Φέσι, ύφεση και ρεντρούμηδες.

Έχουμε ύφεση λοιπόν. Τι ύφεση; Υφεσάρα. Με σκοτεινό το αν και πότε θα βγούμε από το τούνελ.

Ήθελα εδώ να βάλω λίγο σε τάξη τις σκέψεις μου για το θέμα και να τις εκθέσω στη δημιουργική κριτική σας.

Οι τρόποι για να βγει μια οικονομία από την ύφεση είναι λίγο πολύ δεδομένοι:

α. Ν' ακολουθήσει μια Κεϋνσιανή προσέγγιση με μεγάλα έργα δημοσίου που θα ζεστάνουν την οικονομία.
Δεν παίζει αυτή η προσέγγιση σε μας γιατι συνεπάγεται αύξηση του δημοσιονομικού ελλείμματος, δανεισμό κτλ που είναι επιλογές κομμένες από χέρι με το χρέος και το έλλειμμα που έχουμε.

β. Ν΄ ακολουθήσει μια πολιτική φορολογικών ελαφρύνσεων για να αυξήσει το διαθέσιμο εισόδημα και συνεπώς την κατανάλωση
Κι αυτό δεν παίζει λόγω των ελλειμμάτων του δημοσίου. Μείωση στα φορολογικά έσοδα σημαίνει αύξηση στα ελλείμματα σε πρώτο χρόνο. Υπάρχει δε και περαιτέρω φόβος, αν η μείωση της φορολογίας δεν σχεδιαστεί σωστά απλά ν' αυξήσει το προς αποταμίευση εισόδημα σε μερικές τάξεις πράγμα που κάθε άλλο συντελεί στην έξοδο από την ύφεση αφού δεν αυξάνει τη συνολική ζήτηση.

γ. Ν' ακολουθήσει μια πολιτική χαμηλών επιτοκίων για να μπορέσουν οι επιχειρήσεις να δανειστούν φτηνά και να επενδύσουν
Εδώ δεν έχω τα ακριβή δεδομένα αλλά νομίζω ότι η πιστωτική επέκταση είναι δύσκολη έως αδύνατη καθώς ήδη οι τράπεζες είναι εκτεθειμμένες σε κινδύνους επισφαλειών  κι αυτοί που θα σπεύσουν πρώτοι να δανειστούν είναι οι πιο επισφαλείς (ιδιώτες ή επιχειρήσεις). Δεν θίγω τις άλλες δυσκολίες που έχει ο συντονισμός κεντρικής με ευρωπαϊκή τράπεζα κτλ

δ. N'  ακολουθήσει πολιτική βελτίωσης του ισοζυγίου εμπορικών συναλλαγών.
Εδώ το βασικό εργαλείο, η υποτίμηση, είναι κομμένο από χέρι λόγω ευρώ αλλά κι αμφίβολης αποτελεσματικότητας όπως έχουν δείξει παλαιότερες υποτιμήσεις. Ο παραγωγικός ιστός δε της Ελλάδας έχει περαιτέρω εξασθενήσει τα τελευταία χρόνια. Γι αυτό και δεν μπορεί να εκμεταλλευτεί ιδιαίτερα την υποτίμηση του ευρώ (15% από το Δεκέμβριο). Επιπλέον  η πλειονότητα των εμπορικών μας εταίρων στο εξωτερικό εμπόριο είναι Ευρωπαίοι άρα δεν μπορεί να αξιοποιηθεί εκεί η υποτίμηση.
Η μείωση των εισαγωγών θα πρέπει να αναμένεται νομοτελειακά.  Δεν βλέπω όμως πως θα μπορούσε ν' αλλάξει την αναλογία  εισαγωγών/εξαγωγών για ν'α αυξήσει το εμπορικό πλεόνασμα (:λέμε τώρα, για  να μειώσει το έλλειμμα καλύτερα) και συνεπώς το διαθέσιμο εισόδημα κι άρα την αύξηση της ζήτησης.

ε. Ν΄ ακολουθήσει μια πολιτική βελτίωσης του ισοζυγίου υπηρεσιών
Εδώ το καλό μας χαρτί είναι η ναυτιλία. Αλλά η ναυτιλία είναι ένας εξαιρετικά διεθνοποιημένος και πολύ κυκλικός κλάδος που λίγο μπορεί ν επηρεαστεί από ελληνικές πολιτικές. Το μόνο που μπορεί να κάνει η Ελλάδα είναι να ενθαρρύνει την εισαγωγή ναυτιλιακού εισοδήματος πράγμα δύσκολο όμως στην παρούσα φάση γιατί ο φόβος για το μέλλον μας θα κρατήσει τα κεφάλαια εκτός.

στ. Ν' ακολουθήσει μια πολιτική βελτίωσης του ισοζυγίου αδήλων πόρων 
Στους άδηλους πόρους περιλαμβάνονται κέρδη, τόκοι και συναφή εισοδήματα που δύσκολα θα αυξηθούν στον παρόντα χρόνο. Περιλαμβάνεται επίσης το τουριστικό ισοζύγιο και τα μεταναστευτικά εμβάσματα.
Στο τουριστικό ισοζύγιο η Ελλάδα είναι παραδοσιακά πλεονασματική. Στα μεταναστευτικά είναι ελλειμματική πλέον λόγω του πλήθουν των μεταναστών που φιλοξενεί (δεν ξέρω τα ακριβή νούμερα).

Τελικά το μόνο πράγμα από το οποίο μπορεί να προσδοκά η χώρα βραχυπρόθεσμα μια εισροή κεφαλαίων και συνεπώς τόνωση της ζήτησης είναι ο τουρισμός. Τον οποίο συστηματικά πυροβολούμε με ενέργειες όπως η κατάληψη της Ακρόπολης και η παρεμπόδιση των κρουαζιερόπλοιων.
Υπάρχει όμως ευκαιρία που δυστυχώς κι αυτή από τύχη δημιουργήθηκε: η πτώση του ευρώ κάνει την Ελλάδα φθηνότερη σε Αμερικάνους, Καναδούς, Γιαπωνέζους, Κινέζους κτλ. Πρόκειται για μεγάλες οικονομίες με μεγάλους όγκους τουριστών. Αν μπορέσουμε να τους προσελκύσουμε, έχουμε πιθανότητα να απαλύνουμε τουλάχιστον την ύφεση. 

Οι ρεντρούμηδες πλάκα πλάκα, μπορούν να μας σώσουν.

 

Posted via email from Στο δίχτυ

8 thoughts on “Φέσι, ύφεση και ρεντρούμηδες.

  1. Dimitris Agorastos

    Αλλά πόσο εφικτό είναι να αναθερμανθεί η οικονομία μας απλά και και μόνο από τον τουρισμό; Μου ακούγεται πολύ καλό για να είναι αληθινό. Δυστυχώς, λόγω της κακής διαχείρισης του δημόσιου χρήματος, τα πράγματα δυσκολεύουν περισσότερο, μιας και η κυβέρνηση έχει τα χέρια της δεμένα (no money, no honey). Το γεγονός δε πως είμαστε στο ευρώ δυσκολεύει ακόμη περισσότερο τα πράγματα. Αλλιώς θα δηλώναμε μια χρεοκοπία, θα κάναμε μια υποτίμηση και θα τραβούσαμε ξανά προς την δόξα… :-p

  2. nikan

    Δημήτρη, ο τουρισμός παράγει το 18% του εθνικού προϊόντος. Είναι περίπου το 1/5 του συνόλου, πολύ μεγάλο νούμερο.
    Πρόσεξε τώρα: το ευρώ έχει υποτιμηθεί 15% ως προς το δολλάριο, πράγμα που σημαίνει ότι για τον τουρίστα που κρατάει δολλάριο είμαστε 15% φθηνότεροι από πέρσι χωρίς να έχουμε αλλάξει τίποτα στην ουσία της υπηρεσίας που προσφέρουμε, ούτε καν τιμές.
    Με καλύτερη υπηρεσία, φθηνότερες τιμές κτλ μπορούμε να πάμε σε απασχόληση full capacity. Μπορούμε επίσης ν΄ αυξήσουμε τον τουρισμό πέραν των καλοκαιρινών μηνών.
    Αν αυτό φέρει σαν αποτέλεσμα μια ποσοστιαία μονάδα αύξηση στο εθνικό προϊόν είναι ήδη τεράστιο κέρδος.
    Η περιβόητη ιστορία με το καμποτάζ, αν δουλέψει, αφήνει 1δις το χρόνο. Κι αυτό είναι τεράστιο νούμερο. Σύγκρινε με τα 9δις που πάμε να εξοικονομήσουμε συνολικά σα χώρα.

    Δεδομένης δε της εισροής συναλλάγματος μπορεί να έχει και δευτερεύοντα κέρδη, γιατί καθώς το ευρώ μπορεί να συνεχίσει να πέφτει, η αξία αυτών των συναλλαγματικώς αποθεμάτων θα μεγαλώνει.

    Για το θέμα της χρεωκοπίας, της δραχμής και της υποτίμησης, μακάρι να μπορούσα να σου δώσω εδώ όλη την έκταση του χάους που θα επιφέρει. Σίγουρα δεν είναι λύση. Το ζήτημα, κι αυτό συζητάμε, είναι αν είναι κάτι που μπορούμε ν' αποφύγουμε.

    Εν κατακλείδι, δεν μπορεί (όπως είμαστε) ο τουρισμός να αντιστρέψει από μόνος του όλη την ύφεση, και σε τελική ανάλυση που δεν είναι του παρόντος, δεν πρέπει κι όλας. Αλλά σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα είναι ο μόνος τομέας που μπορεί να βοηθήσει ουσιαστικά ν' αμβλυνθούν τ' αποτελέσματα της κρίσης.

  3. Naurgul

    Το β υπάρχει και ένας ακόμα λόγος που δεν είναι δυνατό. Αύξηση των καθαρών εισοδημάτων συνεπάγεται και αύξηση του πληθωρισμού. Στο μνημόνιο, ως λόγοι για την μείωση των μισθών και των συντάξεων δεν αναφέρεται μόνο η μείωση του ελλείματος αλλά επίσης και η δυνατότητα να οδηγήσει σε αποπληθωρισμό λόγω μειωμένης ζήτησης.

    Όσο για τα υπόλοιπα, δε ξέρω.

  4. nikan

    Δεν συνεπάγεται αυτόματα αύξηση του πληθωρισμού: μόνο αν τα εισοδήματα γίνουν κατανάλωση. Αλλά τότε έχεις ανάκαμψη κι αυτό θα ήμουν πρόθυμος να το 'υποστώ' : περισσότερη ανάπτυξη περισσότερο πληθωρισμό

  5. Naurgul

    Τι να σου πω, οικονομολόγος δεν είμαι, οπότε δε ξέρω. Αλλά είναι αλήθεια ότι η Ελλάδα έχει πρόβλημα πληθωρισμού και υποθέτω οι του ΔΝΤ το θεώρησαν πιο σημαντικό από ό,τι εσύ.

  6. titanas

    Έτσι είναι αλλά δεν θα γίνει γιατί 1. έχουμε δει τα γνωστά σε ακρόπολη και πειραιά κλπ 2. η ιστορία δείχνει ότι οι Έλληνες έχουν μειώσει σημαντικά τον χρόνο παραμονής σε room to rent (3-4 μέρες) οπότε το επιχείρημα διακοπές στην Ελλάδα έχει μικρή αξία 3. θα ξυπνήσει ακόμα πιο έντονα η αρπαχτή αφού τώρα έχουμε κρίση (πρακτική συνηθισμένη από χ ευρώ τον ιούνιο – χ8 τον Αύγουστο με την ίδια χάλια υπηρεσία και άμα σου αρέσει, κάτι το οποίο δεν έχει σχέση με την ζήτηση) 4. οι διακοπές εκτός της καυτής τουριστικής περιόδου παίζουν τα τελευταία χρόνια αλλά με το κλίμα να κάνει πολλές τρέλες και την κατάσταση τόσο άσχημα, δύσκολο το βλέπω να βοηθήσει

  7. S G

    Σωστα και εγω απο τον τουρισμο περιμενω πολλα (και απο την εξαγωγη άλλων υπηρεσιων βεβαια).

    Αλλα οχι απο τους ρεντρουμηδες (στην αρχη νομιζα οτι μιλουσας για redrum α λα Shining) αλλα απο τις μεγαλες τουριστικες επενδυσεις, βλεπε Κοστα Ναβαρινο.

Comments are closed.