Αρχείο ετικέτας virtual company

Είναι εφικτή μια virtual εταιρεία;

Χτες, χωρίς πολλή σκέψη,  έδωσα το έναυσμα στο twitter για μια συζήτηση που όσο προχωρούσε με απασχολούσε και περισσότερο και ήθελα να εμβαθύνω περισσότερο. Είπα:

Γιατί οι εταιρείες παροχής υπηρεσιών δεν μπορούν να είναι εξ ολοκλήρου virtual κι απαιτείται μια έδρα;

Η αφορμή του προβληματισμού μου ήταν μια πρόσφατη μετακόμιση με όλη την γραφειοκρατική και πραγματική φασαρία που συνεπάγεται.

Μετά την πρώτη αυτή εκδήλωση της απορίας και την συνεπικουρία των άλλων twitterers άρχισα να σκέφτομαι πιο πρακτικά τι θα σήμαινε κάτι τέτοιο και κατά πόσο είναι εφικτό.
Παρακάτω είναι οι σκέψεις που κατέληξα που δεν είναι κατακανένα τρόπο πλήρεις κι ολοκληρωμένες, αλλά είναι διαθέσιμες για κριτική, επαύξηση και σχολιασμό.

Το γενικό πρόβλημα/θέμα
Σε πολλά επαγγέλματα και δραστηριότητες οι τεχνολογίες πληροφορικής κι επικοινωνιών έχουν δημιουργήσει εδώ και χρόνια μια νέα κατάσταση: ο εργαζόμενος μπορεί να διεκπεραιώνει την δουλειά του χωρίς να απαιτείται η φυσική του παρουσία σε ένα συγκεκριμένο χώρο εργασίας. Μιλάμε για την λεγόμενη τηλεργασία και το θέμα είναι αρκετά παλιό για να θυμάμαι σχετικό συνέδριο το 2000 ήδη.

Επίσης το ‘κίνημα’  του ανοιχτού λογισμικού κι οι τεχνολογίες του social web μας δίδαξαν ότι πέραν των μεμονωμένων ατόμων, κι ολόκληρες ομάδες μπορούν να εργάζονται, συνεργάζονται και να αποδίδουν χωρίς ποτέ να συναντιούνται στο φυσικό χώρο.

Η εταιρεία είναι μια συντονισμένη προσπάθεια μιας ομάδος να πετύχει κάποιο σκοπό (συνήθως την δημιουργία αξίας). Μια εταιρεία δε παροχής υπηρεσιών παράγει άυλο αγαθό το οποίο δεν απαιτεί αποθηκευτικό χώρο ή μέσα μεταφορά και διανομής.

Σ΄αυτά τα πλαίσια, καταρχήν τουλάχιστον, δεν υπάρχει λόγος μια τέτοια εταιρεία να έχει φυσική έδρα. Θα μπορούσε να είναι μια νομική οντότητα με μη φυσική παρουσία. Παρακάτω θα προσπαθήσω να διερευνήσω τις περιοχές που κάτι τέτοιο θα μπορούσε να είναι ή ν’ αποβεί δύσκολο, και να προτείνω κάποιες λύσεις.

Πάγια

Ανεξαρτήτως αν μια εταιρεία παράγει και προσφέρει άυλο προϊόν, είναι αδύνατον να μην χρειαστεί κάποια υλικά μέσα για την παραγωγή/παροχή αυτή: πχ έπιπλα για τους εργαζόμενους, ηλεκτρονικούς υπολογιστές, τηλεφωνικές συσκευές κτλ.

Σε μια virtual εταιρεία η μόνη πραγματική απαίτηση θα ήταν για τα μέσα επικοινωνίας και για ηλεκτρονικούς υπολογιστές και προγράμματα καθώς όλα τα λοιπά θα ήταν μέρος του σπιτικού εξοπλισμού του καθενός. Η ανάγκη γι αυτά τα πάγια όμως μπορεί να μηδενιστεί. Πως; Απλά τα συνεισφέρει ο εργαζόμενος σε συμπεφωνημένη τιμή στην επιχείρηση. Η επιχείρηση δηλ. μπορεί να μισθώνει τον εξοπλισμό που διαθέτει ο κάθε υπάλληλος και να αναλαμβάνει τα κόστη επικοινωνίας (τηλέφωνο, κινητό, internet). M’ αυτό τον τρόπο, ο εργαζόμενος οφελείται γιατί με το μίσθωμα αποκτά την δυνατότητα να αντικαστήσει τον εξοπλισμό του σε εύθετο χρόνο. Επωφελείται όμως κι η εταιρεία γιατί δεν επιβαρύνεται με έξοδα αγοράς παγίων που σημαίνουν επιβάρυνση στο cash flow της, ούτε όμως και με το διαχειριστικό κόστος που συνεπάγονται τα πάγια (λογιστική παρακολούθηση, ασφάλιση, μέριμνα για επισκευές κι αντικαταστάσεις κτλ). Όλες αυτές οι λειτουργίες αποκεντρώνονται.

Συναντήσεις

Ένα μεγάλο μέρος των επαφών είναι πλεόν εφικτό να γίνεται στον κυβερνοχώρο, ακόμα κι αυτές αφορούν παρουσιάσεις, συζητήσεις, εκπαιδεύσεις κτλ.

Επειδή όμως όλες οι εταιρείες δεν μπορούν να είναι  vrtual, κι επειδή η ανάγκη της  φυσικής συνάντησης δεν μπορεί να εκμηδενιστεί, η εταιρεία μπορεί να χρησιμοποιεί  χώρους που νοικιάζει για πολύ μικρό χρονικό διάστημα (αίθουσες ξενοδοχείων ή άλλες) όταν απαιτείται παρουσίαση σε μεγάλη ομάδα ή απλά να εκμεταλεύεται κοινούς  χώρους για απλές ένα προς ένα συναντήσεις (καφέ κτλ). Στο βαθμό που είναι γνωστό και διακηρυγμένο ότι πρόκειται για virtual  επιχείρηση κάτι τέτοιο δεν προκαλεί τα επικριτικά σχόλια των πελατών οι δε εργαζόμενοι μάλλον θα ευχαριστιούνται από το ασύνηθες και διαφορετικό του χώρου.

Σχέσεις με φορολογικές αρχές

Προφανώς ο βασικώτερος λόγος ύπαρξης μιας έδρας είναι για τη λογοδοσία της επιχείρησης, γιατί κάπου πρέπει να εντοπίζονται τα στελέχη της και τα περιουσιακά της στοιχεία σε περίπτωση που εγείρεται κάποιου είδους απαίτηση απέναντί της είτε από μεριάς κράτους είτε από μεριάς τρίτων που προσφεύγουν στην δικαιοσύνη. Αν όμως το μοναδικό περιουσιακό στοιχείο μιας  virtual εταιρείας είναι οι τραπεζικοί λογαριασμοί της και μέσα απ’ αυτούς διεκπεραιώνονται όλες οι συναλλαγές της (χωρίς επιταγές ή μετρητά), αυτή η επιχείρηση είναι πολύ εύκολα ελέγξιμη.

Προφανώς πρέπει να υπάρχει μια δηλωμένη διεύθυνση που βασικά θα είναι διεύθυνση αλληλογραφίας. Δεν βλέπω γιατί δεν θα μπορούσε να είναι μια ταχυδρομική θυρίδα.

Η υποχρέωση τήρησης των βιβλίων της εταιρείας στην έδρα της είναι αστεία έτσι κι αλλιώς. Τα βιβλία θα μπορούσαν να τηρούνται είτε σε σύστημα συνεργαζόμενου λογιστικού γραφείου είτε σε κάποιο κοινόχρηστο server στο internet.

Τα παραστατικά θα μπορούσαν έτσι κι αλλιώς να είναι ηλεκτρονικά  (βλέπε EDI) ή να τηρούνται από το λογιστή και να ψηφιοποιούνται για να είναι διαθέσιμα από το διαδίκτυο.

Ο φορολογικός έλεγχος μιας τέτοιας εταιρείας θα μπορούσε να γίνεται καταρχήν παραχωρώντας στους ελεγκτές πρόσβαση στα συστήματα της εταιρείας αλλά και στην εκάστοτε εφορία όπου οι υπεύθυνοι της εταιρείας θα προσκόμιζαν τα βιβλία και στοιχεία. Μεταξύ άλλων ωφελειών απ’ αυτή την πρακτική θα ήταν ότι θα  μειωνόταν, αν δεν εκμηδενιζόταν, η συναλλαγή κι η διαφθορά.

Αυτά σαν πρώτες σκέψεις. Όσο σκέφτομαι ή σκέφτεστε κάτι άλλο θα διορθώνω το παρόν για να μείνει σαν ένα κείμενο πρόταση γι όποιον έχει τη δυνατότητα να το προχωρήσει προς την πραγματοποίηση.