Tag Archives: copycats

To copy or not to copy? #1

Ο Βασίλης έγραφε τις προάλλες για την αξία της αντιγραφής, κόντρα στον εσμό των κηρυγμάτων υπέρ της καινοτομίας.

To ποστ του είναι εμπνευσμένο από κάποιο άλλο ποστ που αναφέρεται στο βιβλίο Copycats, το οποίο συμπτωματικά είχα αγοράσει πριν λίγο καιρό κι έχω αρχίσει να ξεφυλλίζω αλλά μου προκαλεί πλήξη. Μπορεί να φταίει και το θέμα, αλλά βασικά μου προκαλεί πλήξη γιατί είναι ένα βιβλίο γραμμένο για μάνατζερ, χωρίς καθόλου story telling, με οριοθετήσεις του θέματος του τύπου ‘η μίμηση στη βιόσφαιρα, η μίμηση στην ιστορία’ κτλ που μου θυμίζουν φοιτητικές εργασίες και κακή ελληνική αρθρογραφία. Έχω την εντύπωση ότι ένα άρθρο θ’ αρκούσε για να πει τα ουσιώδη ο συγγραφέας, χωρίς τεχνητά ‘γεμίσματα’ και σάλτσες.

Παρόλαυτα, η κεντρική ιδέα του βιβλίου έχει αξία. Κι η αξία αυτή καλύτερα από θεωρητικές προτάσεις συνοψίζεται σε μερικά παραδείγματα.

α. Η Microsoft δεν ήταν η πρώτη ούτε στη δημιουργία λογισμικού για προσωπικό υπολογιστή, ούτε στη δημιουργία παραθυρικού λογισμικού, ούτε στη δημιουργία προγράμματος λογιστικών φύλλων, επεξεργαστή κειμένου, προγράμματος παρουσιάσεων κτλ Παρόλαυτα για 30 χρόνια είναι ο αδιαφιλονίκητος ηγέτης της αγοράς. Θυμάται κανείς τα CP/M, Lotus 1-2-3, Wordprerfect  κτλ πλέον; Όχι.

β. Το Facebook δεν ήταν το πρώτο social network. Ούτε το MySpace βέβαια. Πόσοι γνωρίζουν το Friendster;

γ. Αλλά μήπως ήταν η  Google η πρώτη μηχανή αναζήτησης; Είχαν προηγηθεί άλλες όπως Yahoo!, Lycos, Altavista κτλ.

Τι παρατηρούμε εδώ; Κάποιος που έρχεται μετά τον πρωτοπόρο, κι ίσως ήδη ηγέτη, καταφέρνει και παίρνει την πρωτιά κι εγκαθίσταται σ’ αυτήν για πολύ. Τι αξία είχε η καινοτομία σ’ αυτήν την περίπτωση; Ο πρώτος μιας αγοράς επωμίζεται όλα τα κόστη έρευνας κι ανάπτυξης ενός νέου προϊόντος, ξοδεύεται πολλαπλά σε  προσπάθεια να το επικοινωνήσει, και όταν  αρχίσει και πουλάει και φαίνεται πως το μέλλον του ροδίζει, έρχεται ένας δεύτερος που τον αντιγράφει στα κύρια σημεία, βελτιώνει κάποια άλλα, προσφέρει ίσως (ή κυρίως) ανταγωνιστική τίμη, μιας και δεν είχε τα ίδια έξοδα ανάπτυξης και δεν έχει τα ίδια κόστη μάρκετιν και πωλήσεων, και τελικά παίρνει τη μερίδα του λέοντος από την αγορά. Υπό μία προϋπόθεση: ότι αυτό που προσφέρει είναι και ποιοτικά καλύτερο από του πρωτοπόρου κι όχι για γρήγορη ξεπατικοσούρα.

Σε επίπεδο χωρών έχουμε δει την διαδικασία της επιτυχούς αντιγραφής να δημιουργεί γίγαντες όπως η Ιαπωνία το ’60, ’70 και ’80, η Ταϊβάν το ’90 και η Κίνα το ’00.

Σωστά λοιπόν ρωτάει ο Βασίλης “Innovation or wealth creation?”; Κι αναρωτιέται μήπως αυτή είναι μια σωστή στρατηγική για την Ελλάδα. Κι εδώ έρχεται να δέσει η   έρευνα του καθηγητή κ.  Σπ. Λιούκα που είχε παρουσιαστεί πέρσι στο  SmartBusiness Forum κι είχε πολύ ενδιαφέροντα συμπεράσματα. Αντιγράφω την στρατηγική που προτεινει ο Λιούκας μετά από ανάλυση των ποιοτικών, ποσοτικών και πολιτιστικών χαρακτηριστικών της Ελλάδας:

  • Επένδυση στην πρόσκτηση, προσαρμογή & διάχυση ιδεών
  • Συνεπάγεται διαφορετική εστίαση, με
    • ενίσχυση δικτύωσης και συνεργασιών, κυρίως διεθνών
    • ενίσχυση  της  παγκόσμιας έρευνας για συλλογή πληροφοριών για νέες αποδεδειγμένες ιδέες και τεχνολογίες, για δοκιμασμένες λύσεις χαμηλού κινδύνου
    • εστίαση σε μικρές καινοτομίες, ενθάρρυνση σειράς οριακών καινοτομιών στην εφαρμογή, στην προσαρμογή
  • Δημιουργία ευνοϊκών συνθηκών για υποδοχή,  καλλιέργεια και εφαρμογή ιδεών
    • επένδυση σε παιδεία, γνώσεις, ικανότητες
    • ενίσχυση των ικανοτήτων / μηχανισμών απορρόφησης των επιχειρήσεων με ειδικά προγράμματα
  • Προσανατολισμός δημόσιων πολιτικών και προγραμμάτων προς την κατεύθυνση αυτή
    • με ανακατανομή πόρων προς την ανοιχτή καινοτομία
    • με εστίαση της Ε&Α σε θέματα υποστηρικτικά

Εν ολίγοις, αντιγράψτε έξυπνα λέει η προτεινόμενη στρατηγική. Και στο έξυπνα βρίσκεται η ειδοποιός διαφορά. Είναι η αντιγραφή που έχει μέσα της καινοτομία. Imovation την χαρακτηρίζει ο Shenkar στο Copycats, από τα imitation και innovation. Και δεδομένης της ανυπαρξίας -πια- κονδυλίων για έρευνα ή για εξαγωγικό μάρκετιν, η πρόταση έχει και μια σαφή -και σοφή- οικονομική διάσταση. Και δεν είναι μακρυά από αυτό που έλεγα κι εγώ, ότι η εξωστρέφεια δεν χρειάζεται να είναι εντυπωσιακή. Γιατί, αν προσέξατε, μέσα στις προτάσεις του Λιούκα, διακρίνεται όχι καθαρά, η επιδίωξη της εξωστρέφειας. Γιατί το θέμα δεν είναι ν΄αντιγράψουμε το οτιδήποτε για να το λανσάρουμε στην ελληνική αγορά και μόνο. Δεν έχει κλίμακα κάτι τέτοιο και γρήγορα θα υποσκελιστεί ή θα αναγκαστεί να φυτοζωϊσει.

Οκ, η δημιουργική αντιγραφή είναι σοβαρή στρατηγική τόσο σε εθνικό, όσο και σε εταρικό ή προσωπικό επίπεδο. Παραμένει όμως το ερώτημα: Τι αξία έχει (αν έχει) η καινοτομία; Και υπό ποιές προϋποθέσεις;