2025: Η Ελλάδα και τ’ άλλα μέλη της Ευρωζώνης στηρίζουν την Αλβανία

Οι Αμερικάνοι έχουν (εφεύρει) μια λέξη από ελληνικό υλικό: empathy. Δεν ξέρω πως μεταφράζεται. Αν το λέγαμε εμπάθεια θα ήταν πολύ μακρυά απ΄αυτό που υποδηλώνει: το να μπορείς να καταλάβεις το τι νοιώθει ο άλλος. 

Σε αντίθεση με το sympathy που σημαίνει (αν ερμηνευτεί ως συμπάσχειν) να νοιώσεις ότι νοιώθει ο άλλος, το empathy είναι πιο εγκεφαλικό αλλά γι αυτό πιο πρακτικό και πιο χρήσιμο στο να αποτιμάς συμπεριφορές.

Ο παραπάνω ψυχολογικός πρόλογος (κάτι για το οποίο δηλώνω απόλυτα αναρμόδιος) χρησιμεύει μόνο για να μας βάλει στο ζητούμεο του να προσπαθήσουμε να καταλάβουμε πως νοιώθουν οι άλλοι Ευρωπαίοι για μας. 
Κι επειδή δεν μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε empathy για λαούς, ας επιχειρήσουμε ένα νοητικό πείραμα που θα μας βάζει οιωνεί σε μια ανάλογη θέση μ΄ εκείνους, κι ας μετρήσουμε τα συναισθήματα μας μετά. Έτσι, χωρίς ρητά συμπεράσματα, από αυτό το γραπτό τουλάχιστον. Γιατί να το κάνουμε αυτό; Όχι για να τους δικαιολογήσουμε. Αλλά γιατί αν καταλαβαίνεις τα συναισθήματα του άλλου καταλαβαίνεις μεγάλο μέρος από τα κίνητρα της συμπεριφοράς του και μπορείς αφενός να την προβλέψεις, αφετέρου, δυσκολώτερο, να την επηρρεάσεις.

Ας υποθέσουμε λοιπόν ότι βρισκόμαστε στο 2025. Η Ελλάδα μετά από πολλές δυσκολίες κι αγωνίες, έχει ανακάμψει, έχει νοικοκυρευτεί (όχι τρελά, για να έχει και λίγο ρεαλισμό η υπόθεση), σίγουρα όμως έχει πάλι λεφτά στην τσέπη. Και πορεύεται.

Εν τω μεταξύ, η Ευρωπαϊκή ένωση έχει διευρυνθεί: η Αλβανία, η Σερβία, η Κροατία η Βοσνία, αντε και τα Σκόπια, έχουν ενσωματωθεί, παρά τις αντιδράσεις και τις επιφυλάξεις κάποιων που φοβούνταν μια επανάληψη της περιπέτειας του νότου του 2010, κι έχουν υιοθετήσει το κοινό νόμισμα. 
Κι εκεί που για λίγα χρόνια  όλα πηγαίνουν καλά, σκάει στην Αλβανία ένα πρόβλημα με τις Τράπεζες της που έχουν αλόγιστα χρηματοδοτήσει την οικοδομική της ανάπτυξη κι έχουν δημιουργήσει μια φούσκα τύπου Ιρλανδίας. Κι ενώ στην αρχή η Αλβανική κυβέρνηση είναι καθησυχαστική, κι αναλαμβάνει τα χρέη των τραπεζών, σύντομα διαφαίνεται ότι δεν μπορεί ν’ αντέξει το βάρος. Οι αγορές αρχίζουν να ζητάνε υψηλώτερα επιτόκια, η οικονομική της δραστηριότητα έχει ουσιαστικά πάψει μετά το στράγγιγμα των δανείων για real estate κι η χώρα χρειάζεται και άμεση βοήθεια για να στηριχθεί το δημόσιο, και βαθειές θεσμικές αλλαγές για ν’ αποχτήσει μια βιώσιμη προοπτική η οικονομία της.

Τα μέλη της Ευρωζώνης συσκέπτονται κι αποφασίζουν, μετά από πολλούς δισταγμούς κι αναστολές, να δώσουν στην Αλβανία ένα τεράστιο δάνειο ύψους 80 δις ευρώ  για τη διάσωσή της. Η Ελλάδα θα συμμετάσχει σ’ αυτό με 2 δις ευρώ. Η σχετική απόφαση λαμβάνεται παρά τις αντιδράσεις και τη φασαρία εθνικιστικών κύκλων στη χώρα μας που προτιμούν να δουν την Αλβανία εκτός ευρωζώνης.
Μετά από 1 χρόνο κι όταν η Αλβανία έχει αναλώσει περίπου το μισό από το δάνειο, διαφαίνεται αφενός ότι δεν έχει γίνει ουσιαστική πρόοδος στις αλλαγές της Αλβανικής οικονομίας κι ότι θ’ απαιτηθούν τουλάχιστον άλλα 40 δις προκειμένου να στηριχθεί η Αλβανία στην προσπάθεια της. Ήτοι άλλο 1 δις από την Ελλάδα. Παράλληλα έχει γίνει γνωστό ότι μια σειρά Αλβανών πολιτικών και επιχειρηματιών έχουν μεταφέρει τις καταθέσεις τους στην Ελβετία (ύψους 20 δις) αδυνατίζοντας περαιτέρω το χτυπημένο αλβανικό τραπεζικό σύστημα. Ένας δε από τους νέους κι ελπιδοφόρους πολιτικούς με έντονα μεταρρυθμιστικές ιδέες πέφτει θύμα δολοφονίας της αλβανικής μαφίας. Τέλος, η εξαθλίωση δίνει γέννεση σ’ ένα νέο μεταναστευτικό ρεύμα  εξόδου από την Αλβανία, που μεγάλο μέρος του κατευθύνεται και πάλι προς την Ελλάδα. 
Τα ευρωπαϊκά κράτη κάνουν αυστηρές συστάσεις προς την Αλβανική κυβέρνηση για να πάρει μέτρα, αλλά  τα κόμματα στην Αλβανία δε συμφωνούν μεταξύ τους και δεν μπορούν να χαράξουν πορεία. Κάποια φτάνουν να ζητούν έξοδο από το ευρώ και να επικαλούνται επιστροφή σε μέρες Εμβέρ Χότζα για να αποτινάξουν από πάνω τους το δανειακό βάρος. 

Κι εδώ σταματάει ο μύθος. Αν μπορέσατε να τον αποδεχτείτε ως μη εξωφρενικό, μετρήστε τα συναισθήματα σας και κάντε μια σύγκριση, με αυτά, ας πούμε, των Φινλανδών του σήμερα. Αν διαπιστώσετε κάτι χρήσιμο, το IBAN του ψυχαναλυτή (= εμού) είναι…