Tag Archives: startups

Διάβασα: European Founders at Work

Πριν μερικές βδομάδες είχα μια ασυνήθιστη πρόταση μέσω twitter: να διαβάσω και να γράψω μια κριτική για το “European Founders at Work”.

Ο άνθρωπος που μου την έκανε ήταν ο συγγραφέας του βιβλίου, ο Πορτογάλος Pedro Gairifo Santos:

 

 

Απάντησα πως, ναι, θα μ΄ενδιέφερε (μόνο και μόνο λόγω του θέματος) αλλά ότι θα ήθελα να γράψω την κριτική στα Ελληνικά γιατί μόνο σ’ αυτό το blog γράφω κριτικές βιβλίων. Έθεσα κι έναν άλλον όρο: να πάρω το βιβλίο σε μορφή ebook. Ο PGS συμφώνησε και μετά από λίγες μέρες το έλαβα με email.

Η αλήθεια είναι  πως, τότε, είχα λίγη όρεξη για διάβασμα κι έτσι καθυστέρησα να ξεκινήσω μέχρι τα μέσα του Ιουνίου, οπότε, επειδή καθηλώθηκα στο σπίτι μου λόγω της μέσης μου, έχοντας πλέον άφθονο χρόνο, άρχισα να το διαβάζω σιγά σιγά. Το τέλειωσα μόλις χτες.
Το βιβλίο είναι εμπνευσμένο από ένα παλιότερο αμερικάνικο με το ίδιο θέμα, το Founders at Work: Stories of Startups’ Early Days της Jessica Livingston που δεν έχω διαβάσει.

Στην πραγματικότητα είναι μια συρραφή συνεντεύξεων που, εικάζω, πρέπει να έγιναν τηλεφωνικά (ή με Skype ή κάτι τέτοιο)  ιδρυτών γνωστών startup της Ευρώπης.

Παρότι αυτή η μορφή κειμένου (:μεταφορά προφορικού λόγου σε γραπτό) μου είναι λίγο απωθητική, η υποκείμενη ύλη (οι ιστορίες της δημιουργίας των startup, η πορεία προς την επιτυχία, τα προβλήματα και οι επιμονή των ιδρυτών κτλ) γρήγορα με απορρόφησε.Πάντως, αν ήμουν στη θέση του Santos, θα επεξεργαζόμουν πολύ αυτές τις συνεντέξεις και θα τις μετέτρεπα σε ιστορίες, κρατώντας μόνο τα πιο δυνατά σημεία του διαλόγου. Αλλά αυτό είναι θέμα προσωπικής προτίμησης.

Οι συνεντεύξεις είναι 20 τον αριθμό κι αφορούν αντίστοιχα startup ή σχετικές πρωτοβουλίες (π.χ. η συνέντευξη με την Resma Sohoni, συνιδρύτριας του Seedcamp, δεν αφορά ένα startup αλλά ένα startup accelerator, τον γνωστότερο στην Ευρώπη).

Καθώς περνούσα από τη μια συνέντευξη στην άλλη ένοιωθα συνεχώς ένα αίσθημα αύξουσας οικειότητας.Για δυό λόγους:

  • Ο πρώτος ήταν γιατί ‘ανακάλυπτα’ υπηρεσίες και προϊόντα που γνώριζα, χρησιμοποιούσα κι αγαπούσα (όπως amiando, last.fm, soundcloud, shazam, balsamiq, moo cards κ.α.) και που, κατά κάποιο τρόπο, έχουν σημαδέψει την web 2.0 διαδρομή μου από το 2006 ως σήμερα.
  • Ο δεύτερος ήταν γιατί, επίσης, ‘ανακάλυπτα’ ανθρώπους και πρωτοβουλίες που έχουν βάλει τη σφραγίδα τους στη δημιουργία startup κουλτούρας στην Ευρώπη, όπως ο Saul Klein, συνιδρυτής κι αυτός του SeedCamp αλλά κι εμπνευστής του OpenCoffee, ο Loic le Meur, που τα τελευταία τέσσερα χρόνια βλέπω από κοντά στο LeWeb στο Παρίσι,ή o Boris Veldhuijzen van Zanten, συνιδριτής του The Next Web, που πρωτοσυνάντησα στην Ίο στο δεύτερο Ελληνικό blogger’s camp, και συναντάω έκτοτε σε διάφορα συνέδρια ανά την Ευρώπη.

Ένα στοιχείο που μου τράβηξε την προσοχή ήταν ο ισχυρισμός των ιδρυτών του Xing, του Αmiando και του DailyMotion ότι δεν ήταν κλόνοι, όπως φανταζόμουν, των LinkedIn, EventBrite και Youtube αντιστοίχως, αλλά ότι είτε ήταν αυτοί που πρώτοι εφάρμοσαν την ιδέα και τ’ αμερικάνικα startup τους αντέγραψαν (Xing, Amiando), είτε ότι ανέπτυσαν σχεδόν παράλληλα την υπηρεσία τους (DailyMotion).

Άλλο σημείο που μου κίνησε το ενδιαφέρον ήταν η πρωτοκαθεδρία της Ευρώπης στα startup που έχουν σχέση με ήχο: Last.fm (και το Spotify που δεν παρουσιάζεται στο βιβλίο), Shazam και SoundCloud ήταν μπροστά και πριν απ’ οτιδήποτε αντίστοιχο της πέραν όχθης του Ατλαντικού. Αυτό δεν αναφέρεται ρητά πουθενά, αλλά αρκεί λίγο να γνωρίζεις τα σχετικά για να το συμπεράνεις.

Τρίτο σημείο ενδιαφέροντος: το προφίλ των Ευρωπαίων founders δεν είναι το ίδιο με το αντίστοιχο που έχουμε συνηθίσει από την Silicon Valley. Πολλοί προέρχονται από το χώρο του μάρκετιν και των πωλήσεων ή ακόμα κι από πιο θεωρητικές σπουδές (όπως π.χ. φιλοσοφία) πράγμα που έρχεται σε αντίθεση με την στερεότυπη εικόνα του wiz computer kid  που έχουμε συνηθίσει ή εκπαιδευτεί να θεωρούμε ότι είναι οι startup founders.

Τέλος, υπάρχουν και δυο τρεις ιστορίες από startup των 90s.  Η μια  απ’ αυτές είναι της Business Objects που θυμάμαι πολύ καλά από τις μέρες μου στην Oracle,  όπου συχνά τη συναντούσαμε σαν ανταγωνιστή στην προϊοντική κατηγορία Business Intelligence, και συχνά μας έπαιρνε τα deals. Η Business Objects πρέπει να είναι και το μεγαλύτερο exit Ευρωπαϊκού startup αφού εξαγοράστηκε από την επίσης Ευρωπαϊκή SAP προς 6.8 δις δολάρια.

Εν κατακλείδι, το βιβλίο νομίζω αξίζει να διαβαστεί απ’ όσους ενδιαφέρονται για, ασχολούνται με ή ονειρεύονται startups. Αν μη για τι άλλο, για το ότι κάνει προσιτή την Ευρωπαϊκή γειτονιά (γιατί περί αυτού πρόκειται) και αποδομεί την επιχειρηματική προσπάθεια σε μερικά βασικά μοτίβα, που αναφέρουν επαναληπτικά σχεδόν όλοι οι ιδρυτές. Αλλά αυτά σας αφήνω να τ’ ανακαλύψετε μόνοι σας.

Δείγματα γραφής

Διαβάζω πρώτα αυτό: πως ο Ράιχενμπαχ ταξιδεύει οικονομική στο αεροπλάνο όταν το δικό μας πολιτικό προσωπικό, εν μέσω κρίσης, συνεχίζει ακάθεκτο την business class.

Κι ύστερα αυτό: «Μας ζητάτε να έρθουμε για επενδύσεις και όταν φτάνουμε στην Ελλάδα βλέπουμε τους Ελληνες επιχειρηματίες στα σύνορα να φεύγουν», δήλωση του προέδρου των Γερμανών βιομηχάνων.

Κι εμπεδώνεται μέσα μου η πεποίθηση ότι από την ιθύνουσα τάξη της χώρας (πολιτική ή οικονομική) δεν μπορούμε να περιμένουμε απολύτως τίποτα.

Χειρότερα. Το μόνο που μπορούμε να περιμένουμε είναι το χειρότερο.

Χρειάζονται νέοι άνθρωποι και νέα ήθη.

Και θυμάμαι τότε δυό απλά μικρά παραδείγματα που μπορεί να σημειοδοτούν αυτά τα νέα ήθη:

Δυο ελληνικά  startup, που πρόσφατα πήραν χρηματοδότηση από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, το gipht.me  και το dailysecret,  έδωσαν αγώνα για να κρατήσουν μέρος των δραστηριοτήτων τους στην Ελλάδα, πράγμα επιεικώς αδιανόητο για επενδυτές στην Αμερική και δη αυτή την περίοδο.

Και το κατάφεραν.

Ένα μέρος δηλαδή από τις 700χιλ. και 1,9 εκ. που πήραν αντίστοιχα, θα εισαχθεί και θα δαπανηθεί στην Ελλάδα. Και θα ταϊσει κάποια στόματα για κάποιες μέρες.

Είναι κάτι σαν την επένδυση που ζητάμε από τους Γερμανούς σε μικροσκοπική κλίμακα.

Δε σώζεται βέβαια καμιά κατάσταση αλλά το παράδειγμα δείχνει το δρόμο.

Γιατί οι ‘μικροί’ μπορεί να μην το σκέφτονται, αλλά, σ’ αντίθεση με τους ‘μεγάλους’, εξακολουθούν να είναι πατριώτες.

 

Η οικονομία της πατάτας

Η ιστορία της απευθείας διάθεσης πατάτας από τους παραγωγούς του Νευροκοπίου στους καταναλωτές της Κατερίνης το Σάββατο 26/2/2011 έχει γίνει δεκτή μ’ έκπληξη, επευφημίες και θριαμβολογίες από ΜΜΕ και social media μαζί.

Επειδή όταν κάτι δείχνει ενδιαφέρον μ’ αρέσει να το εξετάζω σε βάθος, έψαξα λίγο τις λεπτομέρειες της. Ιδού τι βρήκα.

Η ιδέα κι η εκτέλεση ανήκει στην “Εθελοντική Ομάδα Δράσης Νομού Πιερίας” και συνίσταται στο εξής απλό: κανόνισμα τιμής με τους παραγωγούς (2,5 το δεκάκιλο)  για συγκεκριμένη ποσότητα πατάτας (20 τόνους), ενημέρωση των Κατερινιωτών για την πρωτοβουλία, λήψη παραγγελιών μέσα από φόρμα στο site  της Ομάδας και, με τη συμπλήρωση του απαραίτητου αριθμού παραγγελιών, διάθεση του προϊόντος στους αγοραστές.

Το ιστορικό περιγράφεται πολύ αναλυτικά στο σχετικό άρθρο του ιστοτόπου της ομάδας πρωτοβουλίας:

Επικοινωνήσαμε με την Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών Δράμας και βρήκαμε έναν γεωργό, ο οποίος έχει μεγάλη αδιάθετη ποσότητα πατάτας στην αποθήκη του. Ζητήσαμε από τον γεωργό, ο οποίος είναι κάτοχος άδειας πλανόδιου πωλητή, να φέρει 20 τόνους πατάτες στην Κατερίνη. Συμφωνήσαμε να μας πουλήσει τις πατάτες σε σάκους των 10 κιλών στην τελική τιμή των 2,5 Ευρώ το 10κιλο. Το κόστος της μεταφοράς θα επιβαρύνει τον ίδιο τον παραγωγό. Τα δέκα κιλά πατάτες στο Super Market κοστίζουν περίπου 7 ευρώ, δηλαδή στα ράφια τους είναι περίπου 300% ακριβότερες!

Η ομάδα μας έχει αναλάβει να βρει καταναλωτές για τους 20 τόνους και για τον σκοπό αυτό κατασκευάσαμε μια διαδικτυακή εφαρμογή μέσω της οποίας μπορούν τα 1.000 μέλη μας, αλλά και όλοι οι δημότες της Κατερίνης να παραγγείλουν την ποσότητα που επιθυμούν. Μόλις συμπληρωθεί ο αριθμός των αγοραστών, ο γεωργός θα φέρει τις πατάτες στην Κατερίνη. Τότε, θα συναντηθούμε σε ένα δημόσιο χώρο π.χ. ένα μεγάλο πάρκινγκ, για να παραλάβουμε και να πληρώσουμε τις πατάτες που έχουμε παραγγείλει.

 

Κι επειδή αυτό το μπλογκ οι περισσότεροι που το διαβάζουν κατοικούν στην Νότια Ελλάδα, ας βάλουμε και στο χάρτη τους τόπους για τους οποίους μιλάμε.

Προβολή μεγαλύτερου χάρτη

Η απόσταση Νευροκοπίου Κατερίνης είναι περί τα 210 χιλιόμετρα, όχι ευκαταφρόνητη δηλαδή. Κι η πατάτα έχει βάρος και όγκο άρα τα μεταφορικά είναι σημαντικό μέρος του κόστους της στην αγορά. Γι αυτό κι η συμφωνία για όγκο/τιμή ικανές να καλύπτουν τα κόστη μεταφοράς και ν’ αφήνουν και κέρδος στους παραγωγούς.

Αν σκεφτεί κανείς πως λειτουργούν τα deal sites στην πραγματικότητα θα έλεγε πως η Εθελοντική Ομάδα Ν. Πιερίας έστησε ένα ad hoc Groupon. Γιατί έχουμε μια προσφορά  με τιμή στο 1/3 της του σούπερ μάρκετ, που μπορεί να ισχύσει μόνο όταν βρεθούν αρκετοί αγοραστές για ν’ απορροφήσουν ένα συγκεκριμένο όγκο.

Δεν ξέρω που παράγεται πατάτα και γιατί η συμφωνία έπρεπε ν’ αφορά δυο περιοχές τόσο απομακρυσμένες όσο το Νευροκόπι και η Κατερίνη αλλά αυτό είναι ένα καλό προηγούμενο γιατί δείχνει ότι θεωρητικά με μια τέτοιου είδους συμφωνία θα μπορούσαν να διασυνδεθούν εμπορικά δυο πολύ απομακρυσμένες περιοχές.

Η Ομάδα της Κατερίνης μάλιστα έχει περάσει στο επόμενο βήμα, αυξάνοντας την ποσότητα σε 75 τόνους πατάτας κι ήδη έχει κλείσει από παραγγελίες. Κι επιπλέον, αν κρίνει κανείς από το ερωτηματολόγιο που έχουν αναρτήσει στο  site φαίνεται πως θέλει να προχωρήσει και σε αντίστοιχες πρωτοβουλίες με άλλα αγροτικά προϊόντα.

Κι αυτή η επιτυχία έχει προσελκύσει την προσοχή του Δημοσίου που οραματίζεται να φτιάξει αντίστοιχη πλατφόρμα πανελλαδικής εμβέλειας  που στην ουσία θα συνιστά ένα χρηματιστήριο αγροτικών προϊόντων.

Επειδή όμως όπου έχει βάλει το χέρι του το Δημόσιο έχει δημιουργήσει στρεβλώσεις κι έχει αυξήσει τη διαφθορά καλύτερα να μην το κάνει. Γιατί άλλωστε δεν χρειάζεται. Οι υποδομές που απαιτούνται στην ουσία είναι ήδη έτοιμες. Πως; Με τη μορφή των δεκάδων deal sites που αντί να προσπαθούν να μας πουλήσουν άλλη μιαν απολέπιση κι άλλο ένα κούρεμα θα μπορούσαν να μπουν σ’ αυτό το παιχνίδι, να εντοπίσουν παραγωγούς, να διαμορφώσουν προσφορές που ν΄αφορούν συγκεκριμένες πόλεις (αφού ήδη δραστηριοποιούνται κατά πόλη) και να προσφέρουν τη δυνατότητα της υπερκάλυψης της προσφοράς, κάτι που η Ομάδα Πρωτοβουλίας Κατερίνης δυσκολεύεται προς το παρόν ν’ αντιμετωπίσει.

Αλλά ακόμα κι αν τα deal sites είτε δεν είναι πρόθυμα να μπουν σ΄αυτό το παιχνίδι, είτε οι παραγωγοί κι οι καταναλωτές δεν θέλουν να τα εμπλέξουν για κάποιο λόγο, η λειτουργικότητα τους είναι διαθέσιμη σε open source  ή φτηνά πακέτα λογισμικού που μπορούν να επιτρέψουν σε ομάδες πρωτοβουλίας, αντίστοιχες μ’ αυτήν της Κατερίνης, να στήσουν γρήγορα μια υποδομή για τη διεκπεραίωση της παραγγελιοληψίας.

Για να μην πω, τέλος, ότι θα μπορούσαν να ξεπηδήσουν και μερικά startup  μέσα απ’ όλη αυτή την ιστορία που πέραν του να διευκολύνουν την εσωτερική αγορά, θα μπορούσαν να μεταφέρουν την ίδια λογική εκτός συνόρων μας.

Η ιστορία αυτή της πατάτας έχει χαιρετιστεί σαν αντίδραση στους μεσάζοντες, στα καρτέλ, σαν λαϊκή οικονομία κτλ. Στην πραγματικότητα δεν είναι παρά μια αγορά τύπoυ Walras, όχι στην πληρότητα που εκφράζεται στα χρηματιστήρια, αλλά τέτοιας μορφής πάντως. Κι η πρωτοβουλία της Κατερίνης απλά θυμίζει ότι στην Ελλάδα οι αγορές, όταν δεν είναι φόβητρο στους πηχαίους τίτλους εφημερίδων, απλά κοιμούνται. Ίσως η Κατερίνη ν’ αποβεί ξυπνητήρι.

LeWeb Startup Competition

.

Κλίκ στην εικόνα, βλέπεις τα pitches από τα startup που προσπαθούν να φτάσουν στο leweb και ψηφίζεις.Είναι 32 και πάνε μόνο τα 16. Μπορείτε να τα δείτε σε λίστα εδώ.

Δυστυχώς γι άλλη μια φορά δεν υπάρχει ελληνική συμμετοχή. Εμείς έχουμε σοβαρότερα πράγματα ν’ ασχοληθούμε βλέπεις.

Next11, μέρα πρώτη: τα startups

Είμαστε στη μέση της πρώτης μέρας του  Next11 κι έχω μέχρι στιγμής παρακολουθήσει σχεδόν όλες τις παρουσιάσεις των startups από το διαγωνισμό που φέρει το όνομα elevator.

Θέλω να μοιραστώ εδώ μερικές πρώτες και γρήγορες παρατηρησεις:

α. Η συμμετοχή πριν την τελική επιλογή δεν ήταν πολύ μεγάλη για μια χώρα όπως η Γερμανία (60 startups συνολικά).  Αυτό σημαίνει είτε ότι υπάρχουν πια πολλά startup competitions κι η προσοχή των startups έχει διασπαστεί, είτε ότι δεν υπάρχουν αρκετά startups. Δεν θεωρώ ότι το ενδιαφέρον για το event θα μπορούσε να είνα μειωμένο μιας κι είναι από τα μεγαλύτερα στην Ευρώπη.

β. Από τις συμμετοχές διακρίνει κανείς εύκολα το χαρακτηριστικό που βλέπουμε και στα ελληνικά startups: πρώτα Γερμανία και μετά ο κόσμος, και αν.

γ. Από τους φιναλίστ διέκρινα τουλάχιστον 3 που ήταν πανεπιστημιακά startups: ξεκίνησαν από κάποιο διδακτορικό ή κάποια έρευνα. Όχι τυχαία, αυτά ήταν τα heavy it startups: με πολύ datamining, semantics κτλ.  Σ’ αυτόν τον τομέα η Γερμανία δείχνει να τα καταφέρνει καλύτερα από μας.

δ. Από άποψη funding αρκετά από τα startups έχουν πάρει angel ή round A funding που προφανώς μαρτυράει ότι εδώ η αγορά είναι πιο ώριμη σ’ αυτόν τον τομέα.

ε. Οι ιδέες στις οποίες ποντάρους τα startups  δεν είναι εξαιτερικά πρωτότυπες αλλά η εκτέλεση τους δείχνει να είναι είναι προσεκτική. Και τελικά αυτό ίσως μετράει περισσότερο από μια εξαιρετικά καινοτόμα ιδέα. Μην ξεχνάμε ότι κανένας από τους σημερινούς γορίλλες (Google, Facebook κτλ) δεν μπήκε στο προσκήνιο με κάτι που δεν είχε δοκιμάσει άλλος.

στ. Οι παρουσιάσεις στην πλειονότητα τους έπασχαν κι αυτό γενικά είναι αναμενόμενο γιατί οι περισσότεροι startupers δεν είναι έμπειροι presenters. Κι εδώ διακρίνουμε μια ομοιότητα με τα καθ’ ημάς.

Από τα παραπάνω απλά συμπεραίνω ότι  αν αφαιρέσεις το πλεονέκτημα μιας μεγάλης χώρας, τα ελληνικά startups δεν απέχουν πολύ πλέον. Κι αυτό είναι μια ευκαιρία που πρέπει να την εκμεταλλευτούν σε διεθνές επίπεδο, αυξάνοντας τη συμμετοχή τους σε ανάλογες διοργανώσεις για να κερδίζουν  exposure αλλά και σιγά σιγά να δημιουργήσουν ένα όνομα κι ένα ενδιαφέρον για την ελληνική startup σκηνή.

Update: Νικητής του διαγωνισμού αναδείχθηκε ένα αρκετά ενδιαφέρον startup το http://wahwah.fm Δείτε το.

To startup or not to startup?

Ladder

Με αφορμή μια συζήτηση στο μπλογκ του Γρηγόρη Φαρμάκη, θέλω ν’ αναπτύξω εδώ κάποιες σκέψεις που θα ήταν κατάχρηση χώρου να τις καταθέσω εκεί σαν σχόλιο.

Ισχυρίζεται -πολύ σωστά- ο Γρηγόρης ότι οι προσπάθειες για καλλιέργεια της επιχειρηματικότητας έχουν πάρει την μορφή ενός reality show, που σκωπτικά αποκαλεί Next Top Business Model. Αφού δε, με κατανόηση είναι η αλήθεια, απορρίψει αυτή την πρακτική, καταλήγει, στο ότι αυτό που απλά χρειάζεται να κάνουμε είναι να επιμείνουμε στο να κάνουμε αυτό που ξέρουμε καλύτερα:
Θα αποκτήσουμε επιχειρηματικότητα και καινοτομία, αναγκαστικά σχεδόν, παρά τις επιδοτήσεις, και όχι εξ’ αιτίας τους. Με ιδέες για υπηρεσίες και προϊόντα που θα γεννηθούν και θα πετύχουν απρόσμενα, σε τομείς που δεν θεωρούμε τώρα στρατηγικούς, αναδεικνύοντας ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα που δεν φανταζόμαστε. Χωρίς να περιμένουμε να σκεφτούμε πρώτα το επόμενο επαναστατικό προϊόν ή την επόμενη πρωτότυπη ψηφιακή υπηρεσία. Ας κάνουμε ό,τι ξέρουμε και μπορούμε να κάνουμε. Αρκεί να το κάνουμε κάθε μέρα καλλίτερα.
Κι ενώ αυτό ακούγεται γοητευτικό, εδώ αρχίζουν οι αντιρρήσεις μου.
Καταρχήν ας διευκρινήσουμε ότι άλλο ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας κι άλλο οικονομική ανάπτυξη. Είναι δεδομένο ότι το πρώτο συντελεί στο δεύτερο αλλά όχι μονοσήμαντα. Δεν επέρχεται ανάπτυξη μόνο με ενθάρρυνση της νέας επιχειρηματικότητας. Κι οι παρακάτω παρατηρήσεις διέπονται απ’ αυτό το πνεύμα κι εστιάζονται μόνο στο μερικώτερο θέμα της ανάπτυξης της επιχειρηματικότητας κι όχι γενικά στην οικονομική ανάπτυξη, αν και πάντα την θεωρούν σα ζητούμενο.
α. Για ποιά επιχειρηματικότητα μιλάμε;
Μιλάμε για ανάπτυξη επιχειρηματικότητας εδώ και καιρό χωρίς να διευκρινίζουμε για ποιά επιχειρηματικότητα μιλάμε. Υπάρχουν 4 είδη επιχειρηματικότητας
  • των μικρών επιχειρήσεων
  • των startups με προσδοκίες γρήγορης ανάπτυξης
  • των υφιστάμενων/μεγάλων επιχειρήσεων που αναπτύσουν νέες δραστηριότητες
  • η κοινωνική επιχειρηματικότητα.
Που έχουμε έλλειμα επιχειρηματικότητας;  Σίγουρα όχι στην πρώτη κατηγορία. Σαν απόδειξη παραθέτω ένα απόσπασμα από τον Oδηγό Νέων Επιχειρηματιών του ALBA (τα έντονα δικά μου):

Ειδικότερα, στην Ελλάδα παρατηρείται (σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής) η μεγαλύτερη πυκνότητα επιχειρήσεων (69 επιχειρήσεις ανά 100 κατοίκους, έναντι 63 της Ισπανίας και 49 ως μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης). Το σύνολο σχεδόν των επιχειρήσεων στην Ελλάδα είναι μικρού και μεσαίου μεγέθους επιχειρήσεις. Συγκεκριμένα, το 96% των επιχειρήσεων είναι πολύ μικρές εταιρίες με ένα έως εννιά άτομα προσωπικό. …

… Σύμφωνα με μελέτη του ΙΟΒΕ (στοιχεία 2005), εκτιμάται ότι οι μικρομεσαίες ελληνικές επιχειρήσεις συγκεντρώνουν το 86,6% της συνολικής απασχόλησης της χώρας.

Τα παραπάνω στοιχεία μας οδηγούν σε συμπεράσματα και για τις μεγάλες επιχειρήσεις: αφού δεν έχουμε πολλές μεγάλες επιχειρήσεις, δεν αναμένουμε από κει κάποια ιδιαίτερα αποτελέσματα σε ανάπτυξη νέων δραστηριοτήτων.
Θ’ αφήσω εκτός την κοινωνική επιχειρηματικότητα λόγω της ιδιαιτερότητας της για να περάσω στην διαπίστωστη ότι η επιχειρηματικότητα που ΔΕΝ διαθέτουμε σχεδόν καθόλου είναι αυτή των  startups με προσδοκίες γρήγορης ανάπτυξης. Το ερώτημα είναι “την θέλουμε” και γιατί;
β. Θέλουμε high growth startups;
Η συνήθης απάντηση είναι ναι (μ’ ένα άρρητο ‘γιατί όχι;’). Αλλά δεν είναι ειλικρινής.  Κι η ανειλικρίνεια μπορεί να φανεί μόνο αν καταλάβουμε την δυναμική των πολύ μικρών επιχειρήσεων και την αντιδιαστείλουμε με το ζητούμενο για να φανεί η έλλειψη. Γιατί πέραν του ότι ελάχιστες από τις μικρές επιχειρήσεις μεγαλώνουν, έστω κι αργά, η κύρια συγκέντρωση τους είναι σε κλάδους πολύ συγκεκριμένους, πολύ παραδοσιακούς και μάλλον κορεσμένους. Ξανά, από τον οδηγό του ALBA:

… στα αρνητικά καταγράφεται η υψηλή συγκέντρωση της επιχειρηματικής δραστηριότητας στους κλάδους του λιανικού εμπορίου, των ξενοδοχείων και της εστίασης.

Αν πιστεύουμε ότι αυτοί οι κλάδοι (που κατά πολύ έχουν  σχέση με τουρισμό και  λαϊφ στάιλ κατανάλωση) μπορούν να δώσουν στην Ελλάδα το ΑΕΠ που της λείπει για να κλείσει την τρύπα τον εξαγωγών/ελλειμάτων, όχι δεν χρειαζόμαστε άλλα startups. Αλλά, δυστυχώς, και πάντα κατά τη γνώμη μου,  αυτοί οι κλάδοι, μ’ αυτή τη μορφή επιχειρήσεων δεν μπορούν να μας πάνε πολύ μακρυά. Γιατί αν μπορούσαν, είχαν την ευκαρία να το κάνουν από τον 1970 και μετά, και δεν το έκαναν.
Αν θέλουμε να ξεφύγουμε από την αναιμική ανάπτυξη η απάντηση είναι:
  • Θέλουμε startups που θα μπορέσουν σε μερικά χρόνια να πάνε από το μηδέν στα εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ (αυτό είναι high growth) και μάλιστα με τζίρους που θα προέρχονται κατά κύριο λόγο από το εξωτερικό και θα πλουτίζουν τη χώρα. Αυτή τη στιγμή δεν διαθέτουμε ούτε ένα.
  • Θέλουμε startups που να μπορούν να τα εξαγοράσουν μεγάλες ελληνικές επιχειρήσεις για να λειτουργήσουν σαν αιμοδοσία ανανέωσης στις δραστηριότητες, κι όχι για να δικαιολογηθούν τα λεφτά από κάποιο χρηματιστήριο όπως το 1999. Αυτή τη στιγμή ζήτημα αν διαθέτουμε μια χούφτα.
  • Θέλουμε startups που θα μπορέσουν να συγκρατήσουν τη διαρροή όλου του καλού ανθρώπινου δυναμικού στο εξωτερικό. Αυτή τη στιγμή ζήτημα αν διαθέτουμε λίγες δεκάδες.
Για να μην παρεξηγηθώ, επειδή τα startups έχουν σχεδόν ταυτιστεί με internet  statups τον τελευταίο καιρό, διευκρινίζω ότι δεν χρησιμοποιώ τον όρο έτσι, κι επίτηδες αφήνω ανοιχτό το θέμα των κλάδων.
γ. Μπορεί να προκύψουν από μόνα τους;
Ναι, θέλουμε όλα τα παραπάνω αλλά πως θα τα έχουμε; Αρκεί το business as usual, ακόμα κι αν ότι κάνουμε το κάνουμε κάθε μέρα καλύτερα, όπως λέει ο Γρηγόρης στο προαναφερθέν ποστ; Πολύ αμφιβάλλω. Και βέβαια, με λίγη ακόμα επιδότηση θα πάρουμε λίγη ακόμα διαφθορά. Γιατί, κι εδώ συμφωνώ με τον Γρηγόρη,  το θέμα δεν είναι τα λεφτά. Λεφτά υπάρχουν (ακόμα). Και σε δημόσιους αλλά και στους πολύ παραβλεπόμενους ιδιωτικούς κορβανάδες.  Μυαλά που θα επενδύσουν δεν υπάρχουν. Και μυαλά που θα επιχειρήσουν επίσης. Κι όλα τα business reality shows σ’ αυτό τουλάχιστον, έστω κι από σπόντα, μπορούν να συντελέσουν. Ν’ αρχίσουν ν’ αναπροσανατολίζουν μυαλά. Δεν είναι κακό να εμπνευστείς από κάτι που μπορεί στην πράξη να είναι ανέφικτο για σένα. Εξάλλου η επιχειρηματικότητα είναι κυνήγι ονείρων κι ανεμόμυλων κι αυτό φαίνεται από τα ποσοστά αποτυχίας.
Αλλά ούτε θεσμοί υπάρχουν,  ούτε στοιχειώδεις υποδομές. Τ’ αντικίνητρα είναι σωρό και γι αυτό έγραψα και σαν απάντηση στο μπλογκ του ΓΦ ότι:
Η ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας απαιτεί παρέμβαση. Όλα τα ιστορικά παραδείγματα αυτό δείχνουν. Κι οι δρόμοι που μπορεί ν’ ακολουθήσει μια χώρα που δεν ανήκει την πρώτη φουρνιά των ανεπτυγμένων και βιομηχανικών, είναι δυο: ο δρόμος της Ασιατικής τίγρης, που περνάει μέσα από σχεδόν μηδενικά εργατικά κόστη, κι ο δρόμος της εστιασμένης τεχνολογικής ανάπτυξης (βλέπε Ισραήλ, Σιγκαπούρη, Φινλανδία και πρόσφατα Χιλή). Η ιστορία του δεύτερου μας διδάσκει ότι απαιτήθηκε πάντα μια κρατική παρέμβαση που οδήγησε την ανάπτυξη. Κι εδώ είναι το δια ταύτα: για να έχεις επιτυχημένες κρατικές παρεμβάσεις, πρέπει να έχεις κράτος.
Ο Αρίστος Δοξιάδης , σε σχόλιο του, κάπως εξέλαβε ότι η παραπάνω αποστροφή σημαίνει τη συμφωνία μου με τη συνέχιση των επιχορηγήσεων. Κάθε άλλο. Είναι τελείως διαφορετικό το να έχεις κράτος που επιχορηγεί ή, ακόμα χειρότερα, επιχειρεί,  από  κράτος που βοηθά.
Πως θα γίνει αυτό; Είναι αντικείμενο μιας άλλης, μεγάλης, κουβέντας.

 

 

 

ΥΓ. Παραβρέθηκα το πρωϊ στην εκδήλωση HitechExports κι άκουσα τον Γρηγόρη ν’ αναπτύσσει παρόμοιες θέσεις live σε μια ομολογουμένως εντυπωσιακή παρουσίαση. Πρόσθεσε δε και μια άλλη διάσταση, για την οποία έχω μεγάλη ευαισθησία: την πολιτισμική διάσταση της επιχειρηματικότητας.  Kudos!

Η Teradata εξαγοράζει την Asterdata του Τάσου Αργυρού

Για όσους δεν θυμούνται, η είδηση αυτή έχει ενδιαφέρον για μας τους Έλληνες γιατί ένας από τους συνιδρυτές της Asterdata και νυν  CTO της είναι ο 28χρονος Έλληνας Τάσος Αργυρός. H  Teradata,  παλιά και μεγάλη εταιρεία στο  χώρο των μεγάλων βάσεων δεδομένων και του  Datamining είχε κάθε λόγο να ενδιαφερθεί για την  Asterdata που εξειδικεύεται σ’ αυτό που λέγεται Big Data Analytics.

Η Teradata είχε ήδη αγοράσει το 11% της Asterdata τον περασμένο Σεπτέμβριο, κι η συμφωνία αφορά την εξαγορά του υπολοίπου 89% έναντι τιμήματος 263 εκατομυρίων δολλαρίων.

Η πλήρης ανακοίνωση εδώ.

Για να θυμηθούμε, ο Τάσος Αργυρός είχε μιλήσει για την πορεία του στην ημερίδα “Επιχειρώ”, τον περασμένο Νοέμβριο. Η βιντεοσκόπηση έγινε μέσω skype γι αυτό έχει και τ’ ανάλογα προβλήματα ποιότητας video. Και, ναι, είχα βάλει κι εγώ το χεράκι μου 🙂

Ας τον δούμε για να του ευχηθούμε νοερά κι άλλες επιτυχίες, γιατί σίγουρα θα έχει.

Tassos Argyros (Aster Data) from Youth Institute on Vimeo.

Οι 4 μορφές επιχειρηματικότητας

morris' afterwork greeting
Αυτή η συζήτηση έρχεται κι επανέρχεται (: τι είναι startup, τι δεν είναι, ποιoν αφορούν τα κίνητρα που εξαγγέλονται για επιχειρηματικότητα, ποιoν όχι, τι έχει ανάγκη ο καθένας και τι νομίζει ότι έχει ανάγκη κτλ). Και μ’ όποιον την κάνω δείχνει να μην έχει καθαρή αντίληψη για τη διάκριση μεταξύ των διάφορων τύπων επιχειρηματικότητας και των στόχων και ικανοτήτων που απαιτεί η κάθε μια.
Το παρήγορο είναι ότι στην σύγχιση δεν συμβάλει κάποια αποκλειστικά ελληνική αδυναμία. Είναι μέρος μιας γενικότερης σύγχισης που φτάνει και μέχρι τις ΗΠΑ.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα, από το οποίο πήρα κι αφορμή γι αυτό το ποστ, είναι το άρθρο του Steve Blank για την πρωτοβουλία της Αμερικάνικης κυβέρνησης που λέγεται Startup America κι αφορά διάθεση πόρων για υποκίνηση και χρηματοδότηση της επιχειρηματικότητας και της καινοτομίας.

Ο Blank κριτικάρει την πρωτοβουλία ακριβώς στη βάση της έλλειψης κατανόησης των 4 τύπων επιχειρηματικότητας από μεριάς κυβέρνησης ΗΠΑ. Και καταλήγει σε κάτι που θα σας ακουστεί πολύ οικείο:

We’re trying to kick-start a national initiative on startups, entrepreneurs and innovation with academics, economists and large company executives. Great for policy papers, but probably not optimal for making change.

Ποιοί είναι λοιπόν αυτοί οι 4 τύποι επιχειρηματικότητας; Αντιγράφω και πάλι από το ποστ του Blank:

1. Small Business Entrepreneurship
Today, the overwhelming number of entrepreneurs and startups in the United States are still small businesses. There are 5.7 million small businesses in the U.S. They make up 99.7% of all companies and employ 50% of all non-governmental workers.
Small businesses are grocery stores, hairdressers, consultants, travel agents, internet commerce storefronts, carpenters, plumbers, electricians, etc. They are anyone who runs his/her own business. They hire local employees or family. Most are barely profitable. Their definition of success is to feed the family and make a profit, not to take over an industry or build a $100 million business. As they can’t provide the scale to attract venture capital, they fund their businesses via friends/family or small business loans.
2. Scalable Startup Entrepreneurship
Unlike small businesses, scalable startups are what Silicon Valley entrepreneurs and their venture investors do. These entrepreneurs start a company knowing from day one that their vision could change the world. They attract investment from equally crazy financial investors – venture capitalists. They hire the best and the brightest. Their job is to search for a repeatable and scalable business model. When they find it, their focus on scale requires even more venture capital to fuel rapid expansion.
Scalable startups in innovation clusters (Silicon Valley, Shanghai, New York, Bangalore, Israel, etc.) make up a small percentage of entrepreneurs and startups but because of the outsize returns, attract almost all the risk capital (and press.) Startup America was focussed on this segment of startups.
3. Large Company Entrepreneurship
Large companies have finite life cycles. Most grow through sustaining innovation, offering new products that are variants around their core products. Changes in customer tastes, new technologies, legislation, new competitors, etc. can create pressure for more disruptive innovation – requiring large companies to create entirely new products sold into new customers in new markets. Existing companies do this by either acquiring innovative companies or attempting to build a disruptive product inside. Ironically, large company size and culture make disruptive innovation extremely difficult to execute.
4. Social Entrepreneurship
Social entrepreneurs are innovators focus on creating products and services that solve social needs and problems. But unlike scalable startups their goal is to make the world a better place, not to take market share or to create to wealth for the founders. They may be nonprofit, for-profit, or hybrid.

Αναλογιζόμενοι τις διαφορές, καταλαβαίνουμε και τι είδους ανθρώποι πρέπει να κάτσουν στο τραπέζι για να συζητήσουν τις ανάγκες της καθε μιας. Για την τελευταία δε κατηγορία δεν είμαι καν σίγουρος ότι τους διαθέτουμε.

Opencoffee κι AppCircus στο Μπενάκη

Για να καταλάβεις μερικά πράγματα πρέπει να τα δεις από τη σωστή απόσταση και με τη σωστή προοπτική. Γι αυτό παρακαλώ, πετάξτε για λίγο νοερά μαζί μου πάνω από την Αθήνα μιας Παρασκευής που βραδιάζει λίγο προς το Σαββατοκύριακο των Δημοτικών Εκλογών.

Τι βλέπετε;

Τρελή κίνηση στους δρόμους (την έζησα οδηγώντας προς κι από Παιανία) μιας πόλης κουρασμένης, βρώμικης, με την οικεία πια ζέστη του Νοέμβρη.

Κάποια υποτονική εκλογική δραστηριότητα, λίγα φυλλάδια πεταμένα στους δρόμους, κάτι παράγκες στα προπύλαια, ομάδες επωχούμενων αστυνομικών εδώ κι εκεί.

Κατεβαίνοντας προς την Ομόνοια κι ακόμα πιο κάτω, βλέπετε αστυνομικούς να κάνουν σωματική έρευνα σε κάποιον, μια ομάδα νεαρών ανδρών απέναντι από το Εθνικό Θέατρο διαφόρων φυλών και χρωμάτων, μιά άλλη ομάδα παρακάτω αδύνατων ξερακιανών να ψάχνει μάλλον για πρέζα.

Κι όλ’ αυτά με μια απειλή εθνικών εκλογών να νωτίζει την ατμόσφαιρα. Που σημαίνει ένα πιθανό βήμα πιο κοντά στη χρεοκοπία.

Πλησιάζετε στο Μουσείο Μπενάκη της οδού Πειραιώς κι όταν περνάτε τις πόρτες βλέπετε ένα πλήθος (περί τους διακόσιους, αν δεν κάνω λάθος) που έχει μαζευτεί για να παρακολουθήσει την παρουσίαση δέκα εφαρμογών για κινητά (στα πλαίσια ενός event που λέγεται AppCircus υπό την αιγίδα του OpenCoffee). Παρασκευή βράδυ. Το ξαναλέω. Πριν τις δημοτικές εκλογές. Το ξαναλέω.

Σκέφτεστε, “εντάξει, τίποτα πιτσιρικάδες θα είναι που δεν έχουν τι να κάνουν” αλλά όταν πλησιάζετε τα πηγαδάκια διαπιστώνετε ότι αρκετοί που ξέρετε κι άλλοι που δεν ξέρετε, αλλά τους ακούτε να το ομολογούν, για να έρθουν να παρακολουθήσουν το έχουν σκάσει από το σπίτι τους  αφήνοντας γυναίκες και παιδιά . Κι αν στήσετε περισσότερο αυτί διαπιστώνετε ότι δεν είναι απλοί θεατές. Είναι ενεργοί θεατές. Γιατί εξομολογούνται μεταξύ τους τη δική τους ιδέα που δουλεύουν, ή τον καημό για τον συνεργάτη που ψάχνουν ή το πως θέλουν να μάθουν πως να παρουσιάζουν ή να προωθούν τη δική τους δουλειά.

Κι ύστερα ξεκινάει το event και σηκώνεται ο Ειδικός Γραμματέας  Ψηφιακού Σχεδιασμού (look: just one of us) και κάνει πολύ χαλαρά και χωρίς φαμφάρα μια ανακοίνωση για δημιουργία Seed Fund και ICT Venture Capital  από την επόμενη χρονιά κι ο κόσμος το δέχεται σαν να είναι  το φυσικώτερο πράγμα του κόσμου. Ούτε πανηγυρίζει, ούτε απογοητεύεται. Χειροκροτεί ψύχραιμα, το σχολιάζει χαμηλόφωνα και γρήγορα στρέφει την προσοχή στην επόμενη εφαρμογή που παρουσιάζεται. Κι έτσι κυλάει η εκδήλωση, κι οι περισσότεροι περιμένουν υπομονετικά μέχρι το τέλος. Κι όταν τελειώνει δεν φεύγουν. Κατεβαίνουν στο κυλικείο και συνεχίζουν τη συζήτηση που είχαν αφήσει στη μέση, ή σχολιάζουν ότι είδαν.  Γιατί κάτι τους κρατάει. Ενώνει να το πω; Σίγουρα διαπερνά. Και θέλουν να συνεχίσουν να το γεύονται για λίγη ώρα ακόμα. Κλέβοντας χρόνο. Παρασκευή βράδυ. Το ξαναλέω. Πριν τις δημοτικές εκλογές. Το ξαναλέω.

Σας φαίνονται νορμάλ όλ’ αυτά; Σας φαίνονται συνηθισμένα; Γνωστά από παλιά; Κοινότυπα;

Εμένα όχι!

Κι όμως τα ένοιωθα τόσο φυσιολογικά που απόρησα όταν το σκέφτηκα. Κι αυτό ήταν κι η αφορμή να γράψω αυτό το πόστ. Για μια Ελλάδα που αντιστέκεται κι επιμένει, όπως θα έλεγε κι ο Νιόνιος, κι όποιος δεν καταλαβαίνει, δεν ξέρει που πατά και που πηγαίνει.

Α, ξέχασα! Πρώτη ψηφίστηκε η εφαρμογή το Terpnon. Αλλά δεν είναι αυτό το σημαντικώτερο, έτσι δεν είναι;

Startegy, λίγες ώρες μετά

Το πράγμα έχει κάπως έτσι: μια ομάδα ανθρώπων από αυτούς που ασχολούνται (και πιθανώς ταλαιπωρούνται) με το internet, τα startups, την επιχειρηματικότητα κτλ σκέφτεται και λέει “Πως ξεκινάει κανείς να κάνει κάτι; Όχι μόνο στο  internet αλλά γενικά. Που βρίσκει ανθρώπους, πως μαθαίνει να δουλεύει; Πως το δρομολογεί;”

Από τα ερωτήματα αυτά διαγνώνει μια έλλειψη και αποφασίζει να την καλύψει. Με τον μόνο τρόπο που, τουλάχιστον για μένα, έχει δώσει ωραία κι ελπιδοφόρα δείγματα δουλειάς: από τα κάτω κι εκ των ενόντων!

Παρακολουθώ για κάποιο καιρό τώρα την προσπάθεια αλλά δεν πολυδίνω σημασία. Οκ, λέω, άλλο ένα startupοειδές μόρφωμα. Έχουμε αρκετά.

Παρόλαυτα, επειδή έχω καιρό να δω τη Βίκυ, σε μια ανταλλαγή μηνυμάτων στο  Facebook συμφωνούμε να βρεθούμε και να τα πούμε στο  event.

Έτσι, σήμερα το πρωϊ,  παίρνω των ομματιών μου και ανηφορίζω προς το Microsoft Innovation Center.

Πρώτη έκπληξη: βλέπω πολλά καινούργια πρόσωπα.

Δεύτερη έκπληξη: ο μισός πληθυσμός περίπου είναι γυναίκες!

“Καλά ξεκινάμε”, σκέφτομαι.

Πρέπει να μαζεύτηκαν συνολικά καμιά κατοσταριά κόσμος τελικά.

Το event  προχώρησε λίγο σαν startup weekend και λίγο σαν team building exercise: αρχικές γνωριμίες, pitching ιδεών,  ψήφος για τις ιδέες (: διαφοροποίηση από το  startup weekend),  χτίσιμο ομάδων γνωριμίας κι ad hoc ομάδων  για την εξέταση των ιδεών, και τέλος παρουσίαση των ιδεών στο σύνολο.

Σαν πρώτη προσπάθεια είχε αρκετά στοιχεία πειράματος αλλά οι διοργανωτές το είχαν ψάξει και δεν έκανε κοιλιά.  Αυτό που βρήκα πολύ θετικό κι ελπιδοφόρο ήταν η συγκέντρωση κόσμου που δεν είχε καμιά σχέση με την τεχνολογία αλλά ήθελε να ξεκινήσει κάτι, κι αυτό το κάτι δεν ήταν σουβλατζίδικο (προσφιλές παράδειγμα του event).

Δεν ξέρω αν αυτό ήταν μια λανθάνουσα κατάσταση, ή χειρότερα μια κατάσταση που δεν βλέπαμε μέχρι τώρα, ή ακόμα, αν είναι αποτέλεσμα της κρίσης που μας έχει κάνει όλους να ψαχνόμαστε με τον ένα ή τον άλλο τρόπο. Δεν έχει σημασία. Σημασία έχει ότι είναι προς τη σωστή κατεύθυνση, κατεύθυνση που είναι ανάλογη με την πρωτοβουλία των ιδρυτών: να κάνουμε κάτι, να δημιουργήσουμε χωρίς να περιμένουμε ν’ ανοίξει ο ουρανός και να βρέξει ευμάρεια ή ευκολία. Γιατί, ας το επαναλάβω για χιλιοστή φορά κι εδώ: δεν περιμένω τίποτα από το ελληνικό κράτος, την ελληνική πολιτεία κι ακόμα τον νεοελληνικό ‘πολιτισμό’. Περιμένω μόνο κάτι από τις στάχτες τους.  Και το μόνο που έχω να τους πω είναι αυτό που έλεγε το ’60 ο  Bob Dylan:

Your old road is
Rapidly agin’.
Please get out of the new one
If you can’t lend your hand
For the times they are a-changin

Ξανά στο event, μετά το μουσικό διάλειμμα.
Καταγράφω τα θετικά και τα σημεία της κριτικής μου, χωρίς ιδιαίτερη ιεράρχηση:

Θετικά

  • Ένα event 100% ελληνικής εμπνεύσεως κι οργάνωσης κι όχι μεταφορά κάποιου ξένου  (όπως Opencoffee, TED, GGD, MediaCamp, Startup Weekend κτλ). Θα χαιρόμουν ιδιαίτερα να έβλεπα το concept να πετυχαίνει και να το εξάγουμε έπειτα.
  • Χτύπησε τη φλέβα μιας ανάγκης που δεν ξέρω αν ικανοποίησε: την επιχειρηματικότητα πέρα από το internet και την τεχνολογία. Και την ανάγκη του pre-start, του πως να ξεκινήσω κάτι όταν ακόμα είναι μια θολή ιδέα στο μυαλό μου. Σε κάποιο επόμενο ποστ θέλω να βάλω σε μια σειρά τα μέσα (event)  που είναι διαθέσιμα κι έχουν αναπτυχθεί ήδη στην ‘άλλη’ Ελλάδα για να αποτελέσουν έτσι μια πρώτη προσέγγιση ενός γενικού roadmap όλης της πορείας που καλείται κανείς να διανύσει μέχρι την ολοκλήρωση.
  • Στρωτή ροή και coaching. Άκουσα ότι τα παιδιά της οργανωτικής ομάδας ‘πρόβαραν’ το event δυο τρεις φορές. Φάνηκε ότι είχαν μια διαμορφωμένη άποψη για τη ροή και την συνεπικούρησαν αναλόγως.

Κριτική

  • Χρειάζεται σαφής διαχωρισμός, ακόμα και χωροταξικός των συμμετεχόντων αναλόγως του αν έχουν ιδέα σχετική με τεχνολογία ή όχι. Να το διασαφηνίσω αυτό: κάποιος που θέλει να πουλάει μέλι από το χωριό του σ’ όλο τον κόσμο και θέλει να το κάνει με κάποιο e-shop και να το προωθήσει με ιντερνετικά μέσα, ΔΕΝ θεωρώ ότι εμπίπτει στο χώρο της τεχνολογίας. Αυτά που ζητάει μπορεί να τα βρει στην αγορά, κι αν δεν έχει χρήματα, μπορεί να βρει κόσμο να τον βοηθήσει να τα στήσει, αλλά η βασική ανάγκη του είναι αλλού: η παραγωγική του διαδικασία, η ποιότητα του προϊόντος του, το πως θα βρει ανθρώπινους πόρους, πως θα κάνει πλάνα ανάπτυξης κτλ. Αυτή η κατηγορία συμμετεχόντων χρειάζεται coaching που μπορεί να λάβει από management versed ανθρώπους. Αντίθετα, όσοι έχουν ιδέες που έχουν καθαρά τεχνολογικό αντικείμενο χρειάζονται εντελώς διαφορετικά πράγματα για να ξεκινήσουν: χρειάζονται να μαζέψουν την ομάδα πυρήνα που θα γράψει αρκετό κώδικα για να πει κάποια στιγμή ότι διαθέτει ένα πρωτότυπο (: prototype) ή ακόμα καλύτερα μια alpha version.
  • Η επιλογή των ιδεών πάνω στις οποίες θα δουλέψουν οι ομάδες δεν πρέπει να υπόκειται σε ψήφο. Δεν είναι η πλειοψηφία αυτό που καθορίζει την αξία μιας ιδέας.  Νομίζω δεν υπάρχει καλύτερη εξήγηση γι αυτό από τη φράση που αποδίδεται στον  Henry Ford:
  • If I’d asked my customers what they wanted, they’d have said a faster horse.

    Η φαντασία κι η δημιουργικότητα δεν υπόκεινται σε δημοκρατικές διαδικασίες και, βέβαια, η πρωτοτυπία κι η καινοτομία δεν αναγνωρίζονται ως τέτοιες αν δεν ‘περπατήσουν’ για καιρό πρώτα

  • Τέλος, μια κριτική για το θέμα της γλώσσας του  event, κατά πόσο πρέπει να είναι ελληνικά αγγλικά και τα δύο, με μετάφραση ή μ’ επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος. Ακούστηκε ότι κάποιοι αποφάσισαν να μην παρακολουθήσουν το event αν και τους ενδιέφερε επειδή φοβήθηκαν το θέμα των Αγγλικών. Και κάποιοι άλλοι εξέφρασαν τη δυσκολία τους να παρακολουθήσουν τα pitches που ήταν στ’ Αγγλικά. Μάλιστα στο τέλος η κατάσταση ξέφυγε λίγο σε γκρίνια γύρω από το θέμα αυτό. Η άποψη μου είναι σκληρή και ξεκάθαρη: όσοι δεν ξέρουν αγγλικά ας  μάθουν πρώτα αλλιώς να μην μπαίνουν στον κόπο. Οι ιδέες τους δεν θα πάνε πολύ μακρυά. Κι αυτό που χρειαζόμαστε όσο τίποτα είναι ιδέες που να μπορούν να ταξιδέψουν.  Μου φαίνεται δε αδιανόητο σε μια χώρα που ο τουρισμός παράγει το 18% του εθνικού προϊόντος πως οι περιπτεράδες, οι ταξιτζήδες, οι οδηγοί λεωφορείων, τα γκαρσόνια, οι μαγαζάτορες, ακόμα κι οι μικροπωλητές δεν μιλάνε αγγλικά. Οι μόνοι που δεν χρειάζονται αγγλικά στο παρόν status quo για να κάνουν (;)  τη δουλειά τους είναι οι δημόσιοι υπάλληλοι.

Αυτά. Κι εις ανώτερα, κι αυτό δεν είναι σχήμα λόγου.