Tag Archives: lessig

Μερικούς ανθρώπους χαίρεσαι να τους παρατηρείς

Την εκτίμησή μου και τον θαυμασμό μου για τον Lawrence Lessig δεν την έχω κρύψει. Πέρα από την σύλληψη των Creative Commons, το κολλητικό ενδιαφέρον του για τη νέα ελεύθερη κουλτούρα του ίντερνετ,το δημόσιο χώρο και τα δημόσια αγαθά, την πρόσφατη προσπάθειά του για την κάθαρση της πολιτικής από τη διαφθορά και, τέλος,  το μοναδικό στυλ να παρουσιάζει να παρουσιάζει και να επικοινωνεί τις ιδέες του, θα έχω τώρα να λέω και γι αυτό:

βγάζει, τρόπο τινά, σε δημόσια διαβούλευση την πολιτική σχολίων του μπλογκ του!

Ο λόγος; Θέλει τη σύμφωνη γνώμη των αναγνωστών του πριν αρχίσει να διαγράφει προσβλητικά σχόλια όχι προς τον ίδιο, αλλά προς τρίτους! Το απόλυτο τακτ; Τι να πω;

Μερικές σκέψεις για τον δικτυακό ακτιβισμό

Με αφορμή τα σχόλια στο ποστ για την διαμαρτυρία για το DVD αλλά και μια πρόσκληση να συμμετάσχω σε μια ομαδική προσπάθεια για προτάσεις ενάντια στη διαφθορά, θέλω να γράψω μερικές σκέψεις για το θέμα του δικτυακού ακτιβισμού όπως εξελίσσεται στην ελληνική μπλογκόσφαιρα και ειδικά για το θέμα της διαφθοράς.

Κοιτώντας πίσω, νομίζω ότι τα γεγονότα που θα θυμόμαστε από τις διάφορες μορφές ακτιβισμού του 2007 είναι βασικά δύο:

  • Η κινητοποίηση για την Αμαλία
  • Οι κινητοποιήσεις για τις φωτιές

Ο λόγος που τις κάνει να ξεχωρίζουν απ’ όλες τις άλλες προσπάθειες είναι η μαζικότητα τους. Κι η μαζικότητά τους οφειλόταν όχι στην δύναμη του διαδικτύου αλλά σε ένα πολύ ισχυρό συναίσθημα που προκάλεσαν στον κόσμο σαν γεγονότα καθ’ αυτά.

Το διαδίκτυο μπήκε στην εικόνα στην πρώτη περίπτωση από συνάφεια: επειδή η Αμαλία ήταν μπλογκερ. Και στην δεύτερη περίπτωση σαν επικοινωνιακός καταλύτης: για να διαδώσει το μήνυμα και να βοηθήσει στην γρήγορη οργάνωση και συντονισμό ενεργειών. Ας το κρατήσουμε αυτό.

Παρά την αριθμητική επιτυχία των δύο ενεργειών όμως και την εγγραφή κάποιας υποθήκης στις συνειδήσεις, δεν μπορούμε να πούμε ότι κατάφεραν να αλλάξουν τα κακώς κείμενα προς τα οποία στρέφονταν.

Κι αυτό αναμενόμενο. Και θέλω να προλάβω τον αντίλογο ότι,” ναι, δεν άλλαξαν κάτι, αλλά τώρα οι υπεύθυνοι λαμβάνουν υπόψιν τους κι αυτή τη νέα μορφή διαμαρτυριών και διεκδικήσεων κι επηρεάζονται”. Μπορεί. Το θέμα είναι όμως αν η συνέχιση τέτοιου τύπου ενεργειών και διεκδικήσεων, χωρίς συγκεκριμένη ατζέντα, χωρίς συγκεκριμένο γενικό στόχο και χωρίς διασύνδεση μεταξύ τους μπορεί να έχει μέλλον. Κι αν δούμε τις κινητοποιήσεις που έγιναν από τον Οκτώβρη και μετά, σίγουρα θα παρατηρήσουμε ότι ο κόσμος με διάθεση συμμετοχής φυλλοροεί γιατί, είτε κουράζεται από την επανάληψη, είτε αισθάνεται το ‘άκαρπο’ κι απογοητεύεται, είτε …

Το δίκτυο, η μπλογκόσφαιρα, οι τηλεπικοινωνίες δεν μπορούν να έχουν από μόνα τους μια κοινωνική ατζέντα. Μπορούν όμως να γίνουν εργαλεία για μια ατζέντα που θα δημιουργηθεί, ανεξάρτητα απ’ αυτά, ίσως απ’ αυτά, αλλά όχι γι αυτά.

Κι εδώ θέλω να επικαλεστώ την υπομονή σας να παρακολουθήσετε ένα αντίστοιχο σκεπτικό που διατυπώνει ο Lawrence Lessig για τον αγώνα που έχει ξεκινήσει ενάντια στη διαφθορά. Είναι μιας ώρας και βάλε αλλά αξίζει τον κόπο:

(από αυτό το ποστ του . Δείτε επίσης χρήσιμο υλικό στο wiki του lessig για το λήμμα Corruption)Ανέφερα το παράδειγμα του Lessig γιατί έχει σχέση με την δεύτερη αφορμή αυτού του ποστ, αλλά και γιατί η ατελείωτη θεωρητικολογία δεν βοηθάει στην κατανόηση αυτού που θέλω να πω. Γι αυτό από δω και κάτω θα συνεχίσω μένοντας μόνο στο ζήτημα του όποιου ακτιβισμού για το θέμα της διαφθοράς.Προσωπικά κράτησα τρία χαρακτηριστικά από την προσπάθεια του Lessig που τα θεωρώ χρήσιμα για τη συζήτησή μας:

  • Επικεντρώνεται σε ένα στενά ορισμένο θέμα: τη διαφθορά με την έννοια του χρηματισμού.
  • Προτείνει και παραδοσιακές ενέργειες αλλά κυρίως ενέργειες που αφορούν το διαδίκτυο γιατί τις τελευταίες τις βρίσκει πιο αποτελεσματικές για το στόχο του
  • Οι ενέργειες που προτείνει για το διαδίκτυο έχουν σχέση με τις δυνατότητες ομαδικής συνεργασίας στο διαδίκτυο αλλά, κυρίως, σε σχέση με τη μακρά μνήμη του διαδικτύου, την επιρροή της πληροφορίας στην ενημέρωση και τις αποφάσεις.

Συγκεκριμένα ο Lessig προτείνει (αν έχω καταλάβει καλά) την ομαδική συλλογή δημόσιων στοιχείων (προσοχή εδώ, μιλάμε για στοιχεία, οτιδήποτε άλλο είναι απλώς συκοφαντία) για δημόσια πρόσωπα έτσι ώστε να διαφαίνεται ή να σκιαγραφείται η σχέση ενός π.χ. πολιτικού με κέντρα οικονομικών συμφερόντων τα οποία δυνητικά θα μπορούσαν να τον χρηματίζουν.

Βρισκώ αυτή την ιδέα άπειρα αποτελεσματικότερη από την ανάρτηση banner, ή δήλωση διαμαρτυρίας ή κυκλοφορία press release ή ..

Γιατί:

α. Έχει βάθος χρόνου. Δεν υπάρχει τέλος στην ενέργεια. Στο βαθμό που έχουν οριστεί κάποια πλαίσια συλλειτουργίας μπορεί να εγκαταστήσει μόνιμους μηχανισμούς συλλογής και διάχυσης πληροφοριών, που στο βαθμό που καταφέρνουν να φέρνουν διαφάνεια και να ενημερώνουν, θα λαμβάνουν θετική ανάδραση και θα ενδυναμώνονται.

β. Αξιοποιεί την όποια συμμετοχικότητα, ακόμα και την εντελώς περιστασιακή. Σε ένα wiki π.χ. μπορεί να συμμετάσχει κανείς και με μία μόνη εγγραφή, που όμως στο βαθμό που συνεισφέρει στην γενική πληροφορία αξίζει και μένει ες αεί.

γ. Αφήνει μια εγγραφή ‘μόνιμη’ γύρω από το θέμα στον παγκόσμιο ιστό. Τα web 2.0 εργαλεία, είναι βελτιστοποιημένα για τις μηχανές αναζήτησης και στο βαθμό που το περιεχόμενό τους ανανεώνεται με ταχτικούς ρυθμούς, οι σελίδες τους ανεβαίνουν ψηλά στις μηχανές αναζήτησης. Έτσι, όταν αναζητάει κανείς πληροφορία για ένα πρόσωπο, αν υπάρχει υπόνοια χρηματισμού του, αυτό θα γίνει αντιληπτό, κι αναλόγως πόσο μετράει στα κριτήρια του αναζητούντος (κι αν είναι ψηφορόρος θα πρέπει να μετράει) παίρνει κανείς τα μέτρα του.

Αρκετά μίλησα όμως. Θα ήθελα να ακούσω τις γνώμες σας.

(Το ποστ αυτό είναι η απάντηση στα σχετικά σχόλια και e-mail των φίλων συν-ιστολόγων για τα δύο θέματα που ανέφερα αρχικά)

Peter Gabriel : The Hub, ένα youtube για τα ανθρώπινα δικαιώματα

Ο πρώτος δίσκος που αγόρασα στη ζωή μου ήταν το διπλό LP των Genesis, ” The Lamb lies down on Broadway”. Ο ενθουσιασμός της εφηβείας,τα λίγα αγγλικά που καταλάβαινα τότε και οι εφιαλτικές μεταμφιέσεις του Peter Gabriel, πρώτου τραγουδιστή των Genesis, χάραξαν στη μνήμη μου εμβληματικές μαγικές εικόνες και συνετέλεσαν ώστε να μην ξεχάσω ποτέ ούτε το δίσκο, ούτε τον Peter Gabriel. Γι αυτό είναι, όχι χωρίς ενθουσιασμό, που διάβασα στο blog του Lawrence Lessig για τη νέα προσπάθεια του Gabriel που έχει να κάνει με ανθρώπινα δικαιώματα και citizen journalism: το site TheHub φιλοδοξεί να γίνει το κέντρο του citizen journalism γύρω από τα ανθρώπινα δικαιώματα. Πρόκειται για ένα site φιλοξενίας βίντεο που, κατά τα λόγια των δημιουργών του, είναι

 a place for you to view and contribute human rights-related media, and to take action on what you see.

Το υλικό που έχει το site είναι λίγο ακόμα, αλλά αυτό αναμένεται γιατί το υλικό υποτίθεται ότι θα το συνεισφέρουν οι χρήστες. Όσοι ενδιαφέρονται να συνεισφέρουν, ας πάνε εδώ.
Εγώ πάντως σίγουρα θα κρατήσω το hub στο radar μου.

Άδειες Creative Commons: η ελληνική επίσημη έναρξη

Η επίσημη πρώτη των ελληνικών (όπου ελληνικών δεν σημαίνει απλώς μεταφρασμένων, αλλά προσαρμοσμένων στο ελληνικό δίκαιο) αδειών πνευματικής ιδιοκτησίας Creative Commons έγινε σήμερα με μια εκδήλωση στην αίθουσα τελετών του Πανεπιστημίου Αθηνών στην οποία προσκεκλημμένος και κύριος ομιλητής ήταν o Lawrence Lessig, ο καθηγητής του Δικαίου του Πανεπιστημίου του Stanford που υπήρξε ο εμπνευστής και θιασώτης των αδειών αυτών.

Για την εκδήλωση, (το πρόγραμμα της οποίας μπορείτε να δείτε εδώ) θα δείτε και θα διαβάσετε αρκετά τις επόμενες μέρες, μιας και είδα πολλούς να τη βιντεοσκοπούν (άκουσα μάλιστα ότι μεταδιτόταν με live streaming, αλλά δεν εντόπισα την σχετική διεύθυνση), αλλά κυρίως γιατί παρίσταντο αρκετοί bloggers και δημοσιογράφοι.

Για μένα, που την παρακολούθησα ως το διάλλειμα, ήταν μια ευκαιρία να δω από κοντά τον Lessig και να τον ακούσω να παρουσιάζει, αλλά και να ξανασυναντήσω πάνω από 20 φίλους και γνωστούς.

Για την παρουσίαση του Lessig, έχω να πω ότι με άφησε ενθουσιασμένο, όχι μόνο για το περιεχόμενο αλλά και για την εκτέλεσή της: απόλυτος συγχρονισμός λόγου και εικόνας (=.ppt) σε βαθμό που αναρωτιόμουν πόσες φορές την είχε προβάρει ή εκτελέσει στο παρελθόν. Αλλά και δομή και μορφή τέτοια που να μιλάει σε ένα μεγάλο κοινό, εξοικειωμένο με τις συμβάσεις των ιντερνετικών συντομογραφιών (π.χ. 4u = for you), καθώς και την αισθητική και την κουλτούρα του.

Εν συντομία, το διάγραμμα της παρουσίασης είχε ως ακολούθως: Ξεκινούσε με μια αναφορά στο κινηματογραφικό έργο Awakenings, και στην περίπτωση της επιδημίας εγκεφαλίτιδας που έπληξε ομάδα ανθρώπων την δεκαετία του 20. Αυτοί οι άνθρωποι έμειναν σε κώμα για σαράντα ολόκληρα χρόνια, μέχρι το 1969 όπου χάρι στην επίδραση ενός φαρμάκου (του L-Dopa, το οποίο χορήγησε στους ασθενείς ο γιατρός και συγγραφέας του Awakenings, Oliver Sachs) ξύπνησαν κι επανήλθαν για μικρή περίοδο στην κατάσταση της κανονικής συνειδητότητας, για ξανακυλήσουν οριστικά στην ασυνειδησία.

Το παράδειγμα αυτό χρησίμευσε σαν πρότυπο για ένα σχέδιο (pattern) για την ελευθερία στις διάφορες μορφές κουλτούρας: υπάρχει στην αρχή μια κατάσταση ελευθερίας (πριν αρρωστήσουν), μετά ένα ‘κλείδωμα‘ (όταν αρρώστησαν), ένα ‘ξεκλείδωμα δηλ. μια επαναφορά στην ελευθερία (όταν συνήλθαν) και τελική επάνοδος στο ‘κλείδωμα‘ (όταν επανέκαμψε η ασθένεια). Συγκεκριμένα, έδειξε την ύπαρξη του pattern στα πνευματικά δικαιώματα που αφορούν στον τύπο, το ραδιόφωνο και το internet. Η τρίτη περίπτωση είναι εν εξελίξει και για να μην υπάρξει οριστικό κλείδωμα της δημιουργικότητας όπως στις δύο προηγούμενες, ‘έδεσε’ την αναγκαιότητα της ύπαρξης των αδειών Creative Commons.

Η παρουσίαση διανθιζόταν από ηχητικά και οπτικά (=βίντεο) παραδείγματα της νέας δημιουργικότητας που έχει φέρει η ψηφιακή εποχή με την μορφή των remix, κι εξηγούσε τα προβλήματα που ανακύπτουν από την εφαρμογή των νόμων του copyright στην νέα αυτή δημιουργικότητα.

[Update: O kbee κράτησε πιο λεπτομερείς σημειώσεις κι έχει κάνει ένα σχετικό ποστ. Μέχρι να κυκλοφορήσει το βίντεο, ενημερωθείτε από δω.]

Στο βάθος της, την ομιλία θα την χαρακτήριζα πολιτική, χωρίς συγκεκριμένο κομματικό χαρακτήρα, γιατί πάντα η έννοια της ελευθερίας και των ελευθεριών, ανεξαρτήτως πεδίου εφαρμογής, έχει διαφορετική έκταση, ανάλογα με την πολιτική θεωρία κάτω από την οποία εξετάζεται.

Παραθέτω εδώ ένα μικρό βίντεο από την εισαγωγή της ομιλίας του Lessig, κι ελπίζω να κυκλοφορήσει ολόκληρη κάπου, είτε σαν power point είτε σαν βίντεο.

Ένα άλλο γεγονός που τράβηξε την προσοχή, ήταν η παρουσία ενός OLPC ανάμεσα στο ακροατήριο. Η κάτοχος του, που εργάζεται στον οργανισμό για το OLPC σαν νομικός, το έφερε μαζί της στην Ελλάδα από τη Βοστώνη, και έτσι πολλοί είχαμε την ευκαιρία να το περιεργαστούμε και να το φωτογραφίσουμε κατά το διάλειμμα.

Αν σαν bloggers, καλλιτέχνες, επιστήμονες, εκπαιδευτικοί, ακαδημαϊκοί ή γενικώτερα δημιουργοί πνευματικού περιεχομένου, δεν είστε εξοικειωμένοι με τις άδειες Creative Commons, τώρα είναι μια καλή αφορμή για να το κάνετε .