Χάκερς, ζωγράφοι κι οικονομική θεωρία

Διαβάζω αυτές τις μέρες τη συλλογή δοκιμίων του Paul Graham, “Hackers and Painters” (ναι, μαντέψατε σωστά: χάρι στο Kindle). Ο λόγος που το ξεκίνησα είναι το γνωστό ενδιαφέρον μου για τα  startups μιας κι ο Graham είναι μια εμβληματική φυσιογνωμία του χώρου. Επιχειρηματίας που ξεκίνησε  από την  Viaweb, εταιρεία που δημιούρησε μαζί με δυο άλλους στα μέσα του ’90 και  που αργότερα πούλησε στη  Yahoo!, είναι πιο ευρέως γνωστός για το YCombinator, τον περίεργο αυτό επενδυτικό οργανισμό-σχολείο που δημιούργησε κι από τον οποίο μια νέα γενιά και νέα φιλοσοφία startups έχει ξεπηδήσει.

Το βιβλίο του είναι μια επιλογή από δοκίμια απ’ αυτά που γράφει συχνά πυκνά , και τιτλοφορείται, όχι τυχαία, Hackers and Painters, γιατί ο Graham εκτός από hacker ο ίδιος, μετά τις σπουδές του στην επιστήμη των υπολογιστών, στράφηκε προς τη ζωγραφική πράγμα εξαιρετικά ασυνήθιστο. Όπως φαίνεται κι από τα δοκίμια, ο Graham έχει μια ευρεία παιδεία και πολυπραγμοσύνη, πράγμα  που τον κάνει να μοιάζει αναγεννησιακή φιγούρα και μαρτυρά μια σίγουρα ενδιαφέρουσα προσωπικότητα.

Κάπου εδώ, φαντάζομαι, περιμένετε να ξεκινήσει μια ‘διάλεξη’ για startups ή το πολύ μια κριτική για το βιβλίο. Αλλά δε θα κάνω τίποτα από τα δύο. Γιατί το βιβλίο δεν το έχω τελειώσει (κι υποθέτω θα επανέλθω) και δεν έχω μάθει κάτι ιδιαίτερα καινούργιο για τα startups που να θέλω να το μοιραστώ (ακόμα).

Το θέμα αυτού του ποστ ανάβρυσε κάπως απροσδόκητα από την ανάγνωση του δοκιμίου: How to make Wealth. Κι είναι μια πάρα πολύ απλή και γι αυτό πολύ δυνατή αλήθεια. Στο ερώτημα “Θες ν’ αποκτήσεις πλούτο;” o Graham απαντάει:

You just have to do something people want.

Είμαι σίγουρος ότι στους περισσότερους δε λέει τίποτα η παραπάνω φράση. Κι αν δεν την κοιτάτε ήδη με την περιφρόνηση της ‘γνώσης’ ότι ο πλούτος δημιουργείται κλέβοντας, εξαπατώντας, απαλλοτριώνοντας κτλ, σίγουρα δε την θεωρείτε και πολύ σπουδαία επισήμανση. Στην καλύτερη περίπτωση τη θεωρείτε κάτι αυτονόητο.

Επίσης δεν ξέρω αν η πατρότητα της ιδέας μπορεί ν’ αποδοθεί στον  Graham, μιας κι είναι μια γνωστή αλήθεια της οικονομικής θεωρίας διατυπωμένη με παραστατικό τρόπο. Δεν έχει σημασία όμως.  Εμένα μου άναψε το γνωστό ‘γλόμπο’ μες το μυαλό. Είναι το αίσθημα εκείνο που νοιώθουμε όταν μας αποκαλύπτεται το γνωστό!

Μια πάναπλη ιδέα!

Κι όμως εδώ κρύβεται η λυδία λίθος για να κρίνουμε κατά πόσο αμοίβονται, όσοι αμοίβονται, αντάξια μ’ αυτό που προσφέρουν. Κι αυτό θα φανεί  αν κάθε φορά που κάποιος ισχυρίζεται ότι πρέπει να αμοίβεται από την κοινωνία μέσω του κρατικού μηχανισμού για το έργο που προσφέρει, κάνουμε την ερώτηση μέσα μας “Κάνει κάτι που θέλουμε;”. Πόσο θέλουμε αυτό που προσφέρει και πόσο θα ήμασταν διατεθειμένοι να πληρώσουμε γι αυτό σε μια απευθείας συναλλαγή και χωρίς την απρόσωπη διαμεσολάβηση του φορολογικού συστήματος;

Αναλόγως της απάντησης μπορούμε να καταλάβουμε (πολύ εύκολα θα έλεγα) ποιές δουλειές αδικούνται, ποιές αδικούν, ποιές αξίζουν και ποιές δεν θα ‘πρεπε καν να υφίστανται.