Ο πόλεμος για το πετρέλαιο στο εργαστήριο

DSC04619.JPG

Με τα πρόσφατα γεγονότα της Συρίας έχουν αναζωπυρωθεί οι αναλύσεις για το θέμα του ελέγχου των πετρελαιοφόρων περιοχών της Μέσης Ανατολής. Είναι δύσκολο έως αδύνατον, ελλείψει ακριβούς πληροφόρησης, να πει κανείς τι είναι αλήθεια και τι είναι ψέμα, αλλά ας αρκεστούμε σε μια απλή παραδοχή: ναι μπορεί να αιμοτοκυλιστούν λαοί για το πετρέλαιο. Το ερώτημα είναι πως αυτό μπορεί ν’ αποφευχθεί.

Η παραδοσιακή απάντηση περιστρέφεται γύρω από πολιτικούς συσχετισμούς, ισορροπίες δυνάμεων, ειρηνιστικά κινήματα κτλ.

Φοβάμαι πως η εμπειρία έχει δείξει ότι αφενός η όποια τέτοια απάντηση είναι αναποτελεσματική, αφετέρου δεν είναι τελεσίδικη.

Όσοι είναι πραγματικά ειρηνόφιλοι και θέλουν να δουν το θέμα αυτό να λήγει άπαξ δια παντός, φαντάζομαι επιθυμούν τη μέρα που τα αποθέματα αυτά θα τελειώσουν και δεν θα υφίσταται λόγος πολέμων. Αλλά αυτό αργεί. Εκτός…

Εκτός αν επισπευτεί. Πως; Όχι βέβαια καταναλώνοντας γρηγορώτερα τα υπάρχοντα απόθέματα αλλά κάνοντας την ανάγκη της χρήσης πετρελαίου obsolete.

Στην παραγωγή ενέργειας και στην κίνηση, όπου διατίθεται η μερίδα του λέοντος του πετρελαίου, έχουμε διαφορετικούς βαθμούς προόδου:

  • Στην παραγωγή ενέργειας με ηλιακά, φωτοβολταϊκά, αιολικά, υδροηλεκτρικά, γεωθερμία κι ενέργεια από τα κύματα έχουν γίνει σημαντικά βήματα. Το ζητούμενο είναι η μείωση του κόστους παραγωγής και η επίλυση του προβλήματος αποθήκευσης της ενέργειας. Υπάρχει μια πρόβλεψη που λέει ότι μέχρι το 2030 είναι δυνατόν όλη η παραγωγή ενέργειας να προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές.  Ανεξαρτήτως αν η χρονολογία είναι σωστή, το γεγονός ότι σήμερα περίπου το 17% της παγκόσμιας ενέργειας προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές λέει ότι ο τρόπος υπάρχει κι ότι ο δρόμος είναι ΚΑΙ θέμα πολιτικής βούλησης και γι αυτό
  • Στην κίνηση (αεροπλάνα, καράβια, αυτοκίνητα) τα πράγματα είναι πολύ πιο δύσκολα.
    • Μόνο για  καράβια/υποβρύχια μεγάλου μεγέθους έχει δοκιμαστεί για πολεμικούς σκοπούς η κίνηση με ατομική ενέργεια. Κι αυτή βέβαια σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να χαρακτηριστεί καθαρή, ούτε είναι βέβαιο αν το παγκόσμια κοιτάσματα ουρανίου θ’ αρκούσαν για μια μαζική μεταστροφή σε πυρηνοκίνητα πλοία. Μια λύση που εξετάζεται είναι η επιστροφή στα πανιά, με πολύ πιο σύγχρονα συστήματα ιστιοφορίας αλλά κι εδώ βρισκόμαστε μπροστά σε υβριδικές υλοποιήσεις ή σε καθαρά ερευνητικές προτάσεις. Απ’ αυτές ενδιαφέρον έχει η πρόταση της Eco Marine  με χρήση άκαμπτως ιστίων που χρησιμεύουν ταυτόχρονα σαν ηλιακές κυψέλες.
    • Στην αυτοκίνηση έχουν γίνει κάποια ελπιδοφόρα βήματα (με αυτό που έχει πάρει τη μεγαλύτερη δημοσιότητα να είναι η Tesla Motors του Elon Musk) αλλά, δεδομένης και της αποτυχίας του Better Place, είμαστε ακόμη πολύ μακρυά από το να πούμε ότι υπάρχει μια λύση που μπορεί να οδηγήσει με μαζική υποκατάσταση της πετρελαιο/βενζινοκίνησης.
    • Για δε τα αεροπλάνα, μόνο πολύ πειραματικές προτάσεις έχουν εμφανιστεί προς το παρόν.

Το πρόβλημα λοιπόν στην κατάργηση του πετρελαίου δεν είναι η παραγωγή ενέργειας αλλά η κίνηση. Κι αν έχει ένα στόχο το παραπάνω κείμενο, δεν είναι άλλος από το να  πει σ’ αυτούς που μπορούν και που εργάζονται σε σχετικά πεδία, ότι η επιστημονική έρευνα για μια ανανεώσιμη πηγή κινητήριας ενέργειας είναι συγχρόνως και η λύση ενός τεράστιου πολιτικού κι ανθρωπιστικού προβλήματος. Κι οι εταιρείες που μπορούν ν’ αναδυθούν από μια τέτοια προσπάθεια θα αξίζουν πραγματικά το χαρακτηρισμό “world changer”.