Ανοικονόμητες σκέψεις

1. Τιμές

Το πρόβλημα δεν είναι ότι δεν θ’ ανέβουν οι μισθοί αλλά το ότι δεν πέφτουν οι τιμές.
Μας διακατέχει μια νουμερολαγνεία. Που βασικά είναι άγνοια. Η όλη συζήτηση πάντα είναι γύρω από απόλυτα νούμερα: αν παίρνω 700, 1000 ή 5000. Τα νούμερα των εισοδημάτων δεν λένε απολύτως τίποτα μόνα τους. Λένε τα πάντα όμως αν συνδιαστούν με το κόστος διαβίωσης. Και βέβαια το κόστος διαβίωσης λαμβάνεται υπόψιν στα αιτήματα για αυξήσεις, πάντα κάτω από τη συνοπτική αναφορά ‘ακρίβεια΄.Το τραγικό της υπόθεσης είναι ότι η ακρίβεια θεωρείται περίπου αυτονόητη και δεδομένη. Κανείς δεν αναρωτάται αν είναι αναγκαία. Γιατί κανείς δεν έχει διάθεση να την πολεμήσει με τον ένα και μοναδικό κι αλάνθαστο τρόπο: μειώνοντας ή και μηδενίζοντας την κατανάλωση. Και δεν έχει διάθεση να πολεμήσει γιατί το αξιακό μας σύστημα (το πραγματικό, όχι το διακηρυσσόμενο) δεν διανοείται να καθηλώσει την κατανάλωση από το εικονοστάσι της. Η κατανάλωση είναι αυτό που χτίζει την εικόνα μας, έτσι όπως την συλλαμβάνουμε σαν αυτοεικόνα και σαν προβολή του πως μας αντιλαμβάνονται οι άλλοι.
Και γι αυτό σε πλείστους όσους βλέπεις να μένουν απλήρωτοι λογαριασμοί ΟΤΕ, ΔΕΗ, κοινόχρηστα, αλλά η έξοδος του Σ/Κ να κρατεί καλά.

2. Ανάπτυξη

Ένας δημοφιλός καταλογισμός στην κυβέρνηση είναι η ανυπαρξία αναπτυξιακών μέτρων. Κι ενώ κανείς δεν θα πει ότι δεν θέλει την ανάπτυξη, οι προτάσεις γύρω από το πως και πότε θα έλθει είναι περίπου καλαμπούρι. Καταρχήν ας πάρουμε την ουσία της πρότασης “η κυβέρνηση δεν κάνει τίποτα για την ανάπτυξη”. Και μόνο η διατύπωση υπονοεί ότι η ανάπτυξη είναι κάτι σχετικά εύκολο και μηχανιστικό που μπορεί να ξεκινήσει, βγάζοντας ένα φιρμάνι. Στην πραγματικότητα η δήλωση υποκρύπτει την παραδοσιακή Κεϋνσιανή λογική: η κυβέρνηση μπορεί να μας βγάλει από την ύφεση κάνοντας ενέσεις στην οικονομία με προκήρυξη μεγάλων δημόσιων έργων. 

Τι είπατε;

Δημόσια έργα;

Και πως ακριβώς θα τα χρηματοδοτήσει; Ο Κέυνς πρότεινε τη δημιουργία ελλειμάτων και το δημόσιο δανεισμό γι αυτή τη χρηματοδότηση. Από μια κυβέρνηση που αγωνίζεται να δανειστεί με κόστος διπλάσιο από τον λοιπό κόσμο για να εξασφαλίσει τους μισθούς του επόμενου μήνα, μπορούμε να έχουμε την παραμικρή αυταπάτη ότι θα βρει πόρους (αυξάνοντας περαιτέρω το έλλειμα) για να κάνει δημόσεις επενδύσεις;;;; Όποιος το σκέφτεται καλά θα κάνει να ξυπνήσει.

Αλλά ξέχασα. Υπάρχει το ΕΣΠΑ!

Ναι υπάρχει το ΕΣΠΑ (το οποίο έχει κι εθνική συμμετοχή, μην το ξεχνάμε) και όλοι το περιμένουν ως μάννα εξ ουρανού. Κι αν υποθέσουμε ότι υλοποιούνταν όλο αυτοστιγμής θα ήταν μια καλή ένεση ρευστότητας στην αγορά σίγουρα.

Αλλά, για μια στιγμή, από το ΕΣΠΑ και το κάθε ΚΠΣ δεν είναι που λέμε ότι φαγώθηκαν τα λεφτά, ότι πληρώσαμε 4-5 φορές παραπάνω απ’ όσα πληρώνει ο λοιπός κόσμος για έργα που βασικά ήταν άχρηστα και δεν δημιούργησαν καμιά πολλαπλασιαστική αναπτυξιακή πολιτική; Αυτή ακριβώς είναι η πρόταση για έξοδο από το χάλι στο οποίο μας έφερε μεταξύ άλλων η ίδια πρακτική;

Ναι, θα πουν, ν΄ αναμορφώσουμε το ΕΣΠΑ.
Πως;

Το θέμα με το ΕΣΠΑ δεν είναι οι κανόνες και το νομικό πλαίσιο. Είναι ότι βασικά το διαχειρίζεται ένα ανίκανο και διεφθαρμένο Δημόσιο. Πως θ’ αναμορφώσουμε το ΕΣΠΑ χωρίς να έχουμε πριν αναμορφώσει το Δημόσιο;

Για μια φορά πρέπει ν’ αφήσουμε πίσω τις ρετσέτες και τις φτηνές και γρήγορες λύσεις. Η Ελλάδα δεν πρόκειται να βγει από την ύφεση παρά μετά από χρόνια. Πόσα; Άγνωστο. Γιατί εξαρτάται από τη συνειδητοποίση του που βρισκόμαστε και του πως αντιμετωπίζουμε το χάλι μας.Κι επιτέλους ας σκεφτούμε και κάτι καινούργιο για την ανάπτυξη. Όχι ότι ρίχνει νερό στο μύλο του συστήματος. Δείτε για παράδειγμα μια τελείως απροσδόκητη πρόταση που γράφτηκε χτες στους New York Times για το πως η αφαίρεση των ραδιοσυχνοτήτων από τους τηλεοπτικούς σταθμούς μπορεί ν’ αποφέρει 100δις από δημοπρατήσεις τους και 1τρις από νεες δουλειές. Γιατί οι ραδιοσυχνότητες αυτές θα μπορούσαν να τύχουν αξιοποίησης από τα δίκτυα κινητής για ενδυνάμωση των υπαρχουσών υποδομών και κυρίως για δημιουργία νέων υπηρεσιών. Είναι μια ιδέα που βασικά δεν έχει απολύτως κανένα κόστος για την Αμερικάνικη κυβέρνηση, αν την αποφασίσει!Δεν λέω βέβαια να εφαρμόσουμε ακριβώς αυτή την πρόταση. Η Ελλάδα έχει διαφορές στο πως καταναλώνει τηλεόραση: στην Αμερική είναι βασικά καλωδιακή και δορυφορική κι οι ραδιοσυχνότητες έχουν μείνει στους τοπικούς σταθμούς, κάτι που δεν ισχύει εδώ. Αυτό που λέω είναι απλά ότι δεν μπορούμε να ευαγγελιζόμαστε ένα μέλλον ανάπτυξης με όρους παρελθόντος. Μπορεί να μην πάει ποτέ η φαντασία στην εξουσία αλλά ας την προσλάβουν ως υπάλληλο τουλάχιστον.

Posted via email from Στο δίχτυ

7 thoughts on “Ανοικονόμητες σκέψεις

  1. Pingback: buzz

  2. apostolos

    H ανάπτυξη μπορεί να μην είναι ένα φιρμάνι που το βγάζεις και αρχίζει να τρέχει το νερό στον μύλο, αλλά για όλα υπάρχει μια αρχή. Όπως τα (αποσπασματικά) μέτρα για μια ακόμη φορά δείχνουν να εστιάζουν στα εύκολα (αύξηση της φορολογίας μόνο σε αυτούς που μπορείς να ελέγξεις χωρίς κόπο -μισθωτούς, συνταξιούχους- και τέσσερις – πέντε κορώνες πέρι πάταξης της φοροδιαφυγής γενικώς και αορίστως) έτσι και για την ανάπτυξη αν δεν ξέρεις πως να την ασκήσεις (και από που να έχεις μάθει άλλωστε;) υπάρχουν τα εύκολα. Ξεκίνα από αυτά : α) δραστική μείωση της φορολογίας, β) πάταξη της γραφειοκρατίας. Το α) μοιάζει απλό, βγαίνεις και το αναγγέλεις και το στέλνεις στην βουλή για ψήφιση. Το β) είναι ακόμη πιο απλό, αρκεί να δώσεις κίνητρα σε όλο αυτό τον στρατό δημοσίων υπαλλήλων να κάνει απλά και μόνο την δουλειά του.

    Σαφώς, δεν είναι ο δρόμος προς την ανάπτυξη που από τώρα θα βλέπεις αχτίδες φωτός στην άκρη του τούνελ, αλλά είναι μια αρχή. Ποιος να την κάνει όμως, ο επαίτης – βρεγμένος γάτος; Ποιο εύκολο τελικά μου μοιάζει να πουλήσει την Ακρόπολη και καμιά δεκαριά ξερονήσια….

  3. nikan

    Φοβάμαι ότι αντιπροτείνεις κι εσύ πολυφορεμένα επιχειρήματα: μείωση της φορολογίας είναι κλασσική μονεταριστική αναπτυξιακή συνταγή που μπορεί να δουλέψει ΜΟΝΟ αν το πλεόνασμα που δημιουργεί στα νοικοκυριά πηγαίνει στην κατανάλωση ή σε επενδύσεις. Για τα χαμηλά εισοδήματα, η μείωση της φορολογίας θα έχει ελάχιστη επίπτωση. Για δε τα υψηλά θα δημιουργήσει πλούτο που θα φύγει αμέσως προς το εξωτερικό υπό τις παρούσες συνθήκες. Καμία πολλαπλασιαστική επίπτωση από δω λοιπόν. Άσε που θα μεγαλώσει το έλλειμμα με τη μείωση των φορολογικών εσόδων. Επιπλέον, δεν υπάρχει περίπτωση να περνούσε κάτι τέτοιο από την Ευρωπαϊκή ένωση. Οι Ευρωπαίοι το βλέπουν απλά κι ωμά. Ξόδεψες, σπατάλησες, έφαγες; Θα πληρώσεις κι ας ματώσεις. Χεστήκανε αν θα μπούμε σε ύφεση για 10 χρόνια. Δεν νοιάζονται, όπως δεν νοιάζονται για την γυναίκα σου και τα παιδιά σου οι τράπεζες που σου παίρνουν το σπίτι και το βγάζουν σε δημοπρασία αν δεν πληρώσεις το δάνειο σου.
    Τώρα για την γραφειοκρατεία, εχμ, αν μου έλεγες ένα συγκεκριμένο κίνητρο θα το δεχόμουνα ή τουλάχιστον θα το σκεφτόμουνα. Αλλά το 'δώσε κίνητρα' σκέτο δεν λέει απολύτως τίποτα. Τι να δώσεις δηλαδή; Κάτι σαν το επίδομα έγκαιρης προσέλευσης στην εργασία;
    Για τις κορώνες περί πάταξης φοροδιαφυγής συμφωνώ απόλυτα: μια τρύπα στο νερό θα γίνει. Για να μη σου πω ότι τώρα θα κορυφωθεί η φοροδιαφυγή.
    Απλά, Απόστολε, δεν υπάρχουν εύκολες λύσεις. Όλοι είμαστε οργισμένοι και θέλουμε να δούμε κάτι να γίνεται αλλά δεν βάζουμε τη φαντασία μας να δουλέψει. Εξαντλούμαστε σε χιλιοειπωμένες συνταγές και αποτυχημένες λύσεις. Κι όταν μας το επισημαίνουν λέμε το περίφημο “ναι, αλλά δεν εφαρμόστηκε σωστά” Κοινώς αν η γιαγιά μου είχε ρουλεμάν κτλ

  4. apostolos

    πάντως δεν αντιπρότεινα κάτι, απλά σημείωσα το αλφάβητο της ανάπτυξης.

    Επειδή απλά αγανακτώ όταν βλέπω ότι ως κράτος εύκολα γραπωνόμαστε από τις εύκολες συνταγές αύξησης εσόδων, αλλά δεν κάνουμε ούτε μισό βηματάκι προς τις εύκολες συνταγές ανάπτυξης.

    εννοείται ότι συμφωνώ με όσα αναφέρεις

  5. Pingback: Ιδέες (σας) για την ανάπτυξη | Lavraki.gr

Comments are closed.