Tag Archives: τράπεζες

13 τραπεζίτες


Συνεχίζοντας τις αναγνώσεις του τελευταίου καιρού με θέμα την κρίση, μόλις τελείωσα ένα πολύ πρόσφατο βιβλίο, το “13  Bankers”, των Simon Johnson και  James Kwak.

Ας αρχίσω από το πως το ανακάλυψα:  Μόλις είχα τελειώσει το Big Short και  καθώς δήλωνα την απορία μου για το πόσο αναλογικά μικρή αντίδραση υπήρξε στην Αμερική για τις παράνομες πρακτικές των επενδυτικών τραπεζών, σε μια απάντηση μου πέρασε  το  σχετικό link ο @achillopoulos

Το βιβλίο δεν έχει μυθιστορηματική αφήγηση σαν το Big Short. Χωρίς να είναι ακαδημαϊκό, είναι σίγουρα πιο επιστημονικό και πιο τεκμηριωμένο (δεκάδες οι αναφορές σε πηγές ανά κεφάλαιο)

.

Επιπλέον δεν εστιάζει στενά στην κρίση. Θα έλεγα ότι με αφορμή την κρίση θέτει μερικά πολιτικά ερωτήματα για το ρόλο του χρηματοοικονομικού συστήματος στην Αμερική και ειδικά για το μέλλον των υπερΤραπεζών.

Ξεκινώντας από μια συνάντηση του Μπάρακ Ομπάμα με 13 Τραπεζίτες αμέσως μετά την κρίση, κάνει μια ιστορική αναδρομή στις σχέσης πολιτικής και χρηματοοικονομικού συστήματος, από συστάσεως ΗΠΑ, κι εξετάζει τις εξαρτήσεις αλλά και τις αντιπαραθέσεις τους, ειδικά εκείνη του  Φραγκλίνου Ρούσβλελτ που μετά την Μεγάλη Κρίση του ’30 οδήγησε στο θεσμικό περιορισμό των Τραπεζών και, κατά συνέπεια, σε δεκαετίες ηρεμίας.

Κατόπιν ανιχνεύει την σταδιακή απελευθέρωση του πιστωτικού συστήματος από τους θεσμικούς περιορισμούς λόγω μια σειράς ιστορικών συγκυριών που έχουν σχέση με τις εξελίξεις στην οικονομική θεωρία, εξελίξεις που μετατρέπει σε ιδεολογία ο Ρόναλντ Ρήγκαν κι ανοίγει έτσι την πόρτα για μια, σταδιακή αρχικά και ασυγκράτητη τελικά, απορρύθμιση του χρηματοοικονομικού τομέα. Κεντρινό ρόλο αργότερα παίζει ο Άλαν Γκρήνσπαν του οποίου η άμετρη πίστη στην αυτορρύθμιση των αγορών αφήνει να πέσουν και τα τελευταία στοιχεία περιορισμού των τραπεζών.

Όποιος διαβάζει για πρώτη φορά για θέματα του χρηματοοικονομικού τομέα,  θα δυσκολευτεί να παρακολουθήσει τις λεπτομέρειες, μιας και το βιβλίο κάνει εκτενείς αναφορές σε πρόσωπα και πράγματα της τελευταίας εικοσαετίας. Είναι όμως μια πολύτιμη πηγή για αυτόν που θέλει ν’ αρχίσει να ξετυλίγει αυτό το ηθελημένα μπλεγμένο κουβάρι.

Η κατάληξη του βιβλίου είναι το σημαντικώτερο θέμα: θέτει το ζήτημα του περιορισμού της νέας τραπεζικής ολιγαρχίας που κρατάει σε ασφυκτικό εναγγαλισμό την Ουάσιγκτον και την αμερικάνικη πολιτική, και προτείνει, στο πνεύμα του Τζέφερσον και του Ρούσβελτ, ένα νέο θεσμικό περιορισμό της δύναμης τους, μέσω ρύθμισης και, κυρίως, μέσω του  περιορισμού του γιγάντιου μεγέθους τους.

Υπάρχει κάτι σαν απειλητικό προμήνυμα  που διατρέχει όλο το βιβλίο: ότι μετά την κρίση του 2008 οι υπερΤράπεζες, με τα χρήματα φορολογουμένων, έγιναν λιγότερες, μεγαλύτερες κι ισχυρότερες κι αν δεν χαλιναγωγηθούν τότε η επόμενη κρίση, που νομοτελειακά θα έρθει, μπορεί να μην είναι δυνατόν να αποσωβηθεί με ένα νέο bail out. Απλά και μόνο γιατί το μέγεθος του απαιτούμενου bail out θα είναι τέτοιο που δεν θα δύναται ακόμα κι αυτή η κρατική μηχανή των ΗΠΑ να το αντέξει. Και τότε τι;

Το χρήμα σαν χρέος

Ένα καναδός καλλιτέχνης και κινηματογραφιστής, ο Paul Grignon έχει φτιάξει αυτό το 47λεπτο ντοκυμαντέρ που μιλά για το τι είναι χρήμα, τα αδιέξοδα του σημερινού τραπεζικού συστήματος και προτείνει (συνοπτικά είναι η αλήθεια) κάποιες λύσεις για τη μεταρρύθμιση του τρόπου δημιουργίας χρήματος.
Έχοντας σπουδάσει οικονομικά, θυμάμαι καθαρά ότι η μεγαλύτερη έκπληξη που ένοιωσα απ’ οτιδήποτε διδάχτηκα ήταν ακριβώς αυτό που πραγματεύεται το φιλμ: ότι οι τράπεζες δημιουργούν χρήμα! Κι είναι, νομίζω, κάτι που ελάχιστοι, ακόμα και μορφωμένοι κατανοούν ή απλά γνωρίζουν την ύπαρξη του.

Σαν εκπαιδευτικό και μόνο φιλμ, αξίζει πολλά. Δείτε το πριν το κατεβάσουν από το youtube όπου και το βρήκα, γιατί δεν είμαι και πολύ σίγουρος ότι καλώς βρίσκεται εκεί 🙂