνισμός, αλλά κι η ίδια η εγκυρότητα της επιστήμης και η χρησιμότητα της τεχνολογίας χάνουν έδαφος στις αντιλήψεις του κόσμου, αντιμετωπίζονται με καχυποψία ή και με σαφή εχθρότητα, δυσανάλογη με το τι αντιπροσωπεύουν στην πραγματικότητα. Κι αυτό γιατί δεν αρθρώνονται  μέσα απόικανοποιητικά συλλογικά αφηγήματα.
  7. Το διακύβευμα λοιπόν για την χάραξη μιας όποιας νέας πολιτικής είναι πως να απαντήσει με τεχνοκρατικές μεν διαδικασίες στα προβλήματα που προαναφέραμε  αλλά έχοντας πρώτα διαμορφώσει ένα νέο συλλογικό αφήγημα, που να φαίνεται πειστικότερο και δελεαστικότερο από τα σχήματα του παρελθόντος, που θα θέτει τις αξίες και θα ανοίγει το δρόμο στην τεχνοκρατική αντιμετώπιση.
  8. Η έκθεση θέσεων και ιδεών που θα ακολουθήσει δεν είναι ουδέτερη. Στην αντιπαράθεση, παίρνω σαφώς θέση υπέρ της παγκοσμιοποίησης, για ένα και μόνο λόγο: τα προβλήματα που επικαλέστηκα στο σημείο 1 αλλά δεν έχω αναπτύξει ικανοποιητικά ακόμα, μπορούν να λυθούν μόνο σε παγκόσμιο επίπεδο.
  9. Με αυτό το πλαίσιο σαν δεδομένο, ποιά μπορεί να είναι η ενδεδειγμένη πολιτική για τη χώρας μας; Θα έπρεπε να ρωτάω ποιός θα είναι ο ρόλος της χώρας μας στις κατακλυσμιαίες αλλαγές που έρχονται, αλλά δυστυχώς, είμαστε μακρυά από το να το σκεφτόμαστε ακόμα, λόγω της οκταετούς μας καθήλωσης σε μια άγονη προσπάθεια επίλυσης της κρίσης μας (που πλέον δεν επιδέχεται επιθετικό προσδιορισμό οικονομική, πολιτική ή άλλη, γιατί πια έχει πάρει γενικευμένη μορφή). Προς το παρόν πρέπει να περιοριστούμε σε μια ανάλυση τακτικών ελιγμών που θα μας οδηγήσουν σε σταθερότερα νερά και θα μας δώσουν ίσως μια άνεση χρόνου να σκεφτούμε και να αποφασίσουμε την εθνική στρατηγική.
  10. Η απάντηση που θα επιχειρήσω να δώσω εδράζεται σε δύο πυλώνες:
    • Η όποια πολιτική απόκριση στην πρόκληση του λαϊκισμού, τόσο σε παγκόσμιο όσο και σε εγχώριο επίπεδο, πρέπει να διαθέτει ανάλογη συνεκτικότητα μ’ αυτή του λαϊκισμού, να διαπερνά δηλαδή διάφορους αντίπαλους παραδοσιακούς χώρους και να τους συσπειρώνει ως προς μερικά βασικά ζητήματα, όπως ο λαϊκισμός συσπειρώνει αριστερούς και δεξιούς λαϊκιστές γύρω από το έθνος. Η εύρεση ενός τέτοιο οριζόντιου άξονα θα πρέπει να επιτρέπει στις παραδοσιακές πολιτικές ιδεολογίες  να αναπτύξουν τις διαφορετικές προτάσεις τους στα πλαίσια του. Θα διαμορφώνεται έτσι μια, ρητή ή άρρητη, στρατηγική συναίνεσης σε βασικά ζητήματα που θα επιτρέπει όμως την υγιή πολιτική αντιπαράθεση σε άλλα καίρια ή μη.
    • Επειδή τα συλλογικά αφηγήματα, και κατά συνέπεια οι ανθρώπινοι πολιτισμοί, δημιουργούνται με πολύ αργούς ρυθμούς κι αλλάζουν με ακόμα αργότερους, δεν είναι ρεαλιστικό να πιστεύουμε ότι μπορούμε να φτιάξουμε ένα νέο συλλογικό αφήγημα εκ του μηδενός. Πρέπει να επιστρατεύσουμε τα υπάρχοντα προς ένα νέο σκοπό. Εδώ τα νερά είναι θολά, αλλά υπάρχουν ιστορικά παραδείγματα. Το σίγουρο είναι ότι ένα νέο αφήγημα πρέπει να συνεγείρει έναν ενάρετο κύκλο που θα προάγει το μήνυμα του, γεννώντας με αυξανόμενο ρυθμό άρθρα, συζητήσεις, βιβλία, τέχνη, και βέβαια πολιτική, που θα το εκφράζουν και θα το διαδίδουν.

Σε επόμενα ποστ, θα προσπαθήσω να ξεκαθαρίσω λίγο περισσότερο τα κάπως αφηρημένα προλεχθέντα, και, κυρίως, να διατυπώσω απαντήσεις.

 

 

Η παρουσία των πολιτικών στα social media

Δελτίου Τύπου της Communication Effect το οποίο έλαβα με email, συνοδεόταν από τα ακόλουθα  στοιχεία που επιχειρούν μια χαρτογράφηση της παρουσίας των πολιτικών στα social media:

SOCIAL MEDIA ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΚΟΜΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΚΟΜΜΑΤΑ:

1) ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ: μέχρι στιγμής δεν έχει υιοθετήσει κάποιο πλάνο αξιοποίησης των social media. Υπάρχουν σκέψεις και προτάσεις, να υλοποιηθεί ένα σχέδιο στην πορεία προς τις επόμενες εθνικές εκλογές. Έχει μπει στην agenda του κόμματος, μετά την διαπίστωση ότι αξιοσημείωτος αριθμός ψηφοφόρων επηρεάζεται πλέον από τα social media. Η δραστηριοποίηση της ΝΔ αναμένεται να ενισχυθεί μέσα από την πρόσφατη αναβάθμιση της Γραμματείας Νέων Τεχνολογιών του κόμματος.

Πριν 1,5 χρόνο  επιχειρήθηκε να κινητοποιηθούν στελέχη της νεολαίας, όπου δραστηριοποιούνται έντονα ορισμένες ομάδες νεαρών φίλων του κόμματος και μέλη ΔΑΠ, ΟΝΝΕΔ.

2 ΠΑΣΟΚ: κινείται σε τρία επίπεδα:

2α) Ως κομματικό σύστημα: σε κεντρικό επίπεδο, με τη τεχνογνωσία του Τμήματος Πληροφορικής και Διαδικτύου ΠΑΣΟΚ (is.pasok.gr), παρέχει υποστήριξη σε βουλευτές, οργανώσεις, στελέχη του για την ανάπτυξη ψηφιακής δραστηριότητας. Δικτυακοί τόποι blogs, social media, και γενική αξιοποίηση νέων τεχνολογιών (υποδομές εσωτερικού δικτύου τηλεφωνίας, συνεργατικές υπηρεσίες).

2β) Ως κομματικό σύστημα, ενθαρρύνει οργανωμένες και οριζόντιες bottom-up πρωτοβουλίες στελεχών και έχει επενδύσει σε συγκεκριμένες μορφές social media για την ανάπτυξη της πολιτικής του αποτελεσματικότητας και διείσδυσης (wikipolitics, Re-Public)

2γ) έχει αναπτύξει ένα κλίμα που έχει ευνοήσει την ανάπτυξη δραστηριότητας στα social media πολλών φίλων και στελεχών του, με πολλές αναρτήσεις, δυναμικό διάλογο, κλπ. Οι Εθελοντές Διαδικτύου μεταφέρουν αυτή τη φιλοσοφία.

3) ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ: η ηγεσία του ΣΥΝ είναι θετική στην ανάπτυξη πρωτοβουλιών από στελέχη, για διεκδίκηση πολιτικών αιτημάτων. Έχουν αναπτυχθεί αρκετές πρωτοβουλίες (π.χ. blogs) πυρήνων του κόμματος με βάση ειδικά ή τοπικά θέματα (κεραίες κινητής τηλεφωνίας, ζητήματα περιβάλλοντος, κλπ). Σε κεντρικό επίπεδο το κόμμα δεν έχει προχωρήσει σε εκτεταμένη social media παρουσία, αλλά ευνοεί τοπικές πρωτοβουλίες και αξιοποιεί τη δραστηριότητα φίλων του. Κατά τη διεξαγωγή του πρόσφατου συνεδρίου του κόμματος, λειτούργησε το blog ΣΥΝ/ΘΕΣΕΙΣ/09, που αποδείχθηκε ιδιαίτερα ζωντανό και είχε μεγάλο πλούτο ιδεών και συμμετοχών.

ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΠΡΩΤΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ & ΝΕΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΕΣ

1) ΧΩΡΟΣ ΝΕΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

  • Ντόρα Μπακογιάννη: έχει αναπτύξει το πιο φιλόδοξο εγχείρημα με blog, YouTube, Twitter με τακτική ενημέρωση. Έχει σχηματίσει επιτελείο υποστήριξης. Έχει ανοίξει διάλογο με bloggers.
  • Κωστής Χατζηδάκης: είχε ξεκινήσει νωρίς, το διατηρεί και ως υπουργός.
  • Κυριάκος Μητσοτάκης: το προσωπικό του site θεωρείται πρότυπο από πολλούς πολιτικούς.
  • Μ. Βολουδάκης: από τους νέους βουλευτές, που εμβαθύνουν στα social media, παρότι εκλέγεται στην περιφέρεια (Χανιά).
  • Χρήστος Σταϊκούρας: από τους νέους βουλευτές, που επενδύει στα Νέα Μέσα.
  • Πολλοί βουλευτές: έντονη παρουσία στο Facebook.
  • Π. Τατούλης (ανεξάρτητος, πλέον): η έναρξη του blog του έδωσε τεράστια δυναμική στην ιδέα «το blog ενός πολιτικού». Στη συνέχεια, ο ανεξάρτητος βουλευτής Αρκαδίας «κατέβασε τους τόνους» στο blog, όπου αναρτά πλέον άρθρα, ενώ προτιμά να έχει μεγαλύτερη παρουσία στα κλασσικά media.

2) ΧΩΡΟΣ ΠΑΣΟΚ

  • Γιώργος Παπανδρέου: το προσωπικό του ενδιαφέρον για την τεχνολογία και την δικτύωση έχει οδηγήσει το ΠΑΣΟΚ σε σημαντική επένδυση (υποδομές, κατευθύνσεις προς βουλευτές/στελέχη, αξιοποίηση ειδικών/αναγνωρισμένων προσώπων, κλπ).
  • Άννα Διαμαντοπούλου: έμφαση στα social media στην εκστρατεία της για το Κέντρο της Αθήνας, ενημερωμένο site. Υλοποιεί σχέδια για τα επόμενα βήματα.
  • Μιχάλης Χρυσοχοϊδης: από τους πρώτους που ανέπτυξε site με χαρακτηριστικά social media και στοιχεία ισχυρών πολιτικών με διεθνή εμβέλεια.
  • Μίμης Ανδρουλάκης: μια κατηγορία μόνος του. Υπερδραστήριος, περισσότερο ως τεχνίτης του λόγου, λιγότερο με την στενή έννοια «βουλευτής ΠΑΣΟΚ».
  • Χρίστος Βερελής: ανέπτυξε προσωπικό site συμβατό με social media, παρόλο που είναι βουλευτής μιας περιφέρειας (Αιτωλοακαρνανίας) με περιορισμένη διείσδυση στο Internet.
  • Ευάγγελος Βενιζέλος: το blog του είχε προκαλέσει πολλές συζητήσεις, αλλά σταμάτησε να το ενημερώνει το καλοκαίρι του 2008. Οι ειδικοί έλεγαν ότι δημοσιεύει μεγάλα άρθρα, συγκέντρωνε, πάντως, πολλούς σχολιαστές.
  • Mαρία Δαμανάκη και πολλοί άλλοι: έντονη παρουσία στο Facebook.

3) ΧΩΡΟΣ ΣΥΡΙΖΑ

Δεν υπάρχει επίσημη κεντρική παρουσία. Ο ΣΥΡΙΖΑ και ο ΣΥΝ έχουν, πάντως, ισχυρή παρουσία μέσω τοπικών οργανώσεων, φίλων και μέσω πυρήνων που ασχολούνται με περιβαλλοντικά και άλλα τοπικά θέματα (κεραίες κινητής τηλεφωνίας, περιβάλλον, κλπ). Η παρουσία του Ματθαίου Τσιμιτάκη (δημοσιογράφου και ζωηρού blogger) στον συντονισμό των διαδικασιών του Διαδικτύου και των social media του ΣΥΝ, έχει ήδη δώσει μια καλύτερη προοπτική για πιο οργανωμένη παρουσία του κόμματος στα Νέα Μέσα στο κοντινό μέλλον.

4) ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Οι πολιτικοί της Θεσσαλονίκης έχουν ξεκινήσει να αξιοποιούν τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης.

Σελίδες Facebook διατηρούν:

  • από τη ΝΔ ο υπουργός Μακεδονίας-Θράκης Σταύρος Καλαφάτης, ο Απόστολος Τζιτζικώστας και ο Γιώργος Σαλαγκούδης.
  • από το ΠΑΣΟΚ, ο Β. Βενιζέλος, η Εύα Καϊλή και ο επικεφαλής της Νομαρχιακής Ν. Κριθαρίδης.

Group στο Facebook:

Αριθμεί 800 μέλη, έχει δημιουργήσει και η ΝΟΔΕ ΝΔ Θεσσαλονίκης.
Ο πρόεδρος της ΝΔ Θεσσαλονίκης Βάκης Φραντζής συντηρεί και κανάλι στο youtube με Διαχειριστή των Κείμη Κρυωνά,
(www.youtube.com/nodethess)

Η έρευνα στην οποία αναφέρομαι έγινε από την :

… Communication Effect, με τη συνεργασία της TUthink PR για τη Θεσσαλονίκη και την ευθύνη είχε ο κ. Στάθης Χαϊκάλης, μέλος του Δ.Σ. της ΕΔΕΕ. Το ερευνητικό team παρακολουθεί τις επενδύσεις των πολιτικών στα Social Media από τις εκλογές του Σεπτεμβρίου 2007, με το εργαλείο Alexandrian Online Reputation Monitoring, που παρακολουθεί τη Διαδικτυακή φήμη κομμάτων και πολιτικών. Στοιχεία επίσης αντλήθηκαν μέσω συνεντεύξεων από πολιτικούς και τα επιτελεία κομμάτων.

Η δική μου εκτίμηση είναι ότι οι έλληνες πολιτικοί, και δη οι λεγόμενοι πρώτης γραμμής, δεν έχουν κατανοήσει ακόμα την ουσία των social media κι ότι οι κινήσεις τους είναι περισσότερο μεταφοράς μια λογικής broadcasting και στο χώρο των social media ενώ το ζητούμενο είναι η είσοδος τους στην απέραντη συζήτηση που είναι τα social media.
Πιστεύω ότι αυτό αφήνει ένα κενό που δημιουργεί μια ευκαιρία σε νεώτερους, ότι τόσο γνωστούς, πολιτικούς να το εκμεταλευτούν. Μιλάω για μια γενιά πολιτικών που θα γνωρίζουν εκ πείρας τα social media, θα φροντίσουν να δημιουργήσουν παρουσία και, κυρίως, εμπιστοσύνη μέσα απ’ αυτά και θα ανελιχθούν από κει που δεν τους αναμένει η mainstream πολιτική σκηνή. Δεν νομίζω ότι αυτό θα γίνει στην επόμενη πολιτική αναμέτρηση, αλλά ότι το όποιο αποτέλεσμά της μάλλον θα είναι η αφετηρία αυτής της διαδικασίας.
Δεν έχω στοιχεία γι αυτό που ισχυρίζομαι, είναι απλά διαίσθηση, οπότε προσδώστε της ανάλογη σημασία.

Απάντηση Αβραμόπουλου για το θέμα Αμαλία

Ως συνήθως, από το μπλογκ του Ε. Βενιζέλου:

“Απαντώντας στην με αρ. 8711/1-6-2007 ερώτηση και 3308/1-6-2007 αναφορά που κατατέθηκαν στην Βουλή από το βουλευτή κ. Ευ. Βενιζέλο χετικά με την ιστοσελίδα της Αμαλίας Καλυβινού, σας γνωρίζουμε ότι τα θέματα που θίγει στην ιστοσελίδα της η θανούσα Αμαλία Καλυβινού αποτελούν το περίγραμμα μερικών από τα πιο σοβαρά θέματα στο χώρο της υγείας, αλλά και της Δημόσιας Διοίκησης γενικότερα.
Τα δεκτικά ελέγχου θέματα που αναφέρονται είναι μέρος όσων έχουν καταγραφεί στην έκθεση ελέγχου του
Σώματος Επιθεωρητών Υπηρεσιών Υγείας Πρόνοιας (ΣΕΥΥΠ) και θα εξακολουθήσουν να αποτελούν στόχο ελέγχου.
Η ιστοσελίδα μελεταται από το Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης και αν προκύψουν ειδικότερα και συγκεκριμένα θέματα για εξέταση θα συμπεριληφθούν στον προγραμματισμό και θα ελεγχθούν”.

Powered by ScribeFire.

Απάντηση Μαγγίνα για το θέμα Αμαλία

Από το μπλογκ του Ευάγγελου Βενιζέλου:


Απαντώντας στις ανωτέρω σχετικές Ερώτηση και Αναφορά, που κατατέθηκαν στη Βουλή από το βουλευτή κ. Ευάγγελο Βενιζέλο, αναφορικά με το θέμα της υγείας της πρώην ασφαλισμένης του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ Αμαλίας Καλυβινού, όπως προκύπτει από το ιστολόγιο (blog) της ίδιας στο διαδίκτυο και ειδικότερα για το θέμα της αρμοδιότητάς μας, που σχετίζεται με τη λειτουργία της Ειδικής Επιτροπής φαρμάκων εξωτερικού υψηλού κόστους του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ και της έγκρισης των απαιτουμένων φαρμάκων κατά τη διάρκεια της θεραπείας της προαναφερομένης, σας γνωρίζουμε τα ακόλουθα:

Continue reading

Εκδήλωση Blogs, Internet: Οι παρουσιάσεις

Οι παρουσιάσεις της εκδήλωσης δημοσιεύονται στο περιοδικό Knowhow σε μορφή PDF.
Οι συνδεσμοι είναι οι παρακάτω:

Παρουσιάσεις
Guillaume du Gardier

Γιάννη Λάριου
Θεόδωρου Καρούνου

Κωνσταντίνου Καμάρα

Ομιλίες
Κωστή Χατζηδάκη
Αλέξη Τσίπρα

Εδώ ένα δείγμα των παρουσιάσεων, η μόνη στα αγγλικά που μπορεί να μετατραπεί χωρίς πρόβλημα σε slideshare.

Επίσης εδώ μια λεπτομερέστερη περιγραφή της εκδήλωσης από το Μ. Ανδριωτάκη, μια αναφορά του Γ. Λάριου στο μπλογκ του , ένα ποστ σούμα του Στάθη Χαϊκάλη και το άρθρο για την εκδήλωση στο Knowhow.

Εκδήλωση Blogs, Internet: Η κοινωνία των πολιτών εν όψει των επόμενων εκλογών

Παρά τον καύσωνα η εκδήλωση έγινε. Κι ήταν αξιοπρεπής, κατά τη γνώμη μου. Λίγος κόσμος, γύρω στα πενήντα άτομα, σε μια αίθουσα που θα χωρούσε και διακόσια. Λιγώτεροι bloggers (εννοώ σκέτα bloggers, γιατί κάτι-άλλο-και-bloggers ήταν σχεδόν όλοι οι παριστάμενοι).
Το πρόγραμμα της εκδήλωσης τηρήθηκε σχετικά πιστά. Μια πρώτη διαφορά που εντόπισα ανάμεσα στους ομιλητές είναι πως όσοι ήσαν πολιτικοί, απλώς μιλούσαν. Οι λοιποί είχαν και παρουσιάσεις.
Θα προσπαθήσω να βρω τις παρουσιάσεις για να τις ανεβάσω. Μέχρι τότε θα πρέπει να αρκεστείτε στις λίγες φωτογραφίες, το κακό βίντεο και στις εντυπώσεις μου. Φαντάζομαι αρθροίζοντας εντυπώσεις κι από άλλους παριστάμενους, θα πάρετε μια εικόνα.
Αυτά που συγκράτησα ήταν:
α. Τα μπλογκ δεν μπορούν να χειραγωγηθούν με τον τρόπο που χειραγωγούνται τα παραδοσιακά μέσα.
β. Οι πολιτικοί που ανοίγουν μπλογκ για να βγάλουν λόγο είναι χαμένοι από χέρι.Πρέπει να προσαρμόσουν το ύφος τους στο μέσο και κυρίως να ακούσουν και να συζητήσουν.
γ.Ο Γκυγιώμ Ντε Γκαρντιέ μας μετέδωσε μια εικόνα από τη μάχη στα social media στις πρόσφατες γαλλικές εκλογές. Πριν τόνισε κάτι που του έκανε εντύπωση, πως το θέμα της ανωνυμίας αντιμετωπίζεται πολύ διαφορετικά εδώ από την Γαλλία όπου όλοι θέλουν να ξέρουν με ποιον ‘μιλάνε’. Η Σεγκολέν Ρουαγιάλ αξιοποίησε στο έπακρο τα νέα μέσα, είπε, αλλά , όπως συμπλήρωσε αργότερα ο Γιάννης Λάριος, ίσως κι εξ αιτίας αυτού, έχασε τις εκλογές.
δ. Η Κα Διαμαντοπούλου αγνοούσε την ενέργεια του Ε. Βενιζέλου για την κατάθεση του μπλογκ της Αμαλίας στη Βουλή. Επίσης μας αποκάλυψε ότι υπάρχει βίντεο με την ίδια να χορεύει ζεμπέκικο σε φιλική σύναξη κι ότι φοβάται μη βγει στον αέρα :D. Πέραν την πλάκας, τόνισε το φόβο των πολιτικών με τα νέα μέσα γιατί κάθε βήμα τους πια θα ‘παρακολουθείται’ (όπως στην αμερικάνικη πολιτική σκηνή).

ε. Στο πρώτο πάνελ ο Γ. Λάριος μας έδωσε την πληφορορία ότι οι ασχολούμενοι με τα social mediα, συντάκτες κι αναγνώστες/θεατές ανέρχονται σε 100.000! Ακούσαμε ενδιαφέρουσες απόψεις για την νέα έννοια των κοινών αγαθών (commons) που φέρνει η ψηφιακή εποχή, από τον Θ. Καρούνο.

ζ.Στο δεύτερο πάνελ ο Μίμης Ανδρουλάκης ήταν απολαυστικώτατος αλλά δε θυμάμαι γρι για τι μίλαγε. Μάλιστα σταμάτησε τόσο απότομα που από αμηχανία ο κόσμος δεν τον χειροκρότησε. Ο Κ. Χατζηδάκης έδωσε μια σεμνή εικόνα ενώ ο Αλέξης Τσίπρας σαφώς πιο νεανικός κι επαναστατικός, διακοπτόταν συχνά πυκνά από τον Μ. Ανδρουλάκη. Συγκράτησα τα ρητορικά ερωτήματα του Ανδρουλάκη “ο Καζαντζάκης κι ο Μάρξ θα ήταν μπλογκερ σήμερα;”

Εν κατακλείδι νομίζω ότι η εκδήλωση άξιζε τον κόπο. ΄Ηταν η πρώτη του είδους της και πιστεύω ότι θα δούμε κι άλλες ανάλογες όσο πλησιάζουμε στις εκλογές.

Blogs και ιστοδελίδες των ομιλητών

Στάθης Χαϊκάλης http://stathishaikalis.blogspot.com/, Communication Effect
Βασίλης Ασημακόπουλος: http://www.ece.ntua.gr/personal.html?id=52
Guillaume du Gardier: http://www.prthoughts.com/
Άννα Διαμαντοπούλου: http://www.diamantopoulou.gr/
Γιάννης Λάριος: http://ylarios.blogspot.com/, http://www.photoexit.blogspot.com/
Θόδωρος Καρούνος: http://users.ntua.gr/karounos/, http://tkarounos.blogspot.com/
Κωστής Χατζηδάκης: http://www.khatzidakis.gr/, http://khatzidakis.blogspot.com/
Μίμης Ανδρουλάκης: http://www.mimisandroulakis.gr/, http://mimisandroulakis.blogspot.com/
Αλέξης Τσίπρας: http://www.syn.gr/cv/tsipras.htm

Νέο blog της Google για πολιτικά και κοινωνικά θέματα

Google Public Policy Blog
Η Google διαθέτει ένα τμήμα Public Policy. Το τμήμα ξεκίνησε από ένα άτομο (Andrew McLaughlin, σημερινός Διευθυντής του τμήματος) κι εξελίχθηκε σε μια ομάδα που επεξεργάζεται απόψεις για θέματα όπως ιδιωτικότητα, ασφάλεια των παιδιών online, θέματα για copyright, πατέντες, όρους χρήσης περιεχομένου κ.α.

Το τμήμα ανακοίνωσε σήμερα την έναρξη λειτουργίας ενός μπλογκ (ένα από τα πολλά της Google) για τα θέματα αρμοδιότητας του.

Παρότι το μπλογκ ανακοινώθηκε σήμερα, περιέχει ποστ των τελευταίων δυο μηνών, μιας κι είχε ξεκινήσει τη λειτουργία του εσωτερικά.

Καθώς η Google βρίσκεται συχνά πυκνά στο επίκεντρο της δημοσιότητας (και της κριτικής) κυρίως για θέματα που άπτονται της θεματολογίας του συγκεκριμένου μπλογκ, θεωρώ την κίνηση θετική καθώς μπορεί να γίνει το βήμα για ένα απευθείας διάλογο με την εταιρεία σε φλέγοντα ζητήματα. Άλλωστε αυτό είναι το ζητούμενο από πλευράς Google: διάλογος  όχι μόνο με το κοινό, αλλά κυρίως με κυβερνητικά στελέχη ανά τον κόσμο, ανθρώπους που καθορίζουν τις πολιτικές και τις κατευθύνσεις χωρών ολόκληρων.

Ενδιαφέρον επίσης έχει το blogroll του συγκεκριμένου μπλογκ, γιατί δίνει μια εικόνα του πως ενημερώνονται οι άνθρωποι της Google γι αυτά τα θέματα.

Blogme και εκδήλωση για blog και πολιτική

Στις 21/6 δυό γεγονότα θα απασχολήσουν τη μπλογκόσφαιρα: το πρώτο είναι πια γνωστό τοις πάσι, η περιβόητη δίκη του blogme.gr. Το δεύτερο είναι η ελεύθερη εκδήλωση της Communication Effect με θέμα “Blogs, Internet: Η κοινωνία των πολιτών εν όψει των επόμενων εκλογών“.
Η σύμπτωση έχει δημιουργήσει κάποιο διχασμό, αφού άλλοι (κι εμείς εντός αυτών) την εκλαμβάνουν  ως ατυχή, κι άλλοι ως βήμα από το οποίο μπορεί να ακουστεί κάποιος σημαίνων λόγος για την περίπτωση.
Με αφορμή τη διχογνωμία, ο Στάθης Χαϊκάλης, Πρόεδρος της Communication Effect,  δίνει κάποιες εξηγήσεις σε χτεσινό ποστ του:

Επειδή η ελληνική μπλογκόσφαιρα είναι «νεαρή» και δεν χωράνε υποκρισίες σε έναν τόσο «φρέσκο» κόσμο, να πούμε την αλήθεια και μόνο την αλήθεια: η επιλογή της 21ης Ιουνίου, έγινε κατά σύμπτωση και δεν αποφασίσθηκε έτσι ώστε να συμπέσει με τη δίκη του blogme.gr από τον Λιακόπουλο (τον τηλεπωλητή βιβλίων). Η εκδήλωση, συνεπώς, θα κάνει εκ των πραγμάτων αναφορές που θα στηρίζονται στην αυθόρμητη τοποθέτηση των συμμετεχόντων. Δηλαδή, δεν πρόκειται, ούτε να εκμεταλλευτεί το γεγονός, ούτε φυσικά να το αποσιωπήσει.

Μια πρωτοτυπία της εκδήλωσης, που αξίζει να αναφέρουμε, είναι η μουσική επένδυση με ελεύθερη δικαιωμάτων μουσική, την οποία οι παριστάμενοι θα μπορούν να κατεβάσουν στα MP3 player τους.

Blog και Πολιτική: Εκδήλωση της Communication Effect

stathisxaikalis.jpgΣτις 21/6 με είσοδο ελεύθερη, με συντονιστή τον Στάθη Χαϊκάλη. Κλικ στη φωτό για λεπτομέρειες.
Έρχεται σχεδόν σαν επιβεβαίωση μιας από τις παρατηρήσεις που κάναμε για το GBC (:”Μας επέτρεξε μια μικρή ματιά στα ένδον της αξιοποίησης των νέων μέσων από την πολιτική, αντικείμενο τεράστιας συζήτησης από μόνο του“).
Νομίζω ότι θα δούμε πολλές ανάλογες εκδηλώσεις από δω και μπρος, καθώς η μπλογκόσφαιρα ωριμάζει κι επεκτείνεται.
Ατυχής επιλογή ημερομηνίας για την εκδήλωση (μέρα δίκης του blogme.gr). Και παντελής απουσία ‘σκέτων’ μπλογκερ από το πάνελ (σκέτων σε αντιδιαστολή με το “πολιτικός και μπλογκερ”, “δημοσιογράφος και μπλογκερ” κτλ).

Powered by ScribeFire.