Tag Archives: Silicon Valley

Η μυστική ιστορία της Silicon Valley

Πριν λίγες μέρες, με αφορμή το βιβλίο  Startup Nation, αναφέρθηκα συνοπτικά στα αίτια που έχουν κάνει το Ισραήλ ένα μοναδικό τόπο τεχνολογικής καινοτομίας. Για να έχει κανείς μια πιο σφαιρική εικόνα για το θέμα (τεχνολογία – καινοτομία), δεν μπορεί να μην ασχοληθεί με τη μοναδική περίπτωση που λέγεται  Silicon Valley και που όλοι προσπαθούν να καταλάβουν (η υπουργός παιδείας κα Διαμαντοπούλου, αποπειράθηκε ακριβώς αυτό στο πρόσφατο ταξίδι της) και να μιμηθούν.

Αντί για βιβλίο όμως, σ’ αυτή την διερεύνηση οδηγός μου ήταν μια βιντεοσκοπημένη ομιλία (διάρκειας κάτι πάνω από μια ώρα) του serial entrepreneur και νυν καθηγητή Πανεπιστημίου σε θέματα επιχειρηματικότητας, Steve G. Blank.

Το 2008 το Νοέμβριο, ο Blank προσκεκλημένος του Computer History Museum, έδωσε μια ομιλία με τίτλο ότι κι ο τίτλος αυτού του ποστ (: The Secret History of Silicon Valley). Μη σας παραπλανήσει το “μυστική”. Δεν είναι καθόλου μυστική. Απλά ο Blank ειρωνεύεται την άγνοια γύρω από το θέμα χρησιμοποιόντας αυτό τον όρο.

Όσοι έχετε χρόνο και κουράγιο δείτε το βίντεο. Αξίζει κάθε λεπτό του.

Για τους λοιπούς να κάνω εδώ μια γρήγορη σύνοψη.

Η Ιστορία ξεκινάει με το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και τις προσπάθειες των συμμάχων (Αμερικανών και Άγγλων) να κατανοήσουν και να υπερκεράσουν την αντιαεροπορική άμυνα των Γερμανών για να πλήξουν στόχους μέσα στο γερμανικό έδαφος. Τα 3 πρώτα χρόνια του πολέμου οι Γερμανοί έχουν το πάνω χέρι σ’ αυτόν τον αγώνα. Τον τέταρτο η κατάσταση αλλάζει δραματικά υπέρ των συμμάχων.Και στην αλλαγή αυτή ιδιαίτερο ρόλο παίζει ν μια ομάδα επιστημόνων που μαζεύουν οι Αμερικάνοι στο στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ (Το Harvard Radio Research Lab) για να εργαστεί πάνω στην ανάπτυξη συστημάτων ηλεκτρονικού πολέμου για την αντιμετώπιση των γερμανικών ραντάρ. Της ομάδας και της προσπάθειας ηγείται ο Frederic Terman, πρύτανη του Στάνφορντ, κι οι τεχνολογίες που αναπτύσονται γέρνουν την πλάστιγγα του πολέμου. Μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου, η ομάδα, υπό την καθοδήγηση του  Frederic Terman, μετακομίζει στο Στάνφορντ που αναλαμβάνει πλέον ένα κομβικό ρόλο στην ιστορία κι εξέλιξη της Silicon Valley.

O Terman κινούμενος από μη οικονομικά κίνητρα, εργάζεται συνειδητά για ν’ αναπτύξει τεχνολογική υπεροχή απέναντι στην Σοβιετική Ένωση. Κι έτσι ξεκινάει μια ιστορία έρευνας κι επιχειρηματικότητας με κέντρο το Στάνφορντ και δραστηριότητες που άπτονται της στρατιωτικής τεχνολογίας και χρηματοδοτούνται από τον Αμερικανικό Στρατό.

Παράλληλα, μια άλλη σημαντική φυσιογνωμία, ο William Shockley, συνεφευρέτης του τρανζίστορ κι εργαζόμενος σε μια σειρά από στρατιωτικά πρότζεκτ, ακολουθεί την αντίθετη πορεία. Αφήνει το στρατό και τη στρατιωτική έρευνα για να ιδρύσει μια εταιρεία, την Shockley Semiconductors που αποβαίνει η ‘μάνα’ 65 συνακόλουθων εταιρειών ημιαγωγών  μέσα σε είκοσι χρόνια, εταιρειών που θα ιδρυθούν από διαδοχικές αποχωρήσεις στελεχών  και ταυτόχρονης δημιουργίας  δικών τους εταιρειών.

Ημιαγωγοί, φτιαγμένοι από πυρίτιο (silicon) εξ ου και Silicon Valley.

Μια από αυτές τις 65 εταιρείες είναι κι η πασίγνωστη πια Intel.

Έτσι, μέχρι τα τέλη του ’70 η Silicon Valley αναπτύσεται και κινείται από κεφάλαια βασικά στρατιωτικά και με κινητήριο δύναμη τον Ψυχρό Πόλεμο. Τότε συμβαίνει κάτι που αλλάζει δραματικά το τοπίο: η αμερικάνικη κυβέρνηση μειώνει το φόρο κεφαλαιακών κερδών από 49,5% σε 28% κι επιτρέπει στα pension funds να επενδύουν ένα μέρος των κεφαλαίων τους σε Venture Capitals πράγμα που οδηγεί στη συνακόλουθη ‘έκρηξη’ που ανακατευθύνει τις προτεραιότητες και το ενδιαφέρον ενός επιχειρηματικού και τεχνολογικού οικοσυστήματος δημιουργημένου για να υπηρετήσει τον Ψυχρό Πόλεμο, σε κοινότητα παραγωγής πλούτου και κέρδους με τη βοήθεια και τη ‘μοχλευση’ των VCs.

Κι εδώ, όπως και στο Ισραήλ, διακρίνουμε δύο, όχι και τόσο ευχάριστα και δημοφιλή, γενεσιουργά αίτια: το στρατό και την κρατική παρέμβαση. Έχοντας πει αυτό, ας μη βιαστούμε να βγάλουμε το συμπέρασμα ότι κι η Ελλάδα πρέπει ν’ ακολουθήσει τον ίδιο δρόμο. Γιατί αφενός έχει προσπαθήσει και δεν πέτυχε (το ΤΑΝΕΟ π.χ. ήταν μια προσπάθεια ανάλογης της Αμερικανικής και της του Ισραήλ για δημιουργία ενός χρηματοδοτικού καναλιού για την καινοτομία και την ανταγωνιστικότητα και νωρίτερα η ΕΑΒ κι η ΕΒΟ) κι αφετέρου γιατί πολλά απ’ όσα διδασκόμαστε απ’ αυτά τα παραδείγματα έχουν να κάνουν με ιστορία και γεωπολιτική, κι αυτά δεν είναι χαρακτηριστικά που αναπαράγονται κατά βούληση, ούτε κι είναι πάντοτε επιθυμητά σε τελική ανάλυση.

Δεν θέλω να κλείσω με κάποιο άλλο συμπέρασμα ή συνταγή, γιατί απλά δεν διαθέτω. Απλά τροφή για σκέψη είναι όλα τα παραπάνω.